Capitulum. II.

ſtudet. Ubi tn̄ notanduꝫ: ꝙ aliter ſe hꝫ amicus zolans amore concupiſcentie. Naꝫ ī amore beniuolentie quo principaliter queritur bonum amati:zelans ſtudet ⁊ conatur repellere oē quod contrariatur honori ⁊ bono amati: non propter ſe .i. propter vtilitatem ipſius amantis: ſed propter bonuꝫamici. Sed in amore concupiſcentie eſt oppoſituꝫqꝛ .ſ. ſtudet repellere omne illud quod cōtrariat̉ ⁊impedit fruitionem ⁊ plenam delectationeꝫ boniamati: in quantum eſt bonum ſuū nō amate rei.Et ſic viri dicuntur zelare pro vxoribus vel alijsmulieribus. ¶ Ubi etiam notandum ꝙ bonū qd̓quis amat eſt duplex: qꝛ vl̓ eſt perfectū: ꝙ integrepoteſt ſimul a multis poſſideri. Et ex amore talisboni non cauſatur zelus inuidie vel indignatiōisqꝛ nullus inuidet alteri de cognitione veritatis vl̓viſione lucis: que ſimul a multis cognoſci ⁊ videri poteſt. Sed de excellentia huiuſmodi cognitōispoſſet eſſe zelus qꝛ ex hoc magis ab alijs honoraretur. Et hoc iam pertinet ad temporalia bona ⁊ īperfecta. Aliud bonum eſt imperfectum defectuoſum ⁊ paruum: qꝛ ſimul a multis poſſideri nō poteſt ⁊ ex amore talium quando inordinatus eſt: cātur zelus indignationis ⁊ huiuſmōi: vt de diuitijsde honoribus: de delectationibus carnalibꝰ ⁊ hiꝰ.Eſt igitur triplex zelus .ſ. pro deo bonus. ſi tam̄ſit ſecūdum ſcientiā .i. rectam rationē: alias magispoſſet pertinere ad vindictam ⁊ tram. De quo apoſtolus: zelum quidem dei habent: ſed non ſecūdūſcientiā: zelū hunc habuit: vt dictum eſt helias. Etde hoc etiā pͣsͣ. Zabeſcere me fecit zelus meus ⁊c̄Illum zelum fatuum non ſcd̓ꝫ ſciētiā habuit ſaulqn̄ occidi fecit gabaonitas: non obſtante iuramento facto eis Ioſue. Sed ꝑꝑ hoc iratus dn̄s miſit famē ſuꝑ terrā diu quouſqꝫ fuit ſatiſfactuꝫ a dauidgabaonitis ⁊c̄. Uide hyſtoriam. ij. Re. penul.Pro amico circa honeſta ⁊ rationabilia nō inutilia: ⁊ reſpicientia laudem ſuorū doctorū vel maiorū: ⁊ aliorū magiſqͣꝫ dei ⁊ veritatis. Qualē zelum īdiſcretum habebant corinthij: cōtēdentes de ſuishaptiſtis. Quibus apl̓s ait. i. Corin. iij. Cū īter nosfuerit zelus ⁊ cōtentio: nōne carnales eſtis. Taleꝫzelum habebāt ⁊ diſcipuli Ioh. erga ipſum: egreferentes xp̄m plus ipſo honorari: vt patet in euangelijs. Eſt tertius zelus carnalis pro bono propͥoquo quis indignatur contra eos qui habent velquerunt habere conſortium in re amata pro delectatione vel vtilitate mundana ex eo ꝙ impeditperfectam ⁊ totam fruitionem ſeu delectationemrei amate: ⁊ iſte eſt plenus ſuſpitionibus ⁊ diciturzelotipia. De quo dicitur Nu. v. Si ſpiritus zelotiple concitauerit virum contra vxorem. ¶ Sciendum etiam ꝙ cum zelus proprie non ſit aliud qͣꝫ ītenſus amor: refutans conſortium in amato: zelus ipſe non refutat niſi amorem contrarium inamato quod .ſ. ſit contra ſuum: non autem ſi ſit directe ſcd̓m ſuū. Sic verbi gratia. Uir non indignatur: ſi filius ſuus vxorem diligat: qꝛ apprehendit

