Titulus.V.
vſqꝫ ad curiam. Ad tertiū accedēs cū verecūdia ⁊cōfuſiōe: qꝛ parum dilexerat: rogauit ſimiliter vteum aſſociaret. Cui ille. Licet paruꝫ mihi dilectionis oſtenderis: nihilominus nolo te deſere̓: ſꝫ aciudicem tecū volo venire. et pro te loqui. Pomohic ſignificat quēlibet peccatorem: qui habet tresamicos: mundum quem diligit magiſqͣꝫ ſe .i. ſalutem ſuam: conſanguineos quos diligit vt ſe: ⁊ aliqua bona opera que tamen parua ſunt: ⁊ cuꝫ modica affectione facta. Cum auteꝫ citatur per mortem a domino ⁊ multum habet timere de ſn̄ia dāda. Utiqꝫ. mundus nimis amatus ab ipſo: non comitatur eum: ſed dat ſibi pro cadauere cooperien̄do ſaccum vilem. Conſanguinei etiam nō vadūtad iudicium ad intercedendum pro eo: ſed aſſociant vſqꝫ ad eccleſiam funus. Sed bona opera eūcomitantur: ⁊ ſi ſunt facta in charitate eum defendunt. Unde Ambro. Nō ſunt hominis bona: queſecum ferre nō poteſt .ſ. tp̄alia. Sola miſericordiacomes eſt defunctorum. Cum igitur anima d̓o p̄ſentatur: exigitur ratio ab ea ẜm ꝙ parabolice habetur Math. xviij. de rege qui voluit rationē. ponere cum ſeruis ſuis.Et primo ponit rationem de bonis naturalibus.Scd̓o ponit rationem de bonis ſpiritualibus.Tertio ponit rationem de bonis temporalibus:Quarto ponit ratōꝫ de pccīs admiſſis ⁊ dimiſſis.Quinto ponit rationem de fiendis omiſſis.Sexto ponit rationē de ſubditis cōmiſſis.Quantuꝫ ad primū dicit apl̓s. i. Corī. iiij. Quidhabes qd̓ non accepiſti? quaſi diceret nihil. Ipſeenim deus te fecit quantum ad corpus: ⁊ poſſeditquātū ad vite conſeruationem: ⁊ creauit quātumad animam. Deutro. xxxij. Sūt aūt bona naturalia figurata per talēta plura vel pauciora cōmiſſaa domino ſeruis ſuis ad lucrificandum: vt habet̉parabolice Math. xxv. Nam vni dedit quinqꝫ tālenta: alteri duo: alij vnum tantum. Et poſt certūtēpus veniēs vocauit eos: vt ratione redderēt delucro. Unum igitur talentum poteſt dici eſſe liberum arbitrium: quod omnibus datur adultis: niſi fatuis qui non habent reddere rationē. Et hocſolo ſine ſanitate corporis ⁊ alijs bonis tp̄alibuspōt multa facere .ſ. ad gratiā ſe preparare ſi eaꝫ nōhabet. Et certū ē ẜm. b. Tho. in. iiij. ꝙ nulli eaꝫ ſubtrahit faciēti qd̓ in ſe ē. Et receptā pōt ⁊ debet augmentare. Unde Eccleſiaſti. xv. dicitur. Deus creauit hominem ⁊ reliquit eum in manu conſilij ſui.i. poteſtate arbitrij. Poſuit ante eū malū ⁊ bonūad qd̓ voluerit extendat manū ſuam. Duo talētaſunt liberū arbitrium quo ad aīaꝫ: ⁊ valitudo corporis: que a deo dantur. Un̄ p̄s. Dn̄s illuminatiomea .i. cā illuminationis quo ad animā ⁊ rationē⁊ ſalus mea quo ad corporis ſanitatem. Et certemagnum eſt iſtud talentuꝫ: qꝛ vt dicitur Eccleſiaſtici. xxx. Non eſt cenſus ſuper ſanitate. Quīqꝫ vero talenta intellectiua acuta ad inueſtigandum: ⁊memoratiua tenax ad recordandū: extimatiua ad
