Capitulum .II.

exercentur a deo: a ſeipſis per liberum arbitriū:⁊ a ſuꝑioribus ſuis. Cultores ipſius vinee dicūt̉in quantū exercent potētias anime ſue: ⁊ proxīosſuos monitis verbis ⁊ exemplis: Sicut etiā dicitur domus dei: fidelis boni ⁊ habitatores ipſiusdomus: vt dicit Hieronymus. Trāſplantata aūteſt ſub lege ſcripture ſeu moſaica: ⁊ de hoc Pſallxxix. Uineam de egypto tranſtuliſti: eieciſti gentes ⁊ plantaſti eā. Quādo videlicet dn̄s populumiudeoꝝ qui erat in egypto ſub ſeruitute Pharaonis: eductum de egyptiaca ſeruitute data ei legein deſerto: conduxit in terrā promiſſiōis: proſtratis ⁊ deuictis nationibus chananeoꝝ qui ibi habitabant. ¶ Fuit aūt multiplicata ⁊ mirabiliterdilatata per orbē iſta vinea tempore gratie ꝑ apoſtolos: dei virtute. Unde p̄s. Dux fuiſti ei in cōſpectu eius plantaſti radices eius ⁊ impleuit terraꝫ.Dicitur aūt vinea quodāmodo itinerare: dū paulatim creſcit ⁊ extenditur. Sic eccleſia ex vbertate palmituꝫ procedentiū a chriſto ⁊ apoſtolis: mūdi iam cinxit ambitum. Radices autē plantauit:qn̄ apoſtolos in diuerſis locis poſuit ad predicandum ⁊ fructificandū: ⁊ ſic impleuit terraꝫ: ⁊ appelata eſt vinea iſta eccleſia. Plantauit aūt vineamiſtam dominus deus ſicut ipſe ait Hiere. ij. Egote plantaui vineam electam: omne ſemen verumſcilicet virtutuꝫ in te ponēdo. ¶ Prouidit āt ei d̓de tribus ad vtilitatem ipſius: vt habetur parabolice Math. xxi. videlicet de cuſtodia angelorūque figurat̉ per ſepe qd̓ circūdedit ipſi vinee: vtibi dicitur. Quāuis enim ſingulis hominibus ſidelibus ⁊ infidelibus ſint ad cuſtodiā ſingularesangeli deputati: vltra hoc tamē ſpecialiori modo⁊ diligentiori eccleſie aſſiſtunt ad cuſtodiam ⁊ defendendū a cōtrarijs: vt patet in veteri ⁊ nouo teſtamento per multa exempla: vt de angelo qui p̄cedebat populum hebreorum in ſuis itineribusExodi. xiiij. Et de angelo qui eripuit Petruꝫ decarcere ⁊ de manu herodis Act. xij. ¶ Secundoprouidit de regimine ſpirituali ſacerdotuꝫ: quodfiguratur in illa parabola per turriꝫ in medio vinee edificatam: ad intuendum ⁊ oſtendendū inſidias inimicorum: qd̓ tanto melius agunt quātoaltiores ſunt ſanctitate ⁊ peritia. Et in lege nature primigeniti erant ſacerdotes vt dicit magiſterin hiſtoriā ſcholaſtica. Et de melchiſedech ꝗ eratrex ſalem: ⁊ obtulit abrahe panem ⁊ vinum in figuram excellentiſſimi ſacramēti eccleſie: diciturꝙ erat ſacerdos dei ſummi. Gene. xiiij. quem hebrei dicunt eſſe primogenitū Noe ſcilicet Sem.In lege moſaica primus ſacerdos ⁊ pontifex fuitAaron: offerens panes cuꝫ alijs ſacerdotibꝰ deoſuo ⁊ ſacrificia: in ſignū veri ſacrificij ieſu chriſti.In lege gratie primus ſacerdos ⁊ pontifex ſumnus poſt xp̄m fuit. Petrus apoſtolus. Et licꝫ ml̓ti ſacerdotes ⁊ prelati fuerint ⁊ ſint mali de ꝗbusdicitur Hieremie. xij. Paſtores demoliti ſunt vineam meam .ſ. malis exemplis tamen monitis ⁊

ſacramentis cuſtodiunt vineam eccleſie. Tertioprouidit de declaratione agendorum: ⁊ hoc per leges deſignatas per torcular. Nam ſicut torcularpremit: ⁊ premendo ſeparat vinum a ſuperfluitate corticis vue. Ita lex premit conſcientiam ⁊ remordendo ſeparat virtutes a vitijs. Uirtutes cōſeruando vitia abijciendo. Agebat hoc prius lexnaturalis ex inſtinctu rationis. Sed quaſi d̓letaeſſet talis lex ſcripta in cordibus: propter abundantiam iniquitatis vt legere neſcirent in ea: addidit plantator huius vinee eccleſie dominus d̓us legem moſaicam: ſcribendo in tabulis lapideis legem decem preceptorum: que dictat ratio naturalis. Et qꝛ in proceſſu temporis ſcribe ⁊ phariſei peruerterant verum intellectum ipſius legꝭcum ſuis falſis expoſitionibus: vt patet Matherquīto ſexto ⁊ ſeptimo capitulis. Ideo chriſtus ſuperaddidit legem euangelicam: legeꝫ amoris: auferendo falſas expoſitiōes diuine legis: ⁊ euacuādo ceremonialia per adimpletionem in ſe ⁊ populo ſuo: ac etiam addendo conſilia.§. VIII.Operarii autem in hacvinea ſunt non ſolum prelati: ſed ⁊ quicunqꝫ alij.Sed tripliciter operantur homines erga vineaꝫiſtam.Aliqui nequiter ad deuaſtandum.Aliqui excellenter ad fructificandum.qui ſegniter ad degenerandum.Primi oꝑarij ſunt mali: de quibus Pſal. Uīdemiant eam .ſ. vineam omnes qui pretergradiuntur viam. Exterminauit eam aper de ſilua.Singularis ferus depaſtus eſt eam. Ubi notāturtria genera deuaſtantium vineam eccleſie ⁊ hisomnibus redditur merces eterne damnationis.Sicut iudas recepit mercedem iniquitatis.Et primi ſūt omnes hypocrite ⁊ ſimulatores: ibivindemiant eam.Secundi tyranni perſecutores: ibi exterminauiteam aper de ſilua.Tertij heretici ⁊ peruerſores. ibi. ſingularꝭ feruspaſtus eſt eam.Primi ſunt omnes qui habent fidem ſine operibus que mortua eſt ⁊ ſic cum nomen habeāt ꝙviuant ratione chriſtianiſſimi: tn̄ mortui ſunt exdefectu operum vt dicitur Apocalipſis. ij. Hi pretergrediuntur viam mandatoꝝ dei: ⁊ vineaꝫ vindemiant: querentes fructum ſibi: non deo: ſibi .ſ.ſue ſenſualitati: ⁊ ꝗ ſunt hi hypocrite facientes cōtra iuſticiā qua colitur vinea eccleſie. Et qui ſinttales inſinuat Cyprianus in libro de duodecimabuſionibus: dicens: Sapiens ſine operibus.Senex ſine religione. Adoleſcens ſine obediētia.Diues ſine elemoſyna. Femina ſine pudicitia. Dominus ſine virtute. Chriſtianus ꝯtentioſus. Pauper ſuperbus. Rex iniquus. Epiſcopus negligēsPlebs ſine diſciplina. Populus ſine lege. Perhec inquit ſuffocatur iuſticiāa que eſt oīs virtus: