Capitulum. II.
penarij circularis: ⁊ propter deitatem quaꝫ habꝫque ſignatur ī imagīe ſculpta regis ī denario. Etpropter recipientium qualitatem. hi ſunt angeli ⁊homines qui ſunt decem: quia nouē ſunt ordīesangelorum: ⁊ quaſi decimus natura humana: eteis datur propter habitam perfectionem ſignataꝫetiam per denariuꝫ numerum: quia primꝰ limeseſt numerorum: ⁊ propter obſeruantiam decē preceptorum homines illuc producuntur. Omnesautem ſancti etiam minimi ita ſunt quieti ⁊ plell bono glorie diuine viſionis: ꝙ nil plus appetunt. nec minimus notus menti infurgit appetendi maius premium aliorum: ita enim plenos ſe eēcognoſcunt ꝙ plus non cupiunt. ¶ Ꝙ autemdicitur in euangelio aliquos murmuraſſe: intelligitur dictuꝫ per hypoteſim id eſt preſuppoſitionēnon ſecundum realitatem ꝙ ibi ſit aliqua querela. Sed ſi preſupponatur hoc quod tamen eſt impoſſibile: oſtenditur per rationem. ꝙ nulli fit īiuria. Nam deus glorioſus patronus vinee: nulli d̓bet aliquid ex neceſſitate: ſed gratia dei vita eterna. Ro. vi. De ſuo in quo nulli tenetur: poteſt facere quod vult: dare ⁊ non dare. ſine aliqua iniuſticia. Nec etiam ex condignitate aliquis quantūcūqꝫ laboret meretur illud primum: ſi conſiderēturipſa opera hominum in ſe. Sed ex cōgruitate tribuit denarium hunc: in qͣꝫtum videlicet ſua liberalitate promiſit dare talem mercedem laborantibus in vinea mediante gratia ſua: ⁊ ſic ſeruat.Sed ⁊ nouiſſimi prius recipiuntur ⁊ efficiunturprimi in recipiendo mercedem: in qͣꝫtum videlicꝫſancti noui teſtamenti: ſi purgati migrant: ſubitoeuolant ⁊ denarium mercedem recipiunt: dei ſcꝫviſionem. Sed ſancti veteris teſtamenti poſt mortem quantuncūqꝫ perfecti ⁊ purgati: non recipiebāt denarium ſed deſcendebant ad limbum: ibiexpectantes per aduentum chriſti denarium ſuūNec etiam poſſent conqueri de iſta retardationequia ipſa liberatio eorum ſine meritis ſufficientius eoruꝫ fuit. ⁊ premiatio. Uoca ergo operariosdicitur procuratori patriſfamilias: id eſt chriſto: ꝗprocurauit nobis premium ⁊ mercedem mediante paſſione: ⁊ hoc ſero: id eſt in fine vite noſtre ⁊ ipſe ſoluit: virtute tamen ⁊ voluntate patris eterni.qui ſecundum deitatem eſt virtutis ⁊ voluntatꝭ.Poſt vocationem igitur .ſ. per mortem operariorum in vinea per preſentationem: ⁊ eoruꝫ diſcuſſionem: demum redditur merces per ſententiam vnicuiqꝫ ſecundum opera ſua. Unde ⁊ Apoc..i. dicitur. ꝙ ex ore ſedentis in trono exibat gladilis ex vtraqꝫ parte acutus. Gladius iſte ſententiaeſt ex ore iudicis ſuperni prolata: ſeparans reprobos a bonis. Et contra reprobos quidē proferēsſententiam: aſpectus eius apparebit eis vt fulgurterribilibus verbis eos increꝑans: ⁊ dicens cuilibet reprobo ſecundum Chryſoſto. ſuper Math:Xgo propter te homo factus ſum: deluſus. ceſus.⁊ cruciſixus. vbi eſt tantarum iniuriarum mearū
fructus. Ubi eſt ſeruitus quam mihi precio ſanguinis mei debuiſti. Egoſuper gloriam meam tehabui: cum eſſem deus apparens homo: ⁊ tu omnem rem viliſſimam terre dilexiſti amplius qͣꝫiuſticiam meam ⁊ fidem. Mittite ergo aſtantibꝰ eiminiſtris: dicet ligatis manibus eius ⁊ pedibus ītenebras exteriores. ¶ Et quis ſtabit ad vidēdūeum inquit Malach. iij. c. q. d. Intolerabile erit illud. Ipſe enim quaſi ignis. Ue autem homini illicontra quem profertur talis ſetētia. Melius eniꝫei fuiſſet ſi natus non fuiſſet homo ille. Neqꝫ enīab illa ſententia appellari poterit quia a ſummapoteſtate procedet: que non habet ſuperiorem.Appellatio autem fit ab inferiori ad ſuperiorem:vt habetur. ij. q. vi. per totum. Neqꝫ per erroremintolerabilem euacuabitur: vt in iudicio humāoaliquando contingit. Iuxta illud quod habetur.xi. q. iij. Cui eſt illata ſententia: quia iuſtiſſima eritIuſtus enim dominus ⁊ iuſticias dilexit ⁊c̄. Neqꝫ pecunia: amicitia: vel precibus reuocari poterit: ſicut ſit in preſenti. xi. q. iij. §. ad hoc. Unde etHiero. Cuꝫ ante tribunal chriſti venerimus: necIoh: nec Daniel: nec Noe rogare poſſūt pro quoqͣꝫ. Sed vnūquēqꝫ onus ſuū portare: ſcilicꝫ oportet. xiij. q. ij. in preſenti. Et ad idem facit quod aitp̄s. Frater non redimit: ſcilicet chriſtus qui ē frater noſter ī illo iudicio. Redimet homo. q. d. Nōaliquis quātuncunqꝫ ſanctus: ex quo chriſtus ipſe non liberat reprobum: non dabit deo placationem ſuam: ſcilicet ipſe reprobus in nullo placarepoterit. Et precium redemptionis anime ſue: ſcilicet ſoluere non poterit pro ſui liberatione: ſed laborahit in eternum. Hec autem ſententia pulchre ⁊ plene fuit deſignata Dan̄. v. In ſententia data contra regem Balthaſar. Ubi dicitur: ꝙ balthaſar cum feciſſet grande conuiuium optimatibus vxoribus ⁊ concubinis ſuis: ⁊ biberent in vaſis aureis ⁊ argenteis que aſportata erant de templo Hieroſolymorum: laudarētqꝫ deos ſuos. aureos ⁊ argenteos. ferreos ereos. ligneoſqꝫ ⁊ lapideos: apparuerunt digiti quaſi hominis ſcribentis contra candelabrum in ſuperficie parietis aule regie. Et rex aſpiciebat articulos manus ſcribētis: ⁊ tunc faciēs eius commutata eſt ⁊ perturbabant eum cogitationes eius. Et compages renuꝫeius ſoluebantur. Et genua eius ad ſe inuicē collidebantur. Et cum nullus ſapientum curie legere potuiſſet ſcripturam: demum a Daniele lecta ē.Mane. techel. phares. Eademqꝫ die ipſe Balthaſar ⁊ regnum amiſit ⁊ vitam: interfectus a perſis⁊ medis. Moraliter exponendo ſecundum nicolaum de lira. Balthaſar qui interpretatur capillꝰcapitis: ſignificat ſuperfluitateꝫ: quia capillus naſcitur ex ſuperfluitate. Hec ſuperfluitas reperit̉in peccatoribus ⁊ in luxuria māifeſta: quod ſignatur ꝑ cōcubinas eius ⁊ in gula quod deſignaturex conuiuio. Et inepta leticia per vinum figurataEt adulatorum applaudentia ī optimatibus in-