Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum .II.

Unde ſaluator dixit. Niſi quis renūcianerit oībꝰque poſſidet: pōt meꝰ eſſe diſcipulus Lucꝭ. xiiij.Diſcipulatus aūt xp̄i cōſiſtit ī quadā perfectōe vite ſpiritualis: ad quaꝫ meliꝰ peruenitur cōtēptūterrenorū. Et hoc ē illud vnum qd̓ dixit xp̄s iuueni querenti viam ad cōſequēdum vitā eternā .ſ.adhuc vnū tibi deeſt Luce. xviij. Si vis ꝑfectus ⁊c̄. Eſt igitur hoc vnū neceſſarium ad vitā ſꝑiritualē perfectius habendā multū vtile. Sciē aūt ſeptēplicem vnitatem neceſſariā vti ē:ſed varijs modis.Unitas naturalis hec neceſſaria ad hominisſecutionem.Unitas cōiugalis hec neceſſaria ad generis ml̓tiplicationem.Unitas policialis: hec neceſſaria ad multitudiniſdirectionem.Initas eccleſiaſticalis: hec neceſſaria ad ſalutiscōſeruationē.Unitas regularis: hec neceſſaria ad perfectionisdeptionem.nitas ꝑſonalis: hec neceſſaria ad peccatoris redemptionem.nitas eſſentialis ſeu diuīalis: hec neceſſaria adbis gubernationem.De prima inquit athanaſius. Aīa rationalis etcaro vnus eſt. Neqꝫ enī caro e homo: neqꝫ aīaōnalis eſt homo. Sed iſta duo vnita cōſtituuntvnā naturā que dicitur. Naturalis ē ergo iſtavnio: neceſſaria ad cōſeruationē talis ſpeciei ſeunarure. Et ſicut neceſſaria ē hiꝰ vnitas ad conſeruationem naturalis: ita neceſſariū eſt ad cōſeruationē eorū eſſe ſpūalis: vnita ſint ad operan. Qd̓ cōtīgit qn̄ aīa dn̄atur corpori: caro vt ancilla ſubiugatur ſpiritui. vt ait Bern̄. Domi ancillari ancillam dn̄ari magnā ē abuſio. Etſicut ſi in domo aliqua ancilla dn̄aretur vl̓ rebellaret matrone: non poſſet vnitas cōcordia: ſꝫmulta diuiſio inquietudo: ita ſi ratio non dn̄at̉ſed ſenſualitas velit ſpiritui īꝑare: nec renuat vtſatiſfaciat voluptatibus carnis: non eſt ibi vnitasqꝛ ſindereſis pars ſuperior rationis remordet etcōtradicit tali ſubiectioni. Sed ita ſubijcit̉ caro ratiōi ad bōa oꝑa: vt dicere valeat illd̓ p̄s. Cormeū .i. volūtas caro mea .i. ſenſualitas exl̓tauer̄t.i. exͣ ſe ſaltauer̄t: ꝓpria q̄rētes ſed in deū viuuꝫconformando ſe eius voluntati: tūc hec vnitas facit hominē fortē ad oīa. Ut enī dicitur in li. de cauſis. Oīs virtus vnita eſt magis īfinita .i. fortior.Quod patet exꝑiētiā: qꝛ tres vel plures candedele accenſe: non ita faciliter extinguuntur ſicutlibet de ꝑſe. Et magis eſt fortis ad reſiſtenduꝫ iniſnicis inuadendū vincendum: exercitus adunatus qͣꝫ diſperſus. Unde dicitur Iudith. xv. aſſyrij .ſ. exercitus holofernis non adunati in fugamibant precipites. Filij aūt iſrael vno agmine per ſequentes debilitabāt oēs quotquot poterant inuenire. Sic potētie: ſenſitiua rationalis ſuis ali-

is potentijs adunate .i. directe in deū conſeruant̉vtrūqꝫ hominē. De ſcd̓a vnitate dicitur Gen̄. ij.Erūt duo in carne vna: duo videlicet vir vxor īcarne vna .i. ad vnā carnem: hoc eſt ad prolē generandam ẜm Nico. de lira. Unde vna coſta fcāeſt prīa vxor .ſ. eua: ad inſinuādū non pluresbet quis habere vxores: ſicut nec vxor plures viros. aūt Iacob dauid aliqui alij habueruntplures vxores: diſpenſatiue fuit a dn̄o ordinatuꝫdiuerſis rationibus: quas ob breuitatē dimitto.Eſt aūt neceſſaria vnitas: ad multiplicationē humani generis. Unde illud preceptū datū primisparētibus .ſ. Creſcite multiplicamini .ſ. per actuꝫconiugalem neceſſariū fuit obſeruari in prīcipiohumani generis. Et iterū poſt diluuiuꝫ: quouſqꝫipſū genus hūanū eēt notabiliter multiplicatum.Nam poſtmodum qꝛ ſemper inuenti ſunt multivacantes tali operi .ſ. nuptiarū: magiſqͣꝫ viduitativel virginitati: ideo in libertate hominū poſitumeſt alteri coiugari vel continentiam ſeruare. Sic̄aūt iſta vnitas ē ordinata ad vnam carnem .i. adlem procreandam: ita ad etiam neceſſarijs vite moribus educandam. Ad qd̓ requiritur vtriuſqꝫ parentis .ſ. patris matris exercitium labordiutinus. Et ideo neceſſarium ē talis coniunctio .ſ. viri mulieris fiat per vīculū coniugale qd̓diſſolui non pōt ad placitū: ſicut coniūctio que fitper fornicationem: ſed neceſſarium ē cohabitarein vnum: inuicē debitum reddere ad prolē procreandam ſufficienter gubernandā ẜm. b. Tho.contra gētiles. Et tūc talis vnitas ſeu coniunctioeſt abſqꝫ peccato: qn̄ ad hunc finem exercetur .ſ. prolis generande vel debiti reddendi. Et in huius ſignum dicit Ambro. in li. de offi. nubentespoſt benedictionem iuncta vno inuice vīculo copulantur: qd̓ vꝫ ſit: ne cōpagem vnitatis coniugalis dirūpant. At vero eadem iuncta candidopurpureoqꝫ colore permiſcetur. Candor quippeex munditia vite: purpura ad ſanguinis poſterita adhibere vt hoc ſigno: cōtinentiā lex cōtinēdi ab vtriſqꝫ ad tēpus admoneat̉: poſt hoc reddendum debitū non negetur. De tertia vnitateſ. policiali ſeu populari dicitur Iudith. xv. Conunit vniuerſus iſrahel ad ciuitatē quaſi homo vneadem mente: vnoqꝫ conſilio .ſ. ad prouidendumbono communi. Unde ciuitas dicitur quaſi ciuiuꝫ vnitas. Eſt enī neceſſaria talis vnitas ad bonam gubernationem populi: vt .ſ. queratur principaliter bonum cōmūe: ſpiritualit̓ tp̄aliter poſtponendo omne priuatum cōmodū. Unde apudplatōnem in thimeo. illa ciuitas iuſtiſſime ordinata traditur: in qua quiſqꝫ neſcit affectus proprios. Cauſatur aūt conſeruatur hec vnitas inciuitatibus: quando ad hoc vnum attenditur: vtiura ſeruentur vniuerſaliter .i. tam a minoribusqͣꝫ a maioribus alias appareant: vt tele aranearūque animalia parua vt muſcas capiūt vt occidāt̉ a maioribus animalibus lacerantur. Scd̓o vt