Titulus. V.
mercedem reſtitue: ⁊ merces mercēnarij tui omnino apud te non maneat. Da ergo ⁊ non differasNota ſecundo ꝙ dicit illis .ſ. operarijs in vīeaSed dicit Apoſtolus. i. ad. Corin. iij. ꝙ vnuſquiſqꝫ ſecundum ſuum laborem mercedem propriaꝫaccipiet: ſecundum laborem: quo ad qualitatem:quo ad quantitatē: quo ad diuturnitatem. Quoad qualitatem boni laboris vel mali: quo ad quātitatem magni laboris vel parui: quo ad diuturnitatem multi temporis vel modici. Nam qui laborauit in vinea ad deſtruendum vt primi: cū cōportans mercedes iniquitatis. Et ad Ro. i. de reprobis dicitur. Mercedem quam oportuit in ſemetipſis recipientes. Ad heb. xi. Omnis preuaricatio ⁊ inobedientiā accipit iuſtam mercedis retributionem. Qui laborauit negligenter tandem ingratia moritur mercedem accipit: ſed non de operatis in mortali. Unde Aggei primo dicitur. Quicongregauit mercedes miſit eas in ſacculum pertuſum id eſt qui fecit opera de genere. bonorumextra charitatem: non inde recipit premium ī gloria: ſicut quod ponitur in ſaccum pertuſum: nonremanet ibi ſed extra mittitur. Qui auteꝫ laboratexcellenter: mercedem glorie accipit. Unde Sapientie. x. Reddidit deus mercedem laborum ſāctorum ſuorum. Et que ſit iſta merces oſtēdit p̄s.dicens. Ecce hereditas domini filij merces fructus ventris. Merces id eſt premium filij ſcilicetdei per adoptionem: ⁊ huius merces eſt hereditaſdomini. id eſt bonum glorie: que tanquam heredibus filijs tribuit: que hereditas ſeu felicitasglorie eſt fructus ventris .ſ. beatiſſime. Marie qͦad qualitatem boni operis laboris vel mali quoad quantitatem: magni laboris vel parui quo addiuturnitatem multi temporis ⁊ modici. ¶ Secūdo datur merces ſecundum quantitatem laborꝭ.Quanto enim quis plus laborauerit ⁊ bene in viad mercedem in quantitate. Nam vt dicit idemApoſtolus. ij. ad Corin. iiij. Quod in preſenti ē momentaneum ⁊ breue tribulatōis noſtre: ſupra modum in ſublimitate eternum glorie pondus operatur in nobis. Et ad Ro. viij. Non ſunt cōdignepaſſiones huius temporis ad futuram gloriam.Sed intelligitur equalitas in proportione: ſcilicꝫvt vbi eſt maior labor: ibi ſit maior merces. Sꝫ labor poteſt ītelligi maior vel potior tripliciter ſecūdum beatum tho. ſuper epiſtolam. ij. ad Corin. ſuper dicta auctoritate. Primo modo ſecundū formam charitatis. Et huic labori reſpondet merceseſſentialis que conſiſtit in viſione dei ⁊ fruitione.Iuxta illud Ioh. xiiij. Qui diligit me: diligetur apatre meo: ⁊ ego diligam eum: ⁊ māifeſtabo ei meipſum. Qui ergo ex maiori charitate laborat: ⁊ ſiminorem laborem patiatur qͣꝫ alius: plus recipiet
de mercede premij eſſentialis: quia limpidius deum videbit: ⁊ de tali viſione magis gaudebit. Secundo poteſt attendi magnitudo laboriſ ex ſpecieoperis. Sicut enim in rebus humanis ille plus p̄miatur qui digniori opere laborat. Sicut archictor plus qͣꝫ artifex manualis mercedis accipitcet minus laboret corporaliter: ita in rebus diuīsqui nobiliori opere occupatur: maius premiumaccipiet: qͣꝫtum ad aliquam prerogatiuam premijaccidentalis: licet forte minus corporaliter laboret. Unde aureola datur virginibus: doctoribus:⁊ martyribus non alijs. Et conſiſtit premium accidentale in quodaꝫ gaudio quod habetur d̓ opere priuilegiato: vt etiam de alijs bonis operibusratione laboris. Tertio attenditur magnitudo laboris ex quantitate ipſius laboris. Et ſi maior ſitlabor in opere quod ſit ex natura operis: vt ieiunare magis qͣꝫ abſtinere ab eſu carnium: aut etiaꝫex conditione complexionis: vt colerico communiter difficilius eſt ieiuniū qͣꝫ flecmatico. Sic maior labor meretur maiorem mercedem ⁊ quo adremiſſionem pene temporalis: ⁊ quo ad gaudiuꝫaccidentale quod recipiet de maiori labore. Und̓Sapien̄. x. dicitur. Reddet deus mercedem laborum ſuorum ſcilicet iuſtis. Sed ſi maior labor inopere proueniat ex defectu voluntatis: puta ex tepiditate vel negligentia. facta enim huiuſmodi etſi ſint leuia: aliquando videntur ⁊ ſunt alicui ml̓tum laborioſa. Sed hoc propter defectum mētisīdiſpoſite. Et tal̓ magnitudo n̄ auget ſꝫ mīuit mercedē. Iſa. xl. Deficiet pueri ⁊ laborabūt pueri .i. īꝑfecti hec. b. tho. Tertio dat̉ merces ẜꝫ diuturnitatem: qꝛ qui tempore longiori laborauit ceteris paribus plus recipiet: quia plura merita acquirit.Signanter dicitur ceteris paribus: quia qui minori tempore vixit: ſi in illo tempore ſuo plus laborauit: vel cum maiori charitate qͣꝫ alius ꝗ diuvixit: maiorem mercedem recipiet. Nec eſt cōtraquod dicitur in parabola angelica: ſcilicet ꝙ acceperunt ſinguli vnum denarium: ⁊ ſic non plus ꝙdiu laborauit vt ab hora prima qͣꝫ qui vndecimaAd quod reſpondetur ꝙ merces que redditur ēipſe deus. Iuxta illud Gen̄. xv. Ego protector tuꝰ⁊ merces tua magnanimis. Et pro hac mercedelaborantibus mercenarij laudāt̉ iuxta illd̓. Qti mercenarij in domo patris mei abundant pabus: id eſt refectionibus ſpiritualibus Luce. xv.Secus ſi intenderent aliam mercedem in alia vita. Et hec merces cōis eſt omnibus: ⁊ propria ſingulorum. Communis quidem omnibus: qꝛ oēsſancti vident deum ⁊ fruuntur eo qui eſt merceseorum. Propria autem erit ſingulorum: qꝛ vnusſibi alio clarius videbit ⁊ plenius fruetur: ẜm determinatam menſuram a deo. Et hoc on̄dit̉ Ioh.xiiij. vbi dicitur. In domo patris mei manſionesmulte ſunt: id eſt varietates premiorum modo pdicto. Et hec merces dicitur denarius ⁊ proptereternitatem quam continet: quam ſignat forma