Titulus. V.
Sapiens hic dicitur peritus in aliqua ſcientia p̄cipue morali ⁊ theologica. Et cum finis talis ſcietie ſit opus bonum: propter quod dixit chriſtus.Ioh. xiij. Si hec ſcitis: beati eritis: ſi feceritis ea.Pariter igitur non habens opera virtuoſa: abutitur ſcientia: ⁊ deſtruit operibus ſuis malis: ſeufuratur fructuꝫ vinee domino: ⁊ pluſqͣꝫ alij imperiti: qꝛ ad horum exempla multum attenditur.Etas ſenectutis vita immaculata: vt dicit̉ Sapientie. iiij .ſ. eſſe debet: tum qꝛ naturaliter paſſiones in ea mortificantur: tum qꝛ exemplum ceterorum: vt iuuenum debet eſſe ſenex: tum quia pedem habet in fouea. ⁊ ideo ſolicitiſſimus in operibus religiōis chriſtiane .ſ. orare viſitare eccleſiasfrequenter confiteri ⁊ cōmunicare: predicatiōesfrequentare: ⁊ huiuſmodi. Quod ſi non fecerit ſinſiſtit lucris laſciuijs: tabernis ⁊ huiuſmodi: vtqꝫ ſe ⁊ alios ſuo exemplo: deſtruit vineam. Et ſibipoteſt illud inuehi. Inueterate dierum maloruꝫnunc venerunt peccata tua Danielis. xiij. id ē nūcpunietur. Tertia abuſio eſt: adoleſcens ſine obedientia. Nil ita neceſſarium ⁊ vtile adoleſcenti: ſicut ſubijci ſuis maioribꝰ ⁊ obedire. Propter qd̓dicitur Xren̄. iij. Bonum eſt viro: ſi portauerit iugum ab adoleſcentia ſua .ſ. ſubiectionis ⁊ obediētie. Sicut enī virgula viridis flecti poteſt ad oēmpartem de facili: ⁊ ſicut cera mollis omne ſignuꝫſigilli apta eſt recipere: ita ⁊ mens adoleſcentis faciliter flectitur ad bonum vel maluꝫ: ⁊ recipit diſpoſitionem virtutum vel vitiorum: ſecundū eiuscōuerſationem. Unde ſi egreditur terminos obedientie ⁊ ſubiectionis: ſequens proprium iudicium ⁊ libertatem: abutitur ſua adoleſcentia ⁊ diſponitur ad perditionē. Iuxta illud prouerb. xxij.Adoleſcens iuxta viam ſuā ambulās: cuꝫ ſenuerit non recedit ab ea. i. ſi ſequitur propriam volūtateꝫ ⁊ in hoc perſeuerat: poſtea ita obdureſcit ꝙneſcit ab ea recedere: niſi in ipſa adoleſcentiā adpenitentiam reuertatur ⁊ ad obedientiaꝫ. Sicutegit adoleſcentior prodigus: poſt conſumptioneꝫſubſtantie reuerſuſ ad domum patris: vt habeturLuc. xv. ¶ Quarta abuſio eſt diues ſine elemoſyna. Cum dominus deus concedat abundantisbonorum temporalium aliquibus: vt dent pauperibus elemoſynas: vt ſic facientes ſibi amicosde māmona iniquitatis: recipiantur in eterna tabernacula. Si pauperibus non ſubueniunt: abutuntur ſubſtantia ſua vindemiantes vineam eccleſie in quantum reputantur indigentibus illabona auferre: que elemoſynaliter ipſis potuiſſēt⁊ debuiſſent cōcedere. Ut notat Ambro. xlvij. di.Sicut hi. Unde Apoſtolꝰ ſcribit. Zimotheo: dicens. Diuitibus huius ſeculi precipuē bene agere: diuites fieri in operibus bonis: facile tribuerecōmunicare: theſaurizare ſibi fundamentum bonum in futurum: vt apprehendant veram vitā. i.ad Thi. vi. ¶ Quinta abuſio eſt femina ſine pudicitia. Importat autem pudicitia honeſtatem ī ac
