Capitulum.III.
dilexiſtis quā iuſticiam meam ⁊ fidem. ¶ Quin taratio eſt: quia peccator peccauit in eterno ſuo: etideo debet puntri in eterno dei. Eternuꝫ hominiseſt vita preſens. Hic enim eſt ſtatus merendi ⁊ demerendi. Eternum dei eſt alia vita que ſemꝑ durat. Non enim eſt inconueniens: vt culpa temporalis puniatur pena perpetua: cuꝫ videamus iſtd̓ſeruari in humana conuerſatione: vt dicit Augꝰ.in li. de ciui. d̓i. xxi. Nā adulteriuꝫ: homicidium:huiuſmodi quod committitur: ſecunduꝫ legeshumanas punitur morte: ⁊ illud quidem maleficium temporale eſt: ⁊ cito tranſit actus eius: penaautem perpetua: quia ſcilicet ſeparat a vita iſta: etconuerſatione hominum mors: que ei īfertur: adquam nunqͣꝫ reuertitur. ¶ Sexta ratio eſt: qꝛ ip̄epeccator damnatus ſtat in inferno cū voluntateobſtinata in malo ſemper: ⁊ odit deum punitoremeius. Unde ⁊ propter odium quod habent ad ip̄ꝫdicit Ioannes in Apoca. ꝙ damnati cum manducauerint linguas ſuas: pre dolore blaſphemauerunt deum: qui habet poteſtatem ſuper has plagas. Ratio autem dictat ⁊ iuſticia exigit: vt etiamdicit gregorius: ꝙ ſicut penitentibus ⁊ veniaꝫ poſtulantibus iudex debet miſericordiaꝫ facere. itaobſtinatis ⁊ contumacibus nullam debet veniaꝫpreſtare: ⁊ ideo ſemper puniūtur iuſte: cū ſēꝑ ſintauerſi a deo ⁊ ei rebelles.Quantum ad tertiumprincipale: dico ꝙ notatur multipliciter ⁊ variapena in inferno: in eo quod dieitur. Ad terram tenebroſam ⁊c̄. Ubi ſignantur ſeptem pene infernales. Prima eſt locatio vilitatis: quia ad terram.Secunda priuatio deitatis. quia tenebroſa. Tertio cruciatio igneitatis: quia operam mortis caligine. Quarta ablatio refrigerabilitatis: quia adn terram miſerie. Quinta execratio veritatis: quiaInt tenebrarum. Sexta aſſociatio malignitatis: quiavmbra mortis. Septima implicatio inordinabilitatis: quia nullus ordo. ¶ Quantum ad primuꝫdico: ꝙ anima cruciatur in inferno ex vilitate loci vbi ſe reperit: patet enim ad ſenſum: quia quādo nobilis perſona eſt abiudicata ⁊ clauſa ab aliꝙ loco vili: puta ſi rex ponatur in carcere: etiaꝫ ſinulla alia pena ſenſibili cruciaretur: ex hac ſoluꝫincarceratōe multum doleret. Cuꝫ igitur animaſit nobiliſſima regina ⁊ ſciat ſe eſſe creatam ad habendum dominiuꝫ totius mūdi: ⁊ ſibi competatlocus celi empyrrei: qui eſt ſuper omnes celos: etvideat ſe detruſam in centrum terre: qui locuseſt infernus infimus omnium: vbi etiam ſecūdūBaſiliū in fine mūdi ponetur fex omnium elemētorū. Nā vt ipſe dicit: tunc proprietates elemētoꝝleſiue ab eis ſeꝑabuntur virtute diuina: ⁊ in īfernum mittentur ad cruciatum malorum. Exˡ taliigitur carcere habet magnam penam: vltra aliaset: ⁊ merito. Qꝛ enī terrā dilexit pluſqͣꝫ celū: iō adterrā cōdēnata ē. ¶ Quantum ad ſecunduꝫ quia
tenebroſam .i. lumine glorie priuatam: ſecundumexpoſitionem Thome ſuꝑ Iob: dico ꝙ priuaturanima damnata viſiōe deitatis. Iuxta illud Iſa.vlt. Collatur impius ne videat gl̓iaꝫ dei. Hec aūteſt maxima pena: ſed parum ⁊ quaſi nihil comprehendimus eam: quia neſcimus intelligere qͣꝫtuꝫbonum deus eſt aīe ipſum poſſidendo. Tāto eniꝫquis plus dolet de aliquo amiſſo: quantuꝫ illudreputabat magis vtile ⁊ dānabile. Et quia ī vitapreſenti intellectus noſter corpore aggrauatꝰ: ſehabet ad deum vt oculus veſꝑtiliōis ſe habet adlumē ſolis: iō parū diligimus ipſum deum: ⁊ parum curamus ipſum amittere. Sed aīa timens q̄aliquantulum guſtauit dulcedinem diuine pn̄tieꝑ graꝫ: ex anxietate ⁊ pena quā ſentit: quādo ſubtrahendo ſibi ipſi relinquitur pōt aliquantulumlicet valde parū: intelligere de tali pena priuatōisdiuine viſionis. Sed cum anima ſeparatur a corpore: ſibi ſubito infunduntur ſpeciēs omnium rerum naturalium. Unde maiorem cognitioneꝫ habet de deo ⁊ creaturis: qͣꝫ nullus philoſophus mūdi. Et ſic cognoſcens ꝙ deus eſt ſūmum bonum⁊ ſūme vtilis aīe: videns ſe eo priuatam ſua miſeria: cū capax fuerit eum acquirēdi: ſumme dolet.Und̓ Chryſo. dicit: ꝙ potiꝰ vellet pati mille ignesinfernales: qͣꝫ priuari dei viſione. Hec enim viſiodei tante pulchritudinis eſt tantoqꝫ amore digniſſima: dicit Aug. de ciuitate dei: vt ſine hac quibuſlibet ⁊ quantiſlibet bonis preditum plotinus extimet infeliciſſimuꝫ. Si enim tantus erit ſplendorglorie qui exibit a chriſti humanitate ad iudiciuꝫvenientis: ꝙ ſol obſcurabit̉: qui tunc erit ſeptielucidior qͣꝫ modo ſit: quia .ſ. non apparebit clariˡtas eius reſpectu claritatis chriſti: quanta erit claritas glorie eius diuinitatis: a qua excludunturſemper damnati. ¶ Quantum ad tertium dico ꝙcruciabuntur in ignē ⁊ anime quidem ſole vſqꝫad diem iudicij: poſtea autē anime ſimul ⁊ corꝑavt ſicut cū vtroqꝫ peccauit: cum vtroqꝫ puniatur.Un̄ dicit̉ eis Math. xxv. Ite maledicti in ignemeternū. Et Iudith. xvi. Dabis ignē ī carne ip̄orū.Et hic ignis ita acerrime cruciat vt mors dicatur.⁊ ita obſcurus eſt: vt caligo nuncupetur. Et ideodicit Iob. Illā terrā infernalem operatam eſſe caligine mortis .i. igne trucidante. Sicut enī mortispena excedit omnem penaꝫ aliā que hic ſentitur:ſic ⁊ ignis inferni: vt dicit Augꝰ. excellit omnē penā quā ūqͣꝫ aliquis expertus eſt in vita iſta: nunqͣꝫ in carne tanta inuenta eſt pena: licet mirabiliamartyres paſſi ſint tormenta: de pe. diſ. vij. §. vlti.Un̄ ⁊ Iſa. xxx. Preparata eſt ab heri thophet arege preparata profunda ⁊ dilatata. Nutrimētuꝫeius ignis ⁊ ligna multa. Flatus domini ſicut torrens ſulphuris ſuccendens eam. Xhophet interpretatur gehenna ſiue aula plena ſtultorum. Gehenna autem eſt infernus plerius ſtultis peccatoribus. Hec dicitur preparata ab heri: id ē ab eterno: a rege ſcilicet domino d̓o. Ligna que nutriūt