Capitulum. II.

ex parte mali. Secundo ſi bonuꝫ ſit nondum habitum: dat appetitui motum ad exequendumbonum amatum. Et hoc pertinet ad paſſionem d̓ſiderij vel concupiſcentie. Et ex oppoſito ex partemali eſt fuga vel abhominatio. Tertio cum adeptum fuerit bonum dat appetitui quietationē quādam in ipſo bono adepto. Et hoc pertinet ad delectationem vel gaudium: cui opponitur ex ꝑte maidolor vel triſticia. In paſſionibus autem iraſcibilis preſupponitur quidem aptitudo vel inclinatio ad proſequendum bonum: vel fugienduꝫ malum ex concupiſcibili que abſolute recipit bonuꝫvel malum. Et reſpectu boni nōduꝫ adepti ē ſpes⁊ deſperatō: reſpectu autē mali nōdū inuadentis:eſt timor ⁊ audacia: reſpectu aūt boni adepti nō ēaliqua paſſio in iraſcibili: quia iam non hꝫ ratiorōnē ardui: ſed ex malo iam īminēti ſequitur paſio ire. tho. pͥª 2ᵉ. q. xxiij.Amor eſt prima paſſionum ⁊ principalis: ex qua alie cauſantur: vt on̄ditAug. xiiij. de ciui. dei. Eſt autē amor aliꝗd ꝑtinēsad appetitū. Nā amare eſt velle bonum: bonū ātē obiectū appetitus. Et ſic ſectinduꝫ triplicē appetitum qui reperitur in rebus: ē triplex amor tho.2ᵉ. q. xxxi. Eſt enim quidā appetitus non conſequens apprehēſionem ipſius appetētisᵉ ſed alterius ⁊ huiuſmōi dicitur appetitus naturalis. Resenī naturales appetunt qd̓ eis conuenit ẜꝫ ſuā naturam: non ꝑ apprehenſionem propriā: ſed per apprehenſionem inſtituentis naturam. i. dei. Aliꝰ appetitus eſt conſequēs apprehenſionem ipſius appetentis: non ex iudicio libero: ſed ex neceſſitate: ⁊talis eſt appetitus in brutis qui tamen in hominibus aliquid libertatis participat: ī qͣꝫtum obeditrationi. Eſt ⁊ alius appetitus ꝯn̄s apprehenſioneꝫappetentis ẜm liberum iudiciū. Et talis eſt rationalis ſiue intellectualis appetitus: qui dicitur voluntas. In vno quoqꝫ autē horū appetituū: amordicitur id quod eſt principium motus: tendentisin finem amatum. In appetitu aūt naturali principium motus eſt cōnaturalitas appetentis: ad id īquod tendit. Et iſta cōnaturalitas dici pōt amornaturalis: ſicut ipſa ꝯnaturalitas corporis grauisad locum infimum eſt per grauitatem: ⁊ dici pōtamor naturalis ⁊ ſimiliter coactio appetitus ſenſitiui vel voluntatis ad aliquod bonum id eſt ipſacomplacentia boni dicitur amor ſenſitiuus vel intellectualis. Unde talis amor nō importat ſeu nominat motū appetitus tendentem ī appetibile.Nā iſtud ꝑtinet ad deſideriū ſiue concupiſcētiaꝫ.Sed nominat motū appetitus quo īmutatur abappetibili vt ei appetibile complaceat. Et ſic ipſacomplacentia appetibilis dicitur amor. Differuntautem iſta tria .ſ. amor: dilectio ⁊ charitas. Amorenim īportat complacentiā ad rem amatā: ſiue tal̓complacentia ſit in appetitu ſenſitiuo: ſiue in voluntate: ⁊ ſic eſt cōmunis nobis ⁊ brutis. Dilectio

autem ſupra amorem addit precedentem electionem: vt ipſum nomen ſonat: ⁊ poteſtcon uenire: etbonis ⁊ malis qͣꝫuis non multū in ſcriptura vel acatholicis doctoribus dicatur de malis. Charitasaūt addit ſupra dilectionem quandam perfectionem ſeu diuinam infuſionem: vt de pe. di. ij. Charitas: eſt autem cauſa cognitionis ẜm Cho. pͥª 2ᵉ. q.xxvij. Nam bonum apprehenſum a ſenſu mouetappetitum ſenſitiuum ⁊ apprehenſum ab intellectu: mouet voluntatem. Similitudo etiam eſt cāamoris: tendit enim in aſſimilatum ſicut in vnuꝫſibipſi. Delectatio etiam vel aliqua alia paſſio quetamen prius procedit ab amore cauſat amorem:ſicut ⁊ vnum bonum cauſa eſt alterius. ¶ Notaꝙ amor eſt via qua itur ad xp̄m ad ſupernam patriam. Unde ipſe ait Ioh. iij. Omnis qui credit ineum non perit: ſed habeat vitam eternam. Credere autem in xp̄m ſecundum Aug. eſt credendo tēdere in ipſum. Uia aūt amor charitatis eſt. Undeapoſtolus. i. ad Corin. xij. ait volens loqui de charitate. Excellentiorem viam vobis demonſtro.Hinc inquit Hugo de arra anime ipſi loquens.O anima mea ſcio: quia vita tua amor eſt ⁊ ſine amore eſſe non potes ⁊ bene. Nam ex amore fiuntquecunqꝫ aguntur. Omnia enim agunt propter finem. Finis autem eſt bonum deſideratum ab amante. Eſt etiam amare ſecundum Tho. in. iiij. cōtra gentiles actus principalis voluntatis a qͦ alijprocedunt. Nam deſiderat voluntas bonū amatum: cum non habet delectatur in pn̄tia bōi amati: cum timet amittere ipſum dolet de eius perditione: iraſcitur ſi impeditur a cōſecutione. Iſte ātamor ſi regulatur a ſpirituſācto charitas diciturque eſt viā ẜm Aug. que ducit ad celuꝫ. Si ē ſineſpirituſancto: cupiditas eſt radix oīum malorumvia que ducit ad infernum contraria charitati.Ꝙ aūt amor noſter fiat charitas per ſpiritumſanctum patet per id quod dixit chriſtus Ioh. vij.Qui credit in me ſicut ſcriptura dicit: flumina deventre eius fluent aque viue: hoc autem dixit deſpirituſancto quem accepturi erant credentes ineum. Et p̄s. Spiritus tuus bonus deducet me interram rectam. Et ſic omnis qui credit ī eū nō perit: ſed habet vitam eternā:.§. II.eptē ergo amoreſ poſſunt eſſe in nobis: qui ſi regulantur a ſpirituſancto charitas ſunt: ſi ibi deſit: ſunt cupiditas. ¶ Prmus amor naturalis: amor ſenſualis: amor partalis: amor coniugalis: amor patrialis: amor ſocialis: amor rei temporalis. De primo dicit quidam ſapiens. Eſt cūctis communis amor. Et iſteamor naturalis in inſenſibilibus eſt naturalis inclinatio ad conſeruationem ſui eſſe. Hinc eſt ꝙaqua fluminum currit quantum poteſt ad mare: quia ibi melius conſeruatur. Lapis in altum proiectus qͣꝫcitius reuertitur ad terram vbiconſeruatur. Uitulus agnus procellus: cū ducū-