Capitulum.VI.
peccatis mortuorum .ſ. vel venialibus vel pēis d̓bitis mortalibus. Obſeruandū etiā ē ꝙ de ſubſtātia ſua non aliena legata faciat cū .ſ. perſone ſciuntur ꝗbus ſatiſfieri dꝫ. Sꝫ ⁊ ſi legauerit pro īcertiscū ipſis debitor ſit: modicam inde expīationē velſubleuationem reportat in purgatorio. Magnuꝫtn̄ cōmodū recipit: qꝛ euitat infernū. Unde legit̉ īcronicis martinianis. Ꝙ cū ꝗdam maximus prīceps legaſſet in morte magnā qͣꝫtitatē pecūie erogari debere poſt mortem ſuā pauꝑibꝰ ⁊ īpletū fuiſet: apparuit cuidā ſuo familiari: dicens ſe adhucī purgatorio detineri cōtra omne illud qd̓ repugnat bonis amici: qꝛ de data elemoſyna nullā ſuſceperat ſubleuationem: qꝛ erat illicite congregata. Sed rogauit. vt daret certam aliā quātitatem licile acquiſitam: ⁊ ſic ſentiret ſuffragiū: qd̓ ⁊ factuꝫē: ⁊ īde eductus ī refrigeriū. Sed ⁊ quecūqꝫ elemoſyna deturpro d̓fūctis: ſiue ꝑ amicos ſiue ꝑ extraneos: eis valet ſi in purgatorio ſūt. Et rōne redēttiōis: qꝛ ille ꝑ elemoſynas captiuū redimit: ſicutetiam frequēter ſit ī curijs ſecularibus. Si tn̄ illequi facit hoc ſit in gratia cōſtitutus. Ualet ⁊ rōe īterceſſiōis .i. orationū ⁊ miſſarū: que fiūt ab his qelemoſynā recipiūt. Et hoc ſiue ſit malus ille quielemoſynā p̄ſtat: ſiue ſit malus ipſe ſacerdos: clericus vel religioſus accipiens ẜm tho. in. iiij. Et rō ēqꝛ cū ſint tales miniſtri eccleſie: ⁊ eccleſia ꝑ eos operet̉: nec poſſint fruſtrari oratōes eccleſie: iō qd̓debēt vel faciunt miniſtri eccleſie: deus acceptat⁊ ſi ad ſui perniciē miniſterio vtantur. Et iō notorij mali nō debent ad huiuſmodi de facili induci.Et ẜm. b. tho. in. iiij. quanto culpa in pn̄ti magis radicatur ī ſubiecto ꝑ iordinatam affectionē ⁊ aſſuefactōnē: tāto in purgatorio acerbitas pene ceterisparibus: ⁊ grauiori cl̓pe reſpōdet illi diuturnitaspene. Quartus modus deducēdi aīas de purgatorio in refrigerium: e afflictio proprij corporis ꝓpeccatis accepta: puta ieiuniū: vigilia: abſtinentia:ꝑegrinatio: rōne laboris ibi tolerati: nō rōne īdulgentie poſite ad talē eccleſiam: niſi forma īdulgentie expreſſe hoc contineret: vt .ſ. prodeſſet ⁊ viuis ⁊mortuis aliter nō valent ẜm tho. in. iiij. Similiter⁊ maceratio carnis ꝑ diſciplinā valꝫ pro eis aſſūpta. Unde de beato dn̄ico legitur: ꝙ quaſi oī noctevnam diſciplinaꝫ inter alias cum chatena ferreavſque ad ſanguinem ſibi dabat: pro ſubleuaminedefunctorum.¶ De cognitione aīe ſeparate.Cap. vi.AIE cognitione anime ſeparate. Et primo ꝙ cognoſcit aīaſeparata: ſed nō cōuertēdo ſe ad fātaſmata: ſicut cum ē vnita. Pro cuiꝰ declaratione dic̄.b. tho. in prīa ꝑte. q. lxxxix. arti. i. Ꝙ cū nihil operetur niſi ī qͣꝫtū ē actu: modus oꝑandi vniuſcuiuſ
