Titulus. V.
dicit Greg. in homel̓. ipſius euāge. ꝙ diabolus p̄cipue aggreditur hominem in fine grauiſſime etaſtutiſſime temptans: ſciens plus temporis non ſibi reſtare ad ſeducendum. Et in huius figurandixit dominus antiquo ſerpenti. Tu inſidiaberiscalcaneo eius ſcilicet creature rationalis: cuiuscalcaneꝰ corporalis eſt extremitas corporis: fineꝫvite deſignans. Et ſic̄ ſerpens ī cauda dicitur habere venenum. ita diabolus precipue venenum īfine omnis malicie ſuggerit. ⁊ de hoc p̄s. ibi. Inimici mei animam meam circundederunt: adipēſuum concluſerunt: os eorum locutum eſt ſuperbiam. Inimici noſtri maximi ſunt demones: ⁊ hianimam vallo circundant: cum peccata commiſſa ante mentem ponunt: vel diuerſa tēptamentaſuggerunt hinc inde. Adipem ſuum concludūt:quia abundantem maliciam ſuam in animaꝫ includere querunt. Os eorum loquitur ſuperbiā:dum videlicet de infidelitatē: vel de deſperatiōiscrudelitate: vel de confeſſionis taciturnitate morientem temptans: que omnia ad ſuperbiam pertinent. Cum enim ſciat quia ſine fide impoſſibileeſt placere deo: ad Hebre. xi. Et dubius in fide ſitinfidelis: extra de heret. dubijs. ideo ad dubitandum de fide conatur inducere. Sed dicit̉ Apocij. Eſto fidelis vſqꝫ ad mortem ſcilicet incluſiue ⁊dabo tibi coronam vite. Unde legitur de quodāmagno doctore. Ꝙ cum eſſet in extremis conſtitutus: diabolus adueniens ſuggerendo cepit alloqui mentem eius: ⁊ querere quid ip̄e crederet?Reſpondit autem ipſe cogitationi tali ſe crederequod credebat eccleſia. Et vlterius ille queſiuit.Quid eccleſia crederet? Et reſpondit. Articulosqui in ſymbulo continentur ſcilicet deum trinū⁊ vnum dei filium a virgine conceptum ⁊ natum⁊ huiuſmodi. Cui ſubdidit ſuggeſtio diabolica.Nonne phīa que ſecunduꝫ rationem eſt vt didiciſti: docet hoc impoſſibiſe fore. Et ſic intrans ip̄ediſputationem ſuper huiuſmodi: exiſtimans propria virtute rationis illam expellere: in incredulitatem decidit ⁊ mortuus eſt. Inde ad paucumtempus alius doctor infirmatus ad mortem: cuiapparens predictus mortuus quia ſibi familiaris ⁊ notus: interrogauit de fide ſua ne forte erraret. Cui ille reſpondit. Credo qd̓ credit ſancta mater eccleſia. Et ille: quid credit eccleſia? Reſpondit infirmus: id quod ego credo. At ille iterum īquit. Et tu quid credis? Reſpondit idē quod prius ſcilicet quod credit eccleſia. Et ſic pluries interrogando: nūqͣꝫ potuit̉ eum de predictis terminis educere: nec in deſperationeꝫ ponere: propterquod demum ille mortuus exclamans: dixit.Heu mihi: quare non ſic feci in infirmitate meavltima: volui diſputare cum diabolo: confidēs exſuperbia mea de proprio ingenio: ex quo ſuccubui de fide dubitans: ⁊ propter hoc eternaliter dānatus ſum. ¶Ponunt autem ⁊ iſti inimici d̓mones aliam obſidionem ⁊ vallum .ſ. deſperationis.
Et certe periculoſa eſt deſperatio: vt dicit̉. ij. Re.ij. īmo nil periculoſius: ⁊ ideo per maxime de deperatione tēptat. Quod etiam fecit erga. b. Bernardum. Nam vt habetur in eius legenda in graui infirmitate conſtituto ſuperuenit ſibi temptatio deſperationis de ſua ſalute: conſiderans ſe inmulta negligentia deo ſeruiſſe ⁊ ſe nil quaſi bonifeciſſe: vnde tantum premium glorie recipere deberet: ſed illuſtratus a deo reſpondit temptatori.Fateor nil feciſſe dignum tanto premio: ſed chriſtus dei filius duplici ratione illud obtinet ſcilicꝫmerito paſſionis ⁊ ratione hereditarie ſucceſſionis: quia naturalis filius dei: pſe vna ratione cōtentus eſt ipſum poſſidere ſcilicet in quantum filius: merito auteꝫ paſſionis ſpero mihi certitudinaliter velle elargiri. Sicqꝫ confuſus eſt inimicꝰ⁊ non preualuit contra eum: ſicut contra Chaimqui dixit: maior eſt iniquitas mea qͣꝫ vt veniā merear. Gen̄. iiij. Et ſicut iudas qui laqueo ſe ſuſpēdit. ¶ Aliquos inducit ad taciturnitatem confeſſionis alicuius peccati: vel ad n̄ reſtituendū. Taciturnitas auteꝫ talis ex ſuperbia oritur: vt diciturde pe. diſ. i. §. Taciturnitas. Unde in vitis fratruꝫlegitur ꝙ cuidam probo religioſo in infirmitateconſtituto: apparuerunt duo demones in formaangelorum bonorum: dicentes ſe miſſos a d̓o: vtportarent animam eius ad celum: ſed ita grauemreperiebant ꝙ non poſſent deferre. Nihilominꝰdarent ſibi modum ad alleuiandum peccata ſuavidelicet: vt exinde teneret ſilentium firmiſſimū.Quibus recedentibus ille nulli loquebatur necreſpondebat. Quod perpendens quidaꝫ ſanctusvir ⁊ exꝑtus: viſitans eum cepit admonere ne ꝑmitteret ſe decipi a diabolo: qui ſe trāſformat aliquando in angelum lucis. Ex cuius verbis illuminatus locutus ē ⁊ reuelauit quomodoʳ ſibi apparuerant illi duo: ⁊ quid dixerant: ⁊ ꝙ poſtea recordatus fuerat de quodam peccato mortali conmiſſo in ſeculo: de quo nunquam confeſſus fuerat ex obliuione: quod ſubito confeſſus eſt: aliasfuiſſet damnatus. Et ſic detecte ſunt inimicoruminſidie. Sic igitur circundabūt te inimici tui vallo temptationum in fine. Nam ⁊ ad chriſtum acceſſit in cruce pendenteꝫ: ſicut ipſe ait Io. xiiij. Uenit enim id eſt veniet princeps mundi huius id ēdiabolus: ⁊ in me non habet quicqͣꝫ .ſ. peccati. Sꝫ⁊ beatus Martinus cum ipſum vidiſſet in extremis conſtitutus ait. Quid hic aſtas cruenta beſtia⁊c̄. Quāuis ergo graues ſint eius temptationes:tamen qui recte viuit vt verum membrum chriſti eſt: ipſe qui caput eſt noſtrum: pro eis pugnat ⁊vincit. Sicut ipſe ait. Conſidite qꝛ ego vici mūdū.§. II..l. peccata ⁊ tēptationes mūdi.Quantū ad ſecundumAliud genus bellantium inimicorum eſt multitudo conſanguineorum: de quibus dicit̉ Michee.vij. Inimici hominis domeſtici eius .i. conſangui