tibus ⁊ geſtis exterioribus: quam maxime decetmulieres habere. Iuxta illd̓. i. ad Thimo. iij. Mulieres ſimiliter oportet eſſe pudicas: non detrahētes: ſobrias. Dicitur auteꝫ pudicitia a pudore .i. verecundia. Et hanc .ſ. verecūdiam per maxime natura conceſſit mulieribus: tanqͣꝫ optimum freniad reprimendum laſciuias ⁊ vanitates eius. Un̄dicitur Eccle. xxiij. Gratia ſuper gratiam mulierſancta ⁊ pudorata. Si ergo mulier pudicitiam dimittit abutitur conditione ſua ⁊ ſuis leuitatibustripudijs: cantilenis: fucis ornatibus: ⁊ alijs modis vindemiat vineā eccleſie: a multis auferensfructum ſalutis. ¶ Sexta abuſio eſt: dominus ſine virtute. Qui aliquos regit temporaliter ſiueſeruos: ſiue familiam: ſiue cōmunitatem: dominꝰdici poteſt. Sed vt dicit ſaluator. Ioh. viij. Qui facit peccatum ſeruus eſt peccati. Cum autem quelibet virtus patiatur detrimentum ab vno vitio:ſecundum Aug. de pe. di. vi. c. vno. Quinīmo ⁊ expellatur a vitio directe ſibi oppoſito ⁊ contrario: ſicut ſanitas repellitur per infirmitatem: ⁊ lux pertenebras: Ideo ſi dominus .i. quicunqꝫ rector alterius ſit ſine virtute: ſeruus erit non dominus: ⁊abutens ſuo dominio: ⁊ vindemiabit eccleſiā ſuomalo exemplo: ſibi ſubditos ad praua inducens.Qualis enī dominus tales ⁊ miniſtri eius. ¶ Septima abuſio eſt: chriſtianus ꝯtentioſus. Nomenchriſtiani deriuatum eſt a chriſto: quod eſt nomēvnitatis: ⁊ pacis: qui ſcilicet chriſtus non ꝯtenditneqꝫ litigauit cum quoqͣꝫ. Et ad contentionemvitandam: tunicam auferenti non ſoluꝫ non repetere mandauit ſed ⁊ pallium dimittere Math. v.Hinc ⁊ apoſtolus ait. Siquis videtur inter voscontentioſus eſſe: nos talem conſuetudinem nonhabemus: ſed neqꝫ eccleſia dei. Et Gregorius inomelia. Melius puto fore ſalua fide: aliorum ītellectui credere: quam contentionibus deſeruire.Qui ergo contentionibus vacat chriſtiāitateutens: vineam eccleſie fructu ſpirituali ſpoli¶Octaua abuſio eſt: pauper ſuperbus. Paupertas ſiue in temporalibus ſiue in ſpiritualibus: econditio deiectionis ⁊ vilificationis. Unde dathomini occaſio quaſi vrgens ad ſe humilianduꝫ⁊ per ipſam humiliationem ſibi procurant ⁊ acꝗrunt vitam eternam: ſecundum illud Math. ꝗnto. Beati pauperes ſpiritu .i. humiles: quoniā īp̄orum eſt regnum celorum. Sed ſi pauper ſe exal̓tet: ⁊ deſtitutus bonis ſpiritualibus ſe alijs preferat: ⁊ velit ab hominibus honorari: abutitur conditiōe ſua: ⁊ ſibi ac pluribus nocet. ¶ Nona abijſio eſt: rex iniquus: vt dicit Aug. in libro de ciui.dei. Remota iuſticia: regna nō ſunt aliud niſi magria latrocinia. Spectat igitur ad dignitatem regiam iuſticiam ſeruare: ⁊ idē ſuis miniſtris imponere. Unde Sapien̄. vi. dicitur. Audite reges ⁊ intelligite: quoniam data eſt poteſtas a domino vobis: qui interrogabit opera veſtra: ⁊ cogitationesſcrutabitur: quoniam cum eſſetis miniſtri regm