Capitulum. III.

ſuum vel ad infernum: vel ad paradiſum vl̓ purgatorium. Et primus dicere poteſt. Uadam ⁊ nonreuertar. ad terram tenebroſam: ⁊ opertam mortꝭcaligine: terram miſerie ⁊ tenebraruꝫ vbi vmbramortis ⁊ nullus ordo: ſed ſempiternus horror inhabitat. Iob. x. ca. vbi tria notantur.Primum eſt adductiuuꝫ infernalis cruciatiōis.Quia vadam.Secundum eſt continuatiuum perpetualis aſſlictionis. Quia nō reuertar.Tertium eſt multiplicatiuū pēalitatis variatiōis.Quia ad terrā tenebroſā.Quantum ad primum.quod ſcilicet inducit ad damnationem eſt ſciēdūꝙ amor terrenoruꝫ nimiꝰ eſt prima cauſa peccatorum ⁊ damnationis. Et hoc eſt ire ad terrā. Uadit enim anima pede amoris. Unde Augu. Pesmeus eſt amor meus. Sicut dicitur. Iuſtus vadit ad celum per deſiderium: ita peccator ad terram per inordinatum affectum: ⁊ cum eo intratſeptem vias difficiles: que ducunt ad infernum.Unde dicunt ipſi damnati in inferno: vt habeturSapi. v. Laſſati ſumus ī via iniquitatis. Ambulauimus vias oifficiles. Et quia per moralia melius intelliguntur ſpiritualia: nota ꝙ ſeptem ſuntvie difficiles. Prima eſt via montuoſa: via ſpinoſa: via lutoſa: via tenebroſa: viā tumultuoſa: viaſumptuoſa: via tedioſa. ¶ Dico primo: ꝙ viā mōtuoſa eſt difficilis ad ambulandum: montuoſa .i.montium ſicut patet ad ſēſum. Unde homines cōmuniter fatigantur ⁊ ſudant in aſcenſu: ⁊ propterea declinant tales vias quando poſſunt. Iſtamoraliter eſt via ſuperbi qua querit peruerſe dominari alijs: magnus reputari: exaltari: alios deprimere: ſe extollere. Sed certe laborioſa eſt via.Multum enim perturbantur tales: anxiantur famulantur alijs: vt habeant honorem intentum.Unde dicit Gregorius in moral̓: ꝙ omne qd̓ hiceminet: meroribus plus afficitur: qͣꝫ honoribusgaudet. Sed ſuperbus non ſentit iſtum laboremquia paucum habet ad deum amorem ⁊ multuꝫad mundum. Unde accidit de eo ſicut d̓ lepore: ꝙfacillime aſcendit ad montem currendo: cum tāmen communiter aſcenſus ſit difficilis: ⁊ hoc qꝛhabet crura anteriora breuiora poſterioribꝰ cruribus: ſicut quāuis facilius ſit deſcendere per humiliationem qͣꝫ aſcendere per elationem ⁊ ambitionem: tamen quia ſuperbus crura anteriora .i.affectioneꝫ ad deum modicam habet: ⁊ crura poſteriora .i. affectionem magnam habet ad mūdū:ideo non ſentit laborem ſed faciliter currit. Iuxtaillud Iob. xv. Cucurrit aduerſus deū erecto colonouiſſima autem huius vie conducunt ad īfernum: ⁊ ideo caue. ¶ Secunda viā eſt difficilis. qn̄eſt ſpinoſa: id eſt plena ſpinis. nam tranſiens peream in pannis apprehenditur ab ipſis: dilacera-

tur: pungitur: cruentatur: ⁊ ſic habet laborē. Iſtaviā ſpinoſa opus eſt auaritie: in qua querunturdiuitie aſſimilate a chriſto ſpinis Luce. viij. Quiamentem dilacerant: diſtrahendo a dei timore: pūgunt continuis ſolicitudinibus: timoribus ⁊ āguſtijs: cruentant inducendo ad diuerſa peccata: vtmendaciorum: proditionum: fallaciarum: periuriorum: vſurarum. fraudulentiaruꝫ ⁊ huiuſmōiSepiam: ait dominus auaris Oſee. ij. vias tuasſpinis. Terminus huius vie eſt infernus. Un̄ apoſtolus dicit. i. ad Thi. vi. ꝙ qui volunt diuites fieri incidunt in deſideria multa: que mergunt hominem in inferno: ergo caue. ¶ Certia via eſt difficilis: quando eſt lutoſa: tum quia homo lubricatur: tum quia pes inficitur in ſceno: ⁊ cum difficl̓tate diſtrahit eum: tum quia deturpatur: ⁊ talē viam: ſcilicet multum lutoſam ſolent facere beſtie.Hec autem eſt viā luxurioſorum ſimiles beſtijs:de quibus ait p̄s. Computruerant iumenta ī ſtercore ſuo. Difficulter autem trahunt pedem afflictionis a luto voluptatum: quibus infiguntur. Dehis ait p̄s. Inquinate ſunt vie illius in omni tēpore. Quarta via eſt difficilis cum eſt tenebroſa.Oportet enim ꝙ quis vadat palpando ne cadat īaliquod precipitium: quod nō videt: timet etiamhincinde capi a latronibus ⁊ ſic difficultatur.Hec eſt via inuidorum qui tenebroſi ſunt: quodpatet ex etymologia nominis. Inuidus enim dicitur quaſi non videns: quia bona aliorum viderenon poſſunt niſi cum magna ſui afflictione. Taleſſemper ſtant in timore ne alij habeant bona. De ꝗbus poteſt intelligi illud prouerbiorum. ij. Ambulant vias tenebroſas qui letantur cum male fecerint: ſcilicet alijs hominibus: ⁊ exultant in rebuspeſſimis: id eſt caſibus aduerſitatam aliorum.¶ Quinta via eſt difficilis: cum eſt tumultuoſa: ideſt cum multi ambulant per eam: ita ꝙ ſe comprimunt. In talibus enim vijs homines impinguntur aliquando conſtringuntur. Unde ⁊ ſemel beatus Petrus dixit chriſto per talem viam ambulāti. Preceptor turbe te comprimunt ⁊ affligunt.Hec autem eſt via iracundorum: qui propter iracundiam ſuam multis ⁊ diuerſis affliguntur: ⁊ cōculcantur contumelijs: clamoribus: rixis: minis:⁊ odijs: huiuſmodi. Et his dicit p̄s. Contritio ⁊ infelicitas in vijs eorum. Conteruntur eniꝫ temporaliter: ⁊ felicitate priuantur quo ad animam: ꝓpter iram ſuam. Unde ſubdit pͣs. Et viam pacisnon cognouerunt: ⁊ pro quia. ¶ Sexta via eſtdifficilis: cum eſt ſumptuoſa. id eſt cum hoſpitiaillius vie ſunt in caro foro. Mali enim homines libenter tranſeunt per tales vias: vbi ſciunt multum expendit. Et hec eſt via guloſorum: qui vt ſatiſfaciant gule ſue: non curant detali difficultate: expendentes multam pecuniamin detrimentum anime ⁊ corporis. Ideo enim aitSeneca. Cito morimur quia de mortibus paſci