Titulus. V.

cum a principio ſit vt tabula raſa: nec per ſpeciesquas abſtrahat a ſenſibus: quia non habet organa ſenſus ⁊ imaginationes quibus mediantibusabſtrahantur ſpecies intelligibiles a rebus. Necetiam per ſpeciēs prius abſtractas ⁊ poſtea conſeruatas: quia ſic anima pueri nihil intelligeret poſtmortem: ſed intelligit per ſpecies ex influentiā diuini luminis participatas: quarum anima fit particeps ſicut ⁊ alie ſubſtantie ſeparate: qͣꝫuis īferiori modo. Unde quācito ceſſāte cōuerſiōe ad corpus aīa ad ſuꝑiora cōuertitur.perfectā cogniAnima ſeparat a tionem haberde alijs animabus ſeꝑatis loquendo de cognitōenaturali aīe. Unde ⁊ diues in īferno vidit abrahā⁊ lazarum. De angelis aūt habet īperfectā cognitōnem ⁊ deficientem .ſ. cognitionē naturalē. Nā decognitōe glorie quā hn̄t aīe .ſ. in deo: eſt alia ratō.Pro huius declaratōe dicit. b. tho. vbi ſupra arti.ij. ꝙ per hoc ꝙ aīa ſeꝑata cognoſcit ſeipſam accipere poſſumꝰ qualiter cognoſcat ⁊ alias ſubſtātiaſſeꝑatas. Et qͣꝫdiu quidē ē aīa corpori vnita: vt dīctum eſt ſupra: intelligit cōuertendo ſe ad fantaſmata. Et iō nec ſeipſam intelligere pōt: niſi ī qͣꝫtuꝫſit actu intelligens per ſpecies intelligibiles a fantaſmatibus abſtractis. Sed cū fuerit ſeꝑata: ītelligit non cōuertendo ſe ad fantaſmata: ſed ad ea q̄ſunt ẜm ſe ītelligibilia. Unde ſeipſā ꝑ ſeipſā ītelliget. Eſt aūt cōe oī ſubſtantie ſeꝑate quod ītelligitid qd̓ ē intra ſe: ⁊ id quod ē ſupra ſe: ꝑ modū ſubſtantie. Sic enī intelligitur aliquid ẜm ꝙ ē ī ītelligente. Eſt aūt aliquid ī altero ꝑ modū eius ī quoe. Modus aūt ſubſtantie aīe ſeꝑate: ē infra modūſubſtantie angelice: ſed ē ꝯformis mō aliarū aīaꝝſeꝑatarū: ⁊ iō vt dictum ē hꝫ aīa ſeparata cognitonem ꝑfectam de alijs aīabus ſeꝑatis: ſed īperfectam de angelis. Ultima aūt ſelicitas hoīs cōſiſtit īperfecta cognitione ſolius dei: ꝗ niſi per gratiamvideri nō pōt. In cognitōe aūt aliarū ſubſtātiarūſeꝑatarū conſiſtit magna felicitas. Si tn̄ perfectecognoſcantur: qd̓ tn̄ non cōtingit naturali cognitione in aīabus ſeparatis: nec tn̄ eſt vltima: etiā ſeſſēt perfecta: vt poſuerūt quidam philoſophi: etideo falſum dixerūt. ¶ Aīa ſeparata nō cognoſcitomnia naturalia ſtatim. Nam ſi hoc eēt: ſequeret̉ꝙ hoīes fruſtra ſtuderent ad rerū ſcientiaꝫ capeſcendā: qd̓ ē īcōueniens dicere. Pro cuius declaratione dicit ſāctus Tho. vbi ſupra arti. iij. Ꝙ anima ſeparata intelligit per ſpeciēs ex influentia diuini luminis: ſicut ⁊ angeli. Sed tn̄ qꝛ natura aīeeſt infra naturam āgeli cui ille modus ē connaturalis: iō aīa ſeparata per huiuſmōi ſpecies nō hꝫperfectā rerū cognitionem: ſed quaſi in cōi ⁊ cōfuſam. Sicut ergo angeli ſe habent ad perfectaꝫ rerum cognitionem naturalium per hiꝰ ſpeciēs: itaaīe ſeparate ad imꝑfectarū rerū earū cognitioneꝫ⁊ confuſionem. Ergo augeli hn̄t perfectam cognitionem oīum naturalium per ſpecies: qꝛ oīa que