um modū eēndi cum ē ſeꝑata: manente tn̄ eademnatura aīe. Aīe igitur ẜm illū modū eēndi quē hꝫcū ē corꝑi vnita: cōpetit ei modus ītelligendi: ꝗ ēꝯuertēdo ſe ad fātaſmata corporū: q̄ in corporeisorganis ſunt. Cū aūt fuerit a corꝑe ſeꝑata: cōpetitei modus intelligendi ꝑ ꝯuerſionem ad ſuꝑiora: ⁊ad ea que. ſimpl̓r intelligibilia ſūt: ſicut ⁊ alijs ſubſtātijs ſeꝑatis. Unde modus ītelligendi ꝑ ꝯuerſionē ad fātaſmata ē ei naturalis ſicut ⁊ corpori vniri. Sed eē ſeꝑatum a corpore ē preter rationē ſuenature. Et ſil̓iter intelligere abſqꝫ cōuerſione adfātaſmata. Quāuis intelligere ꝑ cōuerſionē ad ſuperiora ſit ſimpliciter nobilius qͣꝫ intelligere ꝑ cōuerſionē ad fātaſmata: tamē talis modus intelligendi prout erat poſſibilis aīe: erat īperfectior.Qd̓ ſic declaratur. In ſubſtātijs intellectualibusīuenit virtus ītellectiua ꝑ influētiā diuini lumīsqd̓ in prīo prīcipio eſt vnū ⁊ ſimplex: ⁊ quāto magis creature intellectuales diſtāt a prīo lumine:to magis diuidit̉ illud lumē ⁊ diuerſificat̉. Et īdeē ꝙ d̓us per vnā eſſentiā oīa ītelligit. Superioresaūt intellectualiū ſubſtantiarū: ⁊ ſi per plures formas intelligant: tn̄ intelligunt per pauciores ⁊ magis vniuerſales ⁊ virtuoſiores ad cōprehēſionemrerū: ꝑꝑ efficaciam virtutis que ē in eis. In īferioribus aūt ſūt forme magis ⁊ minus vniuerſales⁊ minus efficaces: ad apprehenſionē rerū ī quātūdeficiūt a virtute intellectiua ſuꝑiorū. Si ergo inferiores ſubſtātie haberēt formas in illa vniuerſitate quā hn̄t ſuꝑiores: que nō ſūt tantē efficacie īintelligendo: nō acciperet ꝑ eas ꝑfectā cognitionēde rebus: ſed in quadā cōitate ⁊ cōfuſione qd̓ aliqualiter apparet ī hōibus. Nam que ſunt d̓bilioris intellectus ꝑ vniuerſales cōceptiones magisītelligentium nō accipiūt ꝑfectam cognitione. niſieis ſingula in ſpeciali explicēt̉. Int̓ ſubſtantias ātintellectuales manifeſtū ē vltimas eſſe aīas hūanas: ẜm ordine nature: hoc aūt perfectio vniuerſiexigebat: vt eēnt diuerſi gradus in rebus. Si igit̉aīe hūane. ſic eſſent inſtitute a deo: vt intelligerētper modum qui competit ſubſtātijs ſeparatis: nōhaberent cognitionem perfectā: ſed cōfuſā: ⁊ ī cōmuni. Ad hoc ergo vt perfectā ⁊ propriaꝫ poſſinthabere cognitionē de rebus: ſicut naturaliter ſūtinſtitute vt corporibus vniantur: ⁊ ſic ab ipſis rebus ſenſibilibus cognitionem propriam de eis accipiant: ſicut homines rudes ad ſcientiam inducinon pn̄t: niſi per materialia exempla. Et ſic patetꝙ propter melius anime eſt: vt corpori vniatur: ⁊ītelligat ī corpore ꝑ conuerſionem ad fantaſmata⁊ tamen ſeparata poteſt habere alium modum intelligendi. ¶ Quod autem dicit philoſophusⁱ in.iij. de anima: ꝙ intelligere corrupto quoddā modo interius vt fantaſma intelligitur de modo ītelligendi per conuerſionem ad fantaſmata: quem īcorpore anima habet: qui modus deficit per mortem vt dictum eſt. Intelligit autem anima ſepaxata non quidem per ſpeciēs innatas: quia non hꝫ