Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.III.

dilexiſtis quā iuſticiam meam fidem. Quin taratio eſt: quia peccator peccauit in eterno ſuo: etideo debet puntri in eterno dei. Eternuꝫ hominiseſt vita preſens. Hic enim eſt ſtatus merendi demerendi. Eternum dei eſt alia vita que ſemꝑ durat. Non enim eſt inconueniens: vt culpa temporalis puniatur pena perpetua: cuꝫ videamus iſtd̓ſeruari in humana conuerſatione: vt dicit Augꝰ.in li. de ciui. d̓i. xxi. adulteriuꝫ: homicidium:huiuſmodi quod committitur: ſecunduꝫ legeshumanas punitur morte: illud quidem maleficium temporale eſt: cito tranſit actus eius: penaautem perpetua: quia ſcilicet ſeparat a vita iſta: etconuerſatione hominum mors: que ei īfertur: adquam nunqͣꝫ reuertitur. Sexta ratio eſt: qꝛ ip̄epeccator damnatus ſtat in inferno voluntateobſtinata in malo ſemper: odit deum punitoremeius. Unde propter odium quod habent ad ip̄ꝫdicit Ioannes in Apoca. damnati cum manducauerint linguas ſuas: pre dolore blaſphemauerunt deum: qui habet poteſtatem ſuper has plagas. Ratio autem dictat iuſticia exigit: vt etiamdicit gregorius: ſicut penitentibus veniaꝫ poſtulantibus iudex debet miſericordiaꝫ facere. itaobſtinatis contumacibus nullam debet veniaꝫpreſtare: ideo ſemper puniūtur iuſte: ſēꝑ ſintauerſi a deo ei rebelles.Quantum ad tertiumprincipale: dico notatur multipliciter variapena in inferno: in eo quod dieitur. Ad terram tenebroſam ⁊c̄. Ubi ſignantur ſeptem pene infernales. Prima eſt locatio vilitatis: quia ad terram.Secunda priuatio deitatis. quia tenebroſa. Tertio cruciatio igneitatis: quia operam mortis caligine. Quarta ablatio refrigerabilitatis: quia adn terram miſerie. Quinta execratio veritatis: quiaInt tenebrarum. Sexta aſſociatio malignitatis: quiavmbra mortis. Septima implicatio inordinabilitatis: quia nullus ordo. Quantum ad primuꝫdico: anima cruciatur in inferno ex vilitate loci vbi ſe reperit: patet enim ad ſenſum: quia quādo nobilis perſona eſt abiudicata clauſa ab ali loco vili: puta ſi rex ponatur in carcere: etiaꝫ ſinulla alia pena ſenſibili cruciaretur: ex hac ſoluꝫincarceratōe multum doleret. Cuꝫ igitur animaſit nobiliſſima regina ſciat ſe eſſe creatam ad habendum dominiuꝫ totius mūdi: ſibi competatlocus celi empyrrei: qui eſt ſuper omnes celos: etvideat ſe detruſam in centrum terre: qui locuseſt infernus infimus omnium: vbi etiam ſecūdūBaſiliū in fine mūdi ponetur fex omnium elemētorū. vt ipſe dicit: tunc proprietates elemētoꝝleſiue ab eis ſeꝑabuntur virtute diuina: in īfernum mittentur ad cruciatum malorum. Exˡ taliigitur carcere habet magnam penam: vltra aliaset: merito. Qꝛ enī terrā dilexit pluſqͣꝫ celū: adterrā cōdēnata ē. Quantum ad ſecunduꝫ quia

tenebroſam .i. lumine glorie priuatam: ſecundumexpoſitionem Thome ſuꝑ Iob: dico priuaturanima damnata viſiōe deitatis. Iuxta illud Iſa.vlt. Collatur impius ne videat gl̓iaꝫ dei. Hec aūteſt maxima pena: ſed parum quaſi nihil comprehendimus eam: quia neſcimus intelligere qͣꝫtuꝫbonum deus eſt aīe ipſum poſſidendo. Tāto eniꝫquis plus dolet de aliquo amiſſo: quantuꝫ illudreputabat magis vtile dānabile. Et quia ī vitapreſenti intellectus noſter corpore aggrauatꝰ: ſehabet ad deum vt oculus veſꝑtiliōis ſe habet adlumē ſolis: parū diligimus ipſum deum: parum curamus ipſum amittere. Sed aīa timensaliquantulum guſtauit dulcedinem diuine pn̄tie graꝫ: ex anxietate pena quā ſentit: quādo ſubtrahendo ſibi ipſi relinquitur pōt aliquantulumlicet valde parū: intelligere de tali pena priuatōisdiuine viſionis. Sed cum anima ſeparatur a corpore: ſibi ſubito infunduntur ſpeciēs omnium rerum naturalium. Unde maiorem cognitioneꝫ habet de deo creaturis: qͣꝫ nullus philoſophusdi. Et ſic cognoſcens deus eſt ſūmum bonum ſūme vtilis aīe: videns ſe eo priuatam ſua miſeria: capax fuerit eum acquirēdi: ſumme dolet.Und̓ Chryſo. dicit: potiꝰ vellet pati mille ignesinfernales: qͣꝫ priuari dei viſione. Hec enim viſiodei tante pulchritudinis eſt tantoqꝫ amore digniſſima: dicit Aug. de ciuitate dei: vt ſine hac quibuſlibet quantiſlibet bonis preditum plotinus extimet infeliciſſimuꝫ. Si enim tantus erit ſplendorglorie qui exibit a chriſti humanitate ad iudiciuꝫvenientis: ſol obſcurabit̉: qui tunc erit ſeptielucidior qͣꝫ modo ſit: quia .ſ. non apparebit clariˡtas eius reſpectu claritatis chriſti: quanta erit claritas glorie eius diuinitatis: a qua excludunturſemper damnati. Quantum ad tertium dicocruciabuntur in ignē anime quidem ſole vſqꝫad diem iudicij: poſtea autē anime ſimul corꝑavt ſicut vtroqꝫ peccauit: cum vtroqꝫ puniatur.Un̄ dicit̉ eis Math. xxv. Ite maledicti in ignemeternū. Et Iudith. xvi. Dabis ignē ī carne ip̄orū.Et hic ignis ita acerrime cruciat vt mors dicatur. ita obſcurus eſt: vt caligo nuncupetur. Et ideodicit Iob. Illā terrā infernalem operatam eſſe caligine mortis .i. igne trucidante. Sicut enī mortispena excedit omnem penaꝫ aliā que hic ſentitur:ſic ignis inferni: vt dicit Augꝰ. excellit omnē pe quā ūqͣꝫ aliquis expertus eſt in vita iſta: nunqͣꝫ in carne tanta inuenta eſt pena: licet mirabiliamartyres paſſi ſint tormenta: de pe. diſ. vij. §. vlti.Un̄ Iſa. xxx. Preparata eſt ab heri thophet arege preparata profunda dilatata. Nutrimētuꝫeius ignis ligna multa. Flatus domini ſicut torrens ſulphuris ſuccendens eam. Xhophet interpretatur gehenna ſiue aula plena ſtultorum. Gehenna autem eſt infernus plerius ſtultis peccatoribus. Hec dicitur preparata ab heri: id ē ab eterno: a rege ſcilicet domino d̓o. Ligna que nutriūt