Titulus. V.

ignem inferni ſunt peccata reproborum: que ſic̄ſemper permanent: ita ⁊ ignis ille ſemper cruciat.Flatus domini ſuccendens eſt influxus virtutiseius: affligens animas: ⁊ poſtea corpora ſine eorūconſumptione. Eſt autem ignis ille fetulentus etturbidus: ſicut flamina mixta fumo: vt non videant niſi quod eſt ad augmentum pene eorum.¶ Quartuꝫ eſt ablatio refrigerabilitatis: ⁊ iō dicitur terra miſerie. Miſeria opponitur felicitati: etſicut felicitas perfecta patrie ſuꝑne excludit oēmdefectum: ita miſeria infernalis excludit omne refrigerium ⁊ conſolamentum. In hac vita ſuſtinemus vtiqꝫ multas miſerias propter quod dicit̉Iob. xiij. de homine. Repletur multis miſerijs.Sed inter eas plura habet refrigeria: ⁊ ſcit ipſasmiſerias tandeꝫ debere deficere. Sed in infernovbi eſt ſumma miſeria: nullum refrigeriū ē: adeoꝙ diues epulo tandiū deſiderauerat guttā aque:vt refrigeraret linguam ſuam ſecundum ꝙ habetur Luc. xvi. adhuc obtinere nō valuit. Pro gratia ſingulari damnati reciperent permanere in illis penis ſaltem tot annis quot ſunt gutte aqͣ maris ⁊ grana arene eius: ⁊ poſtmodū liberi eſſent: ⁊ex hoc refrigerium aliquod ſuſciperent. Quāuisenim illa īnumerabilia ſint nobis: finita tamē ſūt⁊ a deo denumerata: ⁊ ſic aliquando finem haberent. Sed cum ſciunt nūqͣꝫ finem habere penameorum: ideo refrigerio carent. Solet ⁊ ſociētas afflictorum aliquod preſtare refrigerium. Iuxta illud. Solacium ē miſeris ſocios habere penarū.Sed ex eorū ſocietate nullam percipiunt conſolationem: etiam amicorum ⁊ parentū quos hic ml̓tum dilexerūt: ſed potius pene augmentum. Un̄Aug. de dānatis inquit. Nō propterea minus ardebunt: qꝛ cum multis ardebunt. ij. q. i. Multi.Quinta eſt afflictio obſcuritatis. Et ideo dicit̉terram tenebrarum. Sunt enim ibi tenebre interiores ⁊ exteriores. Exteriores quidē: quia neqꝫa radio ſolis illuminantur: neqꝫ ab igne illuſtrantur vbi ſunt. Und̓ dicitur Math. xxij. Mittite eūin tenebras exteriores. Interiores tenebras ſuſtinent: quia lumine gratīe priuātur. Et quāuis ſindereſis in eis remaneat: que ē lumen rationis: remurmurans contra malum: hoc eſt eis ad penā.Et hic ē vermis ille de quo dicitur Iſaieⁱ vltimo.Uermis eorum nō morietur. Adeo autem obſcurati ſunt: vt reputent deum iniuſtū: ⁊ ſic odiāt euꝫin quātum puniētem: ẜm illud p̄s. Superbia eorqui te oderūt aſcēdit ſēper. Et lꝫ ſciētia quā quishabet in vita preſenti multum delectet. Illi tn̄ dānati ⁊ ſi retineant ſciētiā hic acquiſitam: ⁊ maiorēad huc recipiant: hoc tamen nō eſt eis ad ſubleuamentum pene: ſed augmentum: qꝛ cognoſcūt ſuaculpa ſe priuari perſectione ſcientie: que ſolū habetur in ſuperna patria quam valde optant.Sexta eſt aſſociatio malignitatis: id eſt demōiorum. Unde dicitur locus iſte vmbra mortis. Dicitur autem diabolus mors: quia quantum eſt ex

ſe nemini parcit ſicut ⁊ mors. Et vmbra mortis: ideſt ſimilitudo: quia ſicut mors priuat vita naturali: ita per peccatum diabolus animam vita ſpirituali. Unde Iſa. ix. dicitur: habitantibus in regionę vmbre mortis: id eſt in peccato: quod eſt regiodiaboli: lux orta eſt eis. Et Apoca. vi. dicitur: ꝙ ſedens ſuper equum pallidum nomen illi mors: etinfernus ſequebatur eum. Congrue autem taleꝫhabebunt ſocietatem: vt quos habuerunt incentores in culpa: habeant tortores in pena: vt dicutGreg. in libro moralium: qui multipliciter vexabunt eos. Vnde Hiere. v. Seruietis dijs alienisſcilicet in inferno: dijs .i. demonijs: alienis .i. extraneis ab omni miſericordia: qui non dabunt vobis requiem ceſſando .ſ. a penis. Tātus ē horribil̓aſpectus demonis: vt quidam religioſus videnseum in corpore aſſumpto ita exterritus eſt: vt exclamando fortiſſime pre pauore ſemiuiuꝰ remanſit. In ſe autem reuerſus cū inquireretur d̓ cauſaclamoris ⁊ d̓fectōis: reſpōdit. Ex eo quia diabolūviderat. Et cum interrogaretur de forma eius inquit: neſcirem nec poſſem vobis deſcribere: ſedvnum vobis dico: ꝙ ſi mihi daretur optio intrandi in fornacē ſūme ſuccenſā: vel in ictu oculi d̓monē aſpicere: preeligerem ipſā fornacē ingredi: vthabetur in vita fratrum. Si ergo tantuꝫ terrorēīcutit aſpectus vnius demonis: quid faciet ⁊ aſpectus ⁊ continua conuerſatio cum innumerabilibus. ¶ Septimum eſt implicatio inordinabilitatis: cum dicitur: vbi nullus ordo īhabitat. Sicutordo rerum inducit pulchritudinē ⁊ cōplacētiā:ita ablatio ordinis confuſionem ⁊ diſplicētiaꝫex parte quidem dei punientis eſt ibi ſumtordo: ſicut ⁊ in cunctis alijs operibus eius. Queenim a deo ſunt: ordinata ſunt. ait apoſtolus adRoma. xiij. Et ordinem quidem ſeruat ſuperbos cum ſuperbis: auaros cum auaris: luxurioſos cum luxurioſis puniendo. Et hoc innuitur.Mathei. xiij. Ubi parabolice dicitur a patreſamlias ſeruis ſuis id eſt a deo angelis ſuis. Colligizzaniā in faſciculos ad comburendum. Erit.vnus faſciculus omnium ſuperboruꝫ. Alius hypocritarum. Alius inuidorum. ⁊ ſic de alijs.Seruabit quoqꝫ ordinem in exhibitione penarum: quia ei plura peccata commiſit vel grauiora: grauior pena dabitur. Iuxta illd̓ Apoca. xvQuantum ſe exaltauit ⁊ in delitijs fuit: ſcilicetpeccator: tantum date ei tormentum et luctum.Seruabit et ordinem illum quem ponit ſapiensSalomon. Per que quis peccat: per hec et torquetur. Peccat enim miſer homo per creaturasmale eis vtendo: ⁊ ꝑ creaturas affligitur nō ſolūignis: ſed etiam aliarum rerum. Unde p̄s. Igſulphur: ſpiritus procellarum: pars calicis eoEt Salomon. Pugnabit pro eo ſcilicet d̓o orbisterrarum contra inſenſatos. Tranſibunt enim ſicut ait Iob: ab aquis niuium ad calorem nimiū.Ecce ordo qui hic conſueuit conſeruari ablatus