Capitulum .II.
Unde ſaluator dixit. Niſi quis renūcianerit oībꝰque poſſidet: n̄ pōt meꝰ eſſe diſcipulus Lucꝭ. xiiij.Diſcipulatus aūt xp̄i cōſiſtit ī quadā perfectōe vite ſpiritualis: ad quaꝫ meliꝰ peruenitur ꝑ cōtēptūterrenorū. Et hoc ē illud vnum qd̓ dixit xp̄s iuueni querenti viam ad cōſequēdum vitā eternā .ſ.adhuc vnū tibi deeſt Luce. xviij. Si vis ꝑfectuseē ⁊c̄. Eſt igitur ⁊ hoc vnū neceſſarium ad vitā ſꝑiritualē perfectius habendā ⁊ multū vtile. ¶ Sciēdū aūt ſeptēplicem eē vnitatem neceſſariā ⁊ vti ē:ſed varijs modis.Unitas naturalis ⁊ hec neceſſaria ad hominis cōſecutionem.Unitas cōiugalis ⁊ hec neceſſaria ad generis ml̓tiplicationem.Unitas policialis: hec neceſſaria ad multitudiniſdirectionem.Initas eccleſiaſticalis: hec neceſſaria ad ſalutiscōſeruationē.Unitas regularis: hec neceſſaria ad perfectionisdeptionem.nitas ꝑſonalis: hec neceſſaria ad peccatoris redemptionem.nitas eſſentialis ſeu diuīalis: hec neceſſaria adbis gubernationem.De prima inquit athanaſius. Aīa rationalis etcaro vnus eſt hō. Neqꝫ enī caro e homo: neqꝫ aīaōnalis eſt homo. Sed iſta duo vnita cōſtituuntvnā naturā que dicitur hō. Naturalis ē ergo iſtavnio: ⁊ neceſſaria ad cōſeruationē talis ſpeciei ſeunarure. Et ſicut neceſſaria ē hiꝰ vnitas ad conſeruationem eē naturalis: ita neceſſariū eſt ad cōſeruationē eorū eſſe ſpūalis: ꝙ vnita ſint ad operandū. Qd̓ cōtīgit qn̄ aīa dn̄atur corpori: ⁊ caro vt ancilla ſubiugatur ſpiritui. Nā vt ait Bern̄. Dominā ancillari ⁊ ancillam dn̄ari magnā ē abuſio. Etſicut ſi in domo aliqua ancilla dn̄aretur vl̓ rebellaret matrone: non poſſet eē vnitas ⁊ cōcordia: ſꝫmulta diuiſio ⁊ inquietudo: ita ſi ratio non dn̄at̉ſed ſenſualitas velit ſpiritui īꝑare: nec renuat vtſatiſfaciat voluptatibus carnis: non eſt ibi vnitasqꝛ ſindereſis pars ſuperior rationis remordet etcōtradicit tali ſubiectioni. Sed cū ita ſubijcit̉ caro ratiōi ad bōa oꝑa: vt dicere valeat illd̓ p̄s. Cormeū .i. volūtas ⁊ caro mea .i. ſenſualitas exl̓tauer̄t.i. exͣ ſe ſaltauer̄t: nō ꝓpria q̄rētes ſed in deū viuuꝫconformando ſe eius voluntati: tūc hec vnitas facit hominē fortē ad oīa. Ut enī dicitur in li. de cauſis. Oīs virtus vnita eſt magis īfinita .i. fortior.Quod patet ꝑ exꝑiētiā: qꝛ tres vel plures candedele accenſe: non ita faciliter extinguuntur ſicut q̄libet de ꝑſe. Et magis eſt fortis ad reſiſtenduꝫ iniſnicis ⁊ inuadendū ⁊ vincendum: exercitus adunatus qͣꝫ diſperſus. Unde dicitur Iudith. xv. ꝙ aſſyrij .ſ. exercitus holofernis non adunati in fugamibant precipites. Filij aūt iſrael vno agmine per ſequentes debilitabāt oēs quotquot poterant inuenire. Sic potētie: ſenſitiua ⁊ rationalis cū ſuis ali-