hoc ipſum agere in quātum vxor patris ⁊ dilectaab eo. Sed ſi extraneus amaret vxorem illā indignaretur: qꝛ cōciperet illum eam diligere ꝑꝑ propriam dilectionē: ⁊ ſic contrariatur perfecte delectationi vel fruitioni: quā querit in ſua vxore.Sic a ſimili deus diligit creaturam ſuam: ⁊ maxime angelum ⁊ hominem. Unde in eis non patiat̉alienum amorem: qui .ſ. non referatur ad gloriaꝫſuam. Unde quando homo refert amorem ſuumad gloriam dei: amans .ſ. aliquā creaturam ī qͣꝫtūdei creatura: vel dei capax: vel bona: eadem dilectione diligit qua ⁊ deus .i. ſimili. Sed. quādo creatura rationalis querit gloriam in creatura: ponēsibi finem ſuuꝫ: ⁊ preponens amorē creature amori diuino: tunc ſuus amor contrariatur amori ethonori diuino. Et amorem talem contrarium nōpatitur zelus diuinus. Unde ſoli peccato indignatur deus ⁊ punit. Unde dicit Exo. xx. Ego deus zelotes viſitans iniquitatem patrum in filios ī tertiam ⁊ quartam generationem ⁊ faciens miſericordiam in milia his qui diligunt me ⁊ cuſtodiunt p̄cepta mea.In quibus verbis cōmendatur deus.Primo a feruore dilectionis: ibi Deus zelotes.Scd̓o a rigore punitionis: ibi. Uiſitans peccatapatrum ⁊c̄Tertio a dulcore cōpaſſiōis vel p̄miatōis: ibi. Et faciens miſericordiam.¶ Et inchoando a tertio: dicitur deus facere miſericordiam in milia .i. in oēs. Ponitur enim finituꝫ pro infinito. Iuxta illud p̄s. Uerbi qd̓ mandauit in mille generationes. Facit autem miſericordiam ſaluatricem: non ſimpliciter omnibus: ſꝫ vtſubditur: his qui diligunt eum: que dilectio manifeſtatur per obſeruationem preceptorum: propterquod ſequitur: ⁊ cuſtodiunt precepta mea. Sic ergo notatur in deo ⁊ iuſticia cum dicitur viſitās .i.puniens iniquitatem ⁊c̄. Et miſerieordia cuꝫ ſubditur ⁊ faciens miſericordiam ⁊c̄. Ubi oſtenditurꝙ in terra miſericordia precellit iuſticiam: quanto plus comprehenditur per milia: qͣꝫ per tertiam⁊ quartam generationem. ¶ Quantum ad ſecundum dicitur deum viſitare iniquitates .i. punire.Et ſic medicus dicitur viſitare infirmū cum eumcurat per aſpera remedia: intendens quantum inſe eſt ſanationem eius. Ita deus dicitur viſitarepeccatores cum flagellat: intendens per aduerſaa peccatis emendare. Uiſitat autem peccata patrūin filios: quia punit aliqn̄ ſilios pro peccatis parētum. Quod intelligendum eſt de pena tꝑali: nō dopena eternali: de qua pena eterna intelligitur illd̓Ezech. xviij. Filius non portabit iniquitatem patris. Magis autem puniuntur filij pro parētibus⁊ econuerſo ⁊ pro alijs conſanguineis temporaliter qͣꝫ extraneis. vel propter diffuſionem: qꝛ penepropinquorū redūdant in alios in qͣꝫtuꝫ filius eſtquedā res patris: vel ꝓpter imitationem qꝛ exempla propinquorum ⁊ domeſticorum magꝭ mouēt