fecit deus in proprijs naturis fecit in ītelligentangelica: ẜm Aug. fuper Gen̄. Aīe autem ſeparaetiam perfecte: non certam ⁊ propriam ſed cōfuſa⁊ cōem de oībus naturalibus cognitionē hn̄t. Eideo non fruſtra hic laboratur ad habendam ſciētiam: quia ſcientia hic acquiſita per ſtudium eſt: ꝓpria ⁊ perfecta non confuſa vt illa. Futura āt necangeli nec demōes: nec anime ſeparate cognoſcūniſi vel in ſuis cauſis vel per reuelationem: nonautem cognitione naturali per ſpecies inditas.¶ Anime ſeparate cognoſcunt aliqua ſingularia:vnde diues in inferno dixit: habeo quinqꝫ fratres⁊c̄. Luc. xvi. Non tn̄ omnia cognoſcunt ſingularia: etiam pn̄tia. Pro cuius declaratione dicit. b.tho. vbi ſupra arti. iiij. Ꝙ eſt duplex modus intelligendi. Unus per abſtractionem a fantaſmatibꝰ⁊ per hunc modum non pn̄t cognoſci ſingulariaab anima directe: ſed indirecte vt dictum ē ſupraAlius modus eſt per influentiam ſpecierum a d̓oEt per iſtum modum intellectus pōt cognoſcerſingularia. Sicut eniꝫ deus in quantum eſt cauſa omnium vniuerſalium ⁊ indiuidualium principiorum: cognoſcit omnia vniuerſalia ⁊ ſingularia: ita ſubſtantie ſeparate a corporibus per ſpecies que ſunt participate ſimilitudines diuine eſſētie: pn̄t cognoſcere ſingularia. In hoc tamen ē diſrerentia inter angelos ⁊ aīas ſeparatas: qꝛ angeliper huiuſmodi ſpecies non ſolum naturas reruꝫin ſpeciali cognoſcere poſſunt. Sed etiam ſingularia ſub ſpeciēbus contenta. Sed anime ſeparatehabent confuſam cognitionem naturalium ꝑ ſpecies. Et ideo non poſſunt cognoſcereᶠ ſingulariniſi illa ad que quodam modo determinātur: aque habet aliquam habitudinem quam non habet ad alia: vel per precedentem cognitionem: velper aliquam affectionem: vel per naturalem autdiuinam ordinationem: quia omne quod recipitur in aliquo determinatur in eo per modum re.§. II.cipientis.Anima ſeparata retiſibi habitus ſcientie hic acquiſite: ſed non remanet actus ſecundum eundem modum ſciendi.Primum ſic declarat. b. Tho. vbi ſupra arti. v.Scientia eſt in intellectu: qui eſt locus ſpecierumvt dicitur in. iij. de anima. Et ideo qͣꝫuis ſciētia hicacquiratur ex ſenſibilibus: ⁊ per conſequerviribus ſenſitiuis: quarum illa ſunt obiecta:tet ꝙ habitus ſcientie acquiſite ſit partim in ipſointellectu: ⁊ partim in viribus ſenſitiuis. Et hocpoteſt conſiderari ex ipſis actibus ex quibus acquiritur ſcientia. Nam habitus ſunt ſimiles actibus ex quibus acquiruntur: vt dicitur in. ij. ethicorum. Actus autem intellectus ex quibus ſcientia acquiritur: ſunt per conuerſionem ad fantaſmata que ſunt in viribus ſenſitiuis. Sicut eręactus intellectus principaliter quidem ⁊ formaliteſt in ipſo ītellectu materialiter autē ⁊ diſpoſitius