arbitrandū: imaginatiua fortis ad fantaſianduꝫ:ſenſitiua exterior ad exercitandū. Ratō exigeturde intellectiua: ſi circa vana ⁊ curioſa ſe exercuit:quia tunc demeruit: aut circa diuina precepta: qꝛtunc lucratus ē merita. Unde Eccleſiaſtici. iij. Inpluribus operibus eius ne fueris curioſus: ſedque tibi precepit deus: illa cogita ſemper. De memoria inquiretur: ſi fuerit occupata ad recolēdūiniurias ob vindictam: cōtra illud. Memor erisiniurie Leui. xix. qui tunc male promercatus ē.Aut ad recolendum diuina beneficia: ſecundumexemplum Iſa. dicentis. Miſerationum dominirecordabor: tunc eni lucratur. De extimatiua iurcta cum ratione: ſi ſe extimauit ſupra ſe. Nā tuncmultum perdidit: ad Gall̓. vi. Qui ſe exiſtimat aliquid eſſe cum nihil ſit: ipſe ſe ſeducit. Sed habendo rectam extimationeꝫ de futuro premio per penas conſequendo: ⁊ principaliter virtute dei multum lucratur. Sic faciebat apoſtolus dicēs Roviij. Exiſtimo ꝙ non ſunt condigne paſſiones hius temporis ad futuram: gloriam que reuelatur in nobis. De imaginatiua cum intellectu iūctaad fantaſiandum circa ſcripturarum concordantiam. p̄s. Abiſſus abiſſum inuocat: ab altitudufantaſie .i. vetus teſtamentum vbi eſt abiſſus: qꝛſi infinite ſapientie inuocat abiſſum noui teſtamēti: ⁊ econuerſo: quia vnum reddit teſtimonium alteri. Et abiſſus culparum inuocat abiſſum penarum ex teſtimonio ſcripturarum: quod fantaſiealtitudo concernit ⁊ ſic lucratur. De ſenſitiua exteriori exigitur ratio: ſi vſus eſt rationabiliter nōpueriliter. Unde apoſtolus. Nolite pueri effici ſeſibus ſed malicia paruuli eſtote id eſt non vtendoad malicias peccatorum. ¶ Qui vero duo talētaaccepit ſcilicet ſanum ſeuſum ſeu intellectum etcorpus: exigetur ratio: ſi intellectu id eſt attentione fecit orationes ⁊ audiuit diuina: ⁊ ſi corpus ſpiritui ſubiecit: per abſtinentias moderatas tamen:ſecundum illud apoſtoli Ro. xij. Exhibeatis corpora veſtra oſtiam viuentem ſanctam deo placentem. Qui vero vnum tantum accepit: etiam ſi illud non multiplicauerit preparando ſe ad gratiam: ⁊ viuendo ſecundum eam: vt malus et pigercondemnabitur. ¶ Qui vero accepta multiplicauerit bene vtendo: dicetur ei euge ſerue bone ⁊ fidelis ⁊c̄. ¶ De bonis ſpiritualibus exigetur ratōꝫque vtiqꝫ dantur a deo. i. Corin. xij. Unicuiqꝫ datur .ſ. a deo manifeſtatio ſpiritus ad vtilitatem. Ethec ſunt decem figurata per decem mnas quashō nobilis dedit vni ex ſeruis ſuis: alteri dās ꝗnque: alteri vnam: vt negociarentur cum eis: vt habetur Luc. xix. parabolice. Nouem ex his ſuntgratie gratis date: communes bonis ⁊ mal̓: quasenumerat apoſtolus. i. Corin. xij. Diuiſiones gratiarum ſunt ⁊c̄. Decima gratia que eſt omnibusvtilior: eſt gratia gratum faciens. Hec dat̉ cuilibꝫī baptiſmo: niſi ponat obſtaculum. Sed gratie gratis date oēs: nō dantur ſimul vni cōiter: ſꝫ alicui