Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. V.

Sapiens hic dicitur peritus in aliqua ſcientiacipue morali theologica. Et cum finis talis ſcietie ſit opus bonum: propter quod dixit chriſtus.Ioh. xiij. Si hec ſcitis: beati eritis: ſi feceritis ea.Pariter igitur non habens opera virtuoſa: abutitur ſcientia: deſtruit operibus ſuis malis: ſeufuratur fructuꝫ vinee domino: pluſqͣꝫ alij imperiti: qꝛ ad horum exempla multum attenditur.Etas ſenectutis vita immaculata: vt dicit̉ Sapientie. iiij .ſ. eſſe debet: tum qꝛ naturaliter paſſiones in ea mortificantur: tum qꝛ exemplum ceterorum: vt iuuenum debet eſſe ſenex: tum quia pedem habet in fouea. ideo ſolicitiſſimus in operibus religiōis chriſtiane .ſ. orare viſitare eccleſiasfrequenter confiteri cōmunicare: predicatiōesfrequentare: huiuſmodi. Quod ſi non fecerit ſinſiſtit lucris laſciuijs: tabernis huiuſmodi: vtqꝫ ſe alios ſuo exemplo: deſtruit vineam. Et ſibipoteſt illud inuehi. Inueterate dierum maloruꝫnunc venerunt peccata tua Danielis. xiij. id ē nūcpunietur. Tertia abuſio eſt: adoleſcens ſine obedientia. Nil ita neceſſarium vtile adoleſcenti: ſicut ſubijci ſuis maioribꝰ obedire. Propter qd̓dicitur Xren̄. iij. Bonum eſt viro: ſi portauerit iugum ab adoleſcentia ſua .ſ. ſubiectionis obediētie. Sicut enī virgula viridis flecti poteſt ad oēmpartem de facili: ſicut cera mollis omne ſignuꝫſigilli apta eſt recipere: ita mens adoleſcentis faciliter flectitur ad bonum vel maluꝫ: recipit diſpoſitionem virtutum vel vitiorum: ſecundū eiuscōuerſationem. Unde ſi egreditur terminos obedientie ſubiectionis: ſequens proprium iudicium libertatem: abutitur ſua adoleſcentia diſponitur ad perditionē. Iuxta illud prouerb. xxij.Adoleſcens iuxta viam ſuā ambulās: cuꝫ ſenuerit non recedit ab ea. i. ſi ſequitur propriam volūtateꝫ in hoc perſeuerat: poſtea ita obdureſcitneſcit ab ea recedere: niſi in ipſa adoleſcentiā adpenitentiam reuertatur ad obedientiaꝫ. Sicutegit adoleſcentior prodigus: poſt conſumptioneꝫſubſtantie reuerſuſ ad domum patris: vt habeturLuc. xv. Quarta abuſio eſt diues ſine elemoſyna. Cum dominus deus concedat abundantisbonorum temporalium aliquibus: vt dent pauperibus elemoſynas: vt ſic facientes ſibi amicosde māmona iniquitatis: recipiantur in eterna tabernacula. Si pauperibus non ſubueniunt: abutuntur ſubſtantia ſua vindemiantes vineam eccleſie in quantum reputantur indigentibus illabona auferre: que elemoſynaliter ipſis potuiſſēt debuiſſent cōcedere. Ut notat Ambro. xlvij. di.Sicut hi. Unde Apoſtolꝰ ſcribit. Zimotheo: dicens. Diuitibus huius ſeculi precipuē bene agere: diuites fieri in operibus bonis: facile tribuerecōmunicare: theſaurizare ſibi fundamentum bonum in futurum: vt apprehendant veram vitā. i.ad Thi. vi. Quinta abuſio eſt femina ſine pudicitia. Importat autem pudicitia honeſtatem ī ac

tibus geſtis exterioribus: quam maxime decetmulieres habere. Iuxta illd̓. i. ad Thimo. iij. Mulieres ſimiliter oportet eſſe pudicas: non detrahētes: ſobrias. Dicitur auteꝫ pudicitia a pudore .i. verecundia. Et hanc .ſ. verecūdiam per maxime natura conceſſit mulieribus: tanqͣꝫ optimum freniad reprimendum laſciuias vanitates eius. Un̄dicitur Eccle. xxiij. Gratia ſuper gratiam mulierſancta pudorata. Si ergo mulier pudicitiam dimittit abutitur conditione ſua ſuis leuitatibustripudijs: cantilenis: fucis ornatibus: alijs modis vindemiat vineā eccleſie: a multis auferensfructum ſalutis. Sexta abuſio eſt: dominus ſine virtute. Qui aliquos regit temporaliter ſiueſeruos: ſiue familiam: ſiue cōmunitatem: dominꝰdici poteſt. Sed vt dicit ſaluator. Ioh. viij. Qui facit peccatum ſeruus eſt peccati. Cum autem quelibet virtus patiatur detrimentum ab vno vitio:ſecundum Aug. de pe. di. vi. c. vno. Quinīmo expellatur a vitio directe ſibi oppoſito contrario: ſicut ſanitas repellitur per infirmitatem: lux pertenebras: Ideo ſi dominus .i. quicunqꝫ rector alterius ſit ſine virtute: ſeruus erit non dominus:abutens ſuo dominio: vindemiabit eccleſiā ſuomalo exemplo: ſibi ſubditos ad praua inducens.Qualis enī dominus tales miniſtri eius. Septima abuſio eſt: chriſtianus ꝯtentioſus. Nomenchriſtiani deriuatum eſt a chriſto: quod eſt nomēvnitatis: pacis: qui ſcilicet chriſtus non ꝯtenditneqꝫ litigauit cum quoqͣꝫ. Et ad contentionemvitandam: tunicam auferenti non ſoluꝫ non repetere mandauit ſed pallium dimittere Math. v.Hinc apoſtolus ait. Siquis videtur inter voscontentioſus eſſe: nos talem conſuetudinem nonhabemus: ſed neqꝫ eccleſia dei. Et Gregorius inomelia. Melius puto fore ſalua fide: aliorum ītellectui credere: quam contentionibus deſeruire.Qui ergo contentionibus vacat chriſtiāitateutens: vineam eccleſie fructu ſpirituali ſpoli¶Octaua abuſio eſt: pauper ſuperbus. Paupertas ſiue in temporalibus ſiue in ſpiritualibus: econditio deiectionis vilificationis. Unde dathomini occaſio quaſi vrgens ad ſe humilianduꝫ per ipſam humiliationem ſibi procurant acꝗrunt vitam eternam: ſecundum illud Math. ꝗnto. Beati pauperes ſpiritu .i. humiles: quoniā īp̄orum eſt regnum celorum. Sed ſi pauper ſe exal̓tet: deſtitutus bonis ſpiritualibus ſe alijs preferat: velit ab hominibus honorari: abutitur conditiōe ſua: ſibi ac pluribus nocet. Nona abijſio eſt: rex iniquus: vt dicit Aug. in libro de ciui.dei. Remota iuſticia: regna ſunt aliud niſi magria latrocinia. Spectat igitur ad dignitatem regiam iuſticiam ſeruare: idē ſuis miniſtris imponere. Unde Sapien̄. vi. dicitur. Audite reges intelligite: quoniam data eſt poteſtas a domino vobis: qui interrogabit opera veſtra: cogitationesſcrutabitur: quoniam cum eſſetis miniſtri regm