Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.VI.

peccatis mortuorum .ſ. vel venialibus vel pēisbitis mortalibus. Obſeruandū etiā ē de ſubſtātia ſua non aliena legata faciat .ſ. perſone ſciuntur ꝗbus ſatiſfieri dꝫ. Sꝫ ſi legauerit pro īcertis ipſis debitor ſit: modicam inde expīationē velſubleuationem reportat in purgatorio. Magnuꝫtn̄ cōmodū recipit: qꝛ euitat infernū. Unde legit̉ īcronicis martinianis. ꝗdam maximus prīceps legaſſet in morte magnā qͣꝫtitatē pecūie erogari debere poſt mortem ſuā pauꝑibꝰ īpletū fuiſet: apparuit cuidā ſuo familiari: dicens ſe adhucī purgatorio detineri cōtra omne illud qd̓ repugnat bonis amici: qꝛ de data elemoſyna nullā ſuſceperat ſubleuationem: qꝛ erat illicite congregata. Sed rogauit. vt daret certam aliā quātitatem licile acquiſitam: ſic ſentiret ſuffragiū: qd̓ factuꝫē: īde eductus ī refrigeriū. Sed quecūqꝫ elemoſyna deturpro d̓fūctis: ſiue amicos ſiue extraneos: eis valet ſi in purgatorio ſūt. Et rōne redēttiōis: qꝛ ille elemoſynas captiuū redimit: ſicutetiam frequēter ſit ī curijs ſecularibus. Si tn̄ illequi facit hoc ſit in gratia cōſtitutus. Ualet rōe īterceſſiōis .i. orationū miſſarū: que fiūt ab his qelemoſynā recipiūt. Et hoc ſiue ſit malus ille quielemoſynā p̄ſtat: ſiue ſit malus ipſe ſacerdos: clericus vel religioſus accipiens ẜm tho. in. iiij. Et ēqꝛ ſint tales miniſtri eccleſie: eccleſia eos operet̉: nec poſſint fruſtrari oratōes eccleſie: qd̓debēt vel faciunt miniſtri eccleſie: deus acceptat ſi ad ſui perniciē miniſterio vtantur. Et notorij mali debent ad huiuſmodi de facili induci.Et ẜm. b. tho. in. iiij. quanto culpa in pn̄ti magis radicatur ī ſubiecto iordinatam affectionē aſſuefactōnē: tāto in purgatorio acerbitas pene ceterisparibus: grauiori cl̓pe reſpōdet illi diuturnitaspene. Quartus modus deducēdi aīas de purgatorio in refrigerium: e afflictio proprij corporispeccatis accepta: puta ieiuniū: vigilia: abſtinentia:ꝑegrinatio: rōne laboris ibi tolerati: rōne īdulgentie poſite ad talē eccleſiam: niſi forma īdulgentie expreſſe hoc contineret: vt .ſ. prodeſſet viuismortuis aliter valent ẜm tho. in. iiij. Similiter maceratio carnis diſciplinā valꝫ pro eis aſſūpta. Unde de beato dn̄ico legitur: quaſi noctevnam diſciplinaꝫ inter alias cum chatena ferreavſque ad ſanguinem ſibi dabat: pro ſubleuaminedefunctorum. De cognitione aīe ſeparate.Cap. vi.AIE cognitione anime ſeparate. Et primo cognoſcit aīaſeparata: ſed cōuertēdo ſe ad fātaſmata: ſicut cum ē vnita. Pro cuiꝰ declaratione dic̄.b. tho. in prīa ꝑte. q. lxxxix. arti. i. nihil operetur niſi ī qͣꝫtū ē actu: modus oꝑandi vniuſcuiuſ

um modū eēndi cum ē ſeꝑata: manente tn̄ eademnatura aīe. Aīe igitur ẜm illū modū eēndi quē hꝫ ē corꝑi vnita: cōpetit ei modus ītelligendi: ēꝯuertēdo ſe ad fātaſmata corporū: in corporeisorganis ſunt. aūt fuerit a corꝑe ſeꝑata: cōpetitei modus intelligendi ꝯuerſionem ad ſuꝑiora:ad ea que. ſimpl̓r intelligibilia ſūt: ſicut alijs ſubſtātijs ſeꝑatis. Unde modus ītelligendi ꝯuerſio ad fātaſmata ē ei naturalis ſicut corpori vniri. Sed ſeꝑatum a corpore ē preter rationē ſuenature. Et ſil̓iter intelligere abſqꝫ cōuerſione adfātaſmata. Quāuis intelligere cōuerſionē ad ſuperiora ſit ſimpliciter nobilius qͣꝫ intelligereuerſionē ad fātaſmata: tamē talis modus intelligendi prout erat poſſibilis aīe: erat īperfectior.Qd̓ ſic declaratur. In ſubſtātijs intellectualibusīuenit virtus ītellectiua influētiā diuini lumīsqd̓ in prīo prīcipio eſt vnū ſimplex: quāto magis creature intellectuales diſtāt a prīo lumine:to magis diuidit̉ illud lumē diuerſificat̉. Et īdeē d̓us per vnā eſſentiā oīa ītelligit. Superioresaūt intellectualiū ſubſtantiarū: ſi per plures formas intelligant: tn̄ intelligunt per pauciores magis vniuerſales virtuoſiores ad cōprehēſionemrerū: ꝑꝑ efficaciam virtutis que ē in eis. In īferioribus aūt ſūt forme magis minus vniuerſales minus efficaces: ad apprehenſionē rerū ī quātūdeficiūt a virtute intellectiua ſuꝑiorū. Si ergo inferiores ſubſtātie haberēt formas in illa vniuerſitate quā hn̄t ſuꝑiores: que ſūt tantē efficacie īintelligendo: acciperet eas ꝑfectā cognitionēde rebus: ſed in quadā cōitate cōfuſione qd̓ aliqualiter apparet ī hōibus. Nam que ſunt d̓bilioris intellectus vniuerſales cōceptiones magisītelligentium accipiūt ꝑfectam cognitione. niſieis ſingula in ſpeciali explicēt̉. Int̓ ſubſtantias ātintellectuales manifeſtū ē vltimas eſſe aīas hūanas: ẜm ordine nature: hoc aūt perfectio vniuerſiexigebat: vt eēnt diuerſi gradus in rebus. Si igit̉aīe hūane. ſic eſſent inſtitute a deo: vt intelligerētper modum qui competit ſubſtātijs ſeparatis:haberent cognitionem perfectā: ſed cōfuſā: īmuni. Ad hoc ergo vt perfectā propriaꝫ poſſinthabere cognitionē de rebus: ſicut naturaliter ſūtinſtitute vt corporibus vniantur: ſic ab ipſis rebus ſenſibilibus cognitionem propriam de eis accipiant: ſicut homines rudes ad ſcientiam inducinon pn̄t: niſi per materialia exempla. Et ſic patet propter melius anime eſt: vt corpori vniatur:ītelligat ī corpore conuerſionem ad fantaſmata tamen ſeparata poteſt habere alium modum intelligendi. Quod autem dicit philoſophusⁱ in.iij. de anima: intelligere corrupto quoddā modo interius vt fantaſma intelligitur de modo ītelligendi per conuerſionem ad fantaſmata: quem īcorpore anima habet: qui modus deficit per mortem vt dictum eſt. Intelligit autem anima ſepaxata non quidem per ſpeciēs innatas: quia non hꝫ