is potentijs adunate .i. directe in deū conſeruant̉vtrūqꝫ hominē. De ſcd̓a vnitate dicitur Gen̄. ij.Erūt duo in carne vna: duo videlicet vir ⁊ vxor īcarne vna .i. ad vnā carnem: hoc eſt ad prolē generandam ẜm Nico. de lira. Unde ⁊ d̓ vna coſta fcāeſt prīa vxor .ſ. eua: ad inſinuādū ꝙ non plures d̓bet quis habere vxores: ſicut nec vxor plures viros. Ꝙ aūt Iacob dauid ⁊ aliqui alij habueruntplures vxores: diſpenſatiue fuit a dn̄o ordinatuꝫdiuerſis rationibus: quas ob breuitatē dimitto.Eſt aūt neceſſaria vnitas: ad multiplicationē humani generis. Unde ⁊ illud preceptū datū primisparētibus .ſ. Creſcite ⁊ multiplicamini .ſ. per actuꝫconiugalem neceſſariū fuit obſeruari in prīcipiohumani generis. Et iterū poſt diluuiuꝫ: quouſqꝫipſū genus hūanū eēt notabiliter multiplicatum.Nam poſtmodum qꝛ ſemper inuenti ſunt multivacantes tali operi .ſ. nuptiarū: magiſqͣꝫ viduitativel virginitati: ideo in libertate hominū poſitumeſt alteri coiugari vel continentiam ſeruare. Sic̄aūt iſta vnitas ē ordinata ad vnam carnem .i. ad ꝓlem procreandam: ita ad eā etiam neceſſarijs vite⁊ moribus educandam. Ad qd̓ requiritur vtriuſqꝫ parentis .ſ. patris ⁊ matris exercitium ⁊ labordiutinus. Et ideo neceſſarium ē ꝙ talis coniunctio .ſ. viri ⁊ mulieris fiat per vīculū coniugale qd̓diſſolui non pōt ad placitū: ſicut coniūctio que fitper fornicationem: ſed neceſſarium ē cohabitarein vnum: ⁊ inuicē debitum reddere ad prolē procreandam ⁊ ſufficienter gubernandā ẜm. b. Tho.contra gētiles. Et tūc talis vnitas ſeu coniunctioeſt abſqꝫ peccato: qn̄ ad hunc finem exercetur .ſ.cā prolis generande vel debiti reddendi. Et in huius ſignum dicit Ambro. in li. de offi. ꝙ nubentespoſt benedictionem iuncta vno inuice vīculo copulantur: qd̓ vꝫ iō ſit: ne cōpagem vnitatis coniugalis dirūpant. At vero ꝙ eadem iuncta candidopurpureoqꝫ colore permiſcetur. Candor quippeex munditia vite: purpura ad ſanguinis poſteritatē adhibere vt hoc ſigno: ⁊ cōtinentiā ⁊ lex cōtinēdi ab vtriſqꝫ ad tēpus admoneat̉: ⁊ poſt hoc reddendum debitū non negetur. ¶ De tertia vnitateſ. policiali ſeu populari dicitur Iudith. xv. Conunit vniuerſus iſrahel ad ciuitatē quaſi homo vneadem mente: vnoqꝫ conſilio .ſ. ad prouidendumbono communi. Unde ⁊ ciuitas dicitur quaſi ciuiuꝫ vnitas. Eſt enī neceſſaria talis vnitas ad bonam gubernationem populi: vt .ſ. queratur principaliter bonum cōmūe: ⁊ ſpiritualit̓ ⁊ tp̄aliter poſtponendo omne priuatum cōmodū. Unde apudplatōnem in thimeo. illa ciuitas iuſtiſſime ordinata traditur: in qua quiſqꝫ neſcit affectus proprios. Cauſatur aūt ⁊ conſeruatur hec vnitas inciuitatibus: quando ad hoc vnum attenditur: vtiura ſeruentur vniuerſaliter .i. tam a minoribusqͣꝫ a maioribus alias appareant: vt tele aranearūque animalia parua vt muſcas capiūt vt occidāt̉⁊ a maioribus animalibus lacerantur. Scd̓o vt