Capitulum

to. ſi eſt eorū que quiſſcire tenetur ⁊ ſcire pōt: diſxxxvij. §. vlt. Quod aūt ambro. dicit ꝙ grauiſſimepeccat qui ignorat: intelligitur vno mō vel d̓ ignorantia ſimpliciter affectata: vel de ignorantia infidelitatis ſcd̓m tho. Uel dic grauiſſime .i. periculoſiſſime: qꝛ qui ignorat morbum non querit medicum. Item licet tranſeunte reatu p̄pniā remaneat ignorantia ſecundum ꝙ eſt priuatio ſcientienon tn̄ remanet negligentia ſecundū quā ignorantia dicit̉ peccatum. Nec ſequit̉ ꝙ ignorans continue actu peccet: ſed ſolum qn̄ eſt tp̄s acquirēdi ſcīentiam quā habere tenetur: ſicut in alijs peccatisomiſſiōis: vn̄ ⁊ notāter dicit̉: ꝙ ignorātia q̄ ē mat̓cūctorū errorū a cūctis vitanda eſt: diſ. xxxviij. c.i. Et de ipſa ignorantia multa habes in. ij. parte ti.v. c. ix..§. II.Quantū ad ſecundum.i. peccatū ex malicia: nota ſcd̓ꝫ tho. pͥª 2ᵉ. q. lxxviij.Ꝙ peccatum ex malicia dicitur peccatum qd̓ qsfacit quaſi ſcienter malum eligens: qꝛ talis id qꝛſcit eſſe malum ſpūale: quod eſt malū ſimpliciterper quod bono ſpūali priuatur: vult ipſum vt bonotpali potiatur: qd̓ totum procedit ex inordinatione voluntatis: qꝛ .ſ. minus bonuꝫ magis amatNam cum aliquis eligat pati detrimentum in bono minꝰ amato: ad hoc vult vt potiatur bono magis amato: ſicut cum vult homo pati abſciſionemmēbri etiam ſcienter: vt conſeruet vitā magꝭ amatam. Iō qn̄ voluntas ē ita inordinata: ꝙ aliquodbonū tp̄ale plus habitualiter amat: puta diuitiasvel voluptates: qͣꝫ ordinē rationis vel legis diuīevel charitatis vel aliquid huiuſmōi: ſequit̉ ꝙ velit diſpēdiū pati in aliquo ſpūalium bonorū: vt potiatur aliquo tp̄ali bono. Eſt tn̄ in ipſo ignorantiaaliqua modo in quātū .ſ. neſcit in particulari illd̓malū nō eē ſuſtinēdū: ꝑꝑ cōſuetudinē talis boni.Peccatuꝫ ergo ex malicia: cū nō ꝓcedit ex īpulſuappetitus ſenſitiui: qd̓ ē peccare ex paſſione: neqꝫex defectu rationis qd̓ ē peccare ex ignorantia ſetur ꝙ ꝓcedit ex ip̄a volūtate: q̄ ex ſe ipſa mouet̉ admalū. Et hoc pōt eē triplex. Uno mō ex habitu male acquiſito. Secūda ex aliqua egritudinali habitudine. Tertio ex remotione alicuiꝰ prohibentis. Quātū ad primū eſt ſciendū ꝙ cum aliquisacquirit ſibi habitum vitioſum ex multiplicatiōeactuū malorum: inducentem conſuetudineꝫ quevertitur in naturam. Hinc eſt ꝙ illa mala diſpoſitio habituata ſit quaſi conueniens ⁊ ſimilis bono⁊ hoc modo ratione conuenientie tendit volūtasquaſi in bonum: qꝛ vnūqd̓qꝫ ſcd̓m ſe tendit in idquod eſt ſibi conueniens. Et ſic peccare ex malicia. ¶Quantū ad ſecundum eſt ſciendum ꝙ etiaꝫſine habitu acquiſito vitij contingit aliquem peccare ex malicia qͣꝫtum ad ſecūdū. Qd̓ cū non procedat neqꝫ ex ignorantia neqꝫ ex paſſione: opꝫ ꝙproueniat ex aliquo principio corrupto intrinſeeo qd̓ dicitur egritudīalis ebetudo: ſicut aliquis

habet quaſdam naturales inclinatōes ad aliquapredicta propter corruptionem nature ipſius.¶ Quantū ad tertium ſciendū ꝙ volūtas aliqn̄ ꝑſe tendit in aliquod malū per remotionem alicuius prohibentis: puta ſi aliquis prohibeatur peccare: non qꝛ peccatum ei ſecundum ſe diſpliceat:ſed propter ſpem vite eterne: vel propter timoremgehenne: remota ſpe per deſperationem: vel timore per preſumptionem: ſequitur ꝙ ex certa malicia quaſi abſqꝫ freno peccet: qd̓ ē peccare in ſpūmſanctum de quo vitio habes infra in ſecunda parte. ¶ Et nota ꝙ peccatum ex certa malicia eſt grauius peccato ex infirmitate: ſiue ex paſſione: tripliei ratione. Prima quidem quia cum peccatuꝫ cōſiſtat in voluntate: quanto motus peccati eſt magis proprius voluntati: tanto peccatum eſt grauius ceteris paribus. Sed ī peccato ex malicia motus ipſius peccati eſt magis proprius voluntati:qꝛ ex ſeipſa in malum mouetur: qͣꝫ qn̄ peccatur expaſſione: quia eſt a quodam extrinſeco īpulſa adpeccandum: ⁊ qͣꝫto malicia fuerit vehementior tanto peccatum eſt grauius. Unde greg. dicit. Grauiꝰmalicia qͣꝫ infirmitate peccatur: de pe. diſ. iij. Sciēdum. Secundo qꝛ peccatum ex malicia ē diuturnius. Naꝫ habitus quo vt in pluribus peccaturex malicia: eſt qualitas permanens. Unde aſſimilatur infirmo continua infirmitate laboranti. Sꝫpaſſio que inclinat voluntatem ad peccandum ēqualitas cito tranſiens: vnde aſſimilatur ei quilaborat in īfirmitate interpollatiꝫ: ⁊ ſic cito reditad bonū propoſitum penitēs. Ad hoc facit qd̓ dicitur de pe. di. i. ⁊ vēit. Ubi dicit hiero. Sancti ſi peccant: coram deo peccant: qꝛ .ſ. cito reuertuntur adpenitentiā. Tertio qꝛ peccatum ex malicia ē ꝑiculoſius: nā ſi peccans male ē diſpoſitus qͣꝫtū ad ip̄finē ꝗ ē prīcipiū ī oꝑabilibꝰ. Et ſic eiꝰ defectus ē periculoſior qͣꝫ eiꝰ ꝗ ex paſſione peccat: cuiꝰ ꝓpoſituꝫtēdit ī bonū fine: lꝫ ꝓpoſitū eiꝰ ad horā interrūpat.Ad hoc facit: de pe. di. iij. Suꝑ tribꝰ. Ubi dicit hiero. Quartū ſcelus ē nō agere penitētiā: ſꝫ ſuo ſibicōplacere delicto..§. III.Peccatum vero ex infirmitate vel paſſione dicit̉ ex ſil̓itudine īfirmitatis corꝑalis. Corpꝰ enī tūc dicit̉ īfirmū: qn̄ īpediivel debilitat̉ ī executōe ꝓpͥe oꝑationis ꝑꝑ aliqͣꝫ inordinationē partiū corporis: ita .ſ. ꝙ hūores ⁊ mēbra nō ſubduntur virtuti regitiue ⁊ motiue corporis. Sic infirmitas aīe dicitur qn̄ impeditur ipſaī ꝓpͥa operatione: ꝓpter inordinationem partiumeius: que partes eius ſunt concupiſcibilis ⁊ iraſcibilis: que tunc ſunt inordinate: cum non ſubduntur rationi: quod ſit per paſſiones inſurgentes.Et ille qui eſt in paſſione conſtitutus: ſcit peccatūeſſe quod agit in vniuerſali quideꝫ non ī particūlari: quia non conſiderat illud in particulari ꝑꝑpaſſionem impedientem. Impedit. autem paſſiotalem conſiderationem tripliciter. primo quidem