Capitulum .I.
vt bene moriar. Sequitur in textu. Anteqͣꝫ vēiattempus afflictionis tue .ſ. ſenectutis: que hoīemaffligit multipliciter: ⁊ p̄cipue ex ſuſpitionibus.Senes enim ſunt multum ſuſpicioſi ſecundumphūm in libro rhetori. Putant enī ſe deſpici ⁊ derideri. Et appropinquent anni de quibus dicat:nō mihi placēt āni .ſ. antiꝗtatis: ꝗbus hō ſibimetefficit̉ tedioſus ⁊ alijs: vt frequeter appetat mortem. Aliqn̄ etiā ſenſus deficit ꝓpter qd̓ dicit p̄s.Ne pijcias me in tempore ſenectutis: cū defecerit virtus mea ne derelinquas me..§. V I.Subſequenter ſpecificat. Salomon miſeriam ſenectutis in ſpciali. Etprimo quantū ad miſerias mortem antecedētes.Secundo quantuꝫ ad ipſā ꝯcomitantes. ibi. ibit̉pomo. Tertio quantum ad ipſam ſubſequentesibi: ⁊ reuertatur puluis. ¶ Circa primum hoc eſtmiſerias mortem antecedentes ponitur triplexgenus defectus: videlicet potentie apprehenſiue⁊ potentie motiue ⁊ membroꝝ exteriorum: ⁊ defectus quidem potentie apprehēſiue notatur in eoquod ſequitur. Anteqͣꝫ tenebreſcant ſol ⁊ lumen⁊ luna ⁊ ſtelle. Per ſolem intelligitur intellectusqui clarius cognoſcit. Per lunam que minus lucet ratio: que diſcurrit ad cognoſcendum ⁊ nonum apprehendit. Per lumen imaginatio: quermas apprehenſas a ſenſibus retinet. Per ſtellas ſenſus exteriores: qui ſenſibilia apprehēdūt.Omnia iſta tenebreſcunt tempore ſenectutis: inquantum .ſ. multum debilitantur deficientibusorganis corporis: quibus ſunt affixe imaginatio.ſ. ⁊ ſenſus exteriores. Intellectus autem ⁊ ratio⁊ ſi non ſunt affixa corporeo organo: tamen quādoqꝫ debilitantur vel ex defectu memorie: vel exaliq̄ infirmitate que eis aufert vſum rationis: ⁊reducit quaſi ad pueritiā: ſicut dicitur de Alberto magno qui fuit ſummus philoſophus. Exinle notat defectum virtutis ſeu potentie motiuevel etiam appetitiue cum dicit. Et reuertētur nubes poſtpluuiam. Apte autem per nubes īſinuātur vires motiue ⁊ appetitiue: cum dicit: qꝛ ſicutnubes vento mouētur: ſic motiua ⁊ appetitiuaſpiritibus ⁊ humoribus ad diuerſa mouentur:Sicuntur autem he reuerti poſt pluuiaꝫ: qꝛ poſhumiditatem corporis: deficiente paulatim humido radicali virtus eius vel appetitus attenuatur. ¶ Deinde ponit miſeriam ſenectutis quantūad defectum membrorum exteriorum: qui ſuntſex. Quorum primum exprimit dicens. Quādocommouebuntur cuſtodes domus. Hec domuscorpus noſtrum luteum ē. Iob. iiij. Qui habitantdomos luteas. Huius cuſtodes ſunt oſſa: qꝛ vtdicit Ariſto. li. de animalibus. Natura facit oſſadura: ad cuſtodiendum membra mollia ſicut coſtas ad cuſtodiam ventris: ⁊ teſtam ad cuſtodiamcapitis. He cōmouebuntur in ſenectute: quādoeorum iuncture laxabuntur. Uel cuſtodes dicūt̉
brachia: qꝛ ſe exponunt vt cuſtodiant totum corpus ¶ Secundus defectus exterioruꝫ membrorum eſt debilitas crurium: que ſunt ad corporisſuſtentationem. Et hoc notat cuꝫ ſequitur. Et nutabūtur viri fortiſſimi .i. crura: que ſicut viri fortes portant pondus corporis: ita crura portantcorpus hominis. Pec autem mutantur: cum vacillant̉ ⁊ non firmiter ſuſtentant: ſed quaſi cadendo hinc inde declinant. ¶ Tertius defectus ē dētium: qui ſunt ordinati ad maſticationem ⁊ contritionem ciborum. Et hic innuitur dum ſequiiur. Et ocioſe erunt mollentes imminuto numero. Mollentes ſunt due maxille que ad modumduarum molarum conterunt cibum: ⁊ he imminuto numero .ſ. dentium qui cadunt paulatim d̓maxillis ſenum: ſunt ocioſe: quia cibum maſticare non poſſunt. ¶ Quartus defectus eſt oculorum qui ordinati ſunt ad videndum. Uiſus aūtpaulatim deficit in ſenibus. Unde dicit̉ de IſaacGen̄. xxvij. Senuit Iſaac ⁊ caligauerunt oculieius ⁊ videre non poterat. Hunc autem defectūexprimit cum ſubdit. Et tenebreſcent videntesper foramina .i. oculi videntes per ocularia: quiaper ſe ſufficienter videre non poſſunt: obſcurabuntur. ¶ Quintus defectus eſt labiorum queſunt ad ſermonis prolationem: qui notatur cumſubditur. Et claudent hoſtia in platea: in humilitate vocis molētes. Oſtia ſunt labia. Iuxta illudp̄s. Et oſtium circunſtantie labijs meis. Dicūturautem ſenes claudere oſtia in platea: quia ita ſubmiſſe loquuntur: quod non poſſunt audiri abalijs qui ſunt in platea. Sed ſunt mollentes inhumilitate vocis: quia deficiente virtute vocememittunt exiguam. ¶ Sextus defectus eſt aurium: que ſunt ad vocum perceptionem: ⁊ hic notatur cum dicitur. Et conſurgent ad vocem volucris ⁊ obſurdeſcent omnes filie carminis. Cōſurgent .ſ. huiuſmodi ſenes ad vocem volucrisſcilicet galli ſecundum Piero. Noctis enim medio cum gallus cecinerit feſtinus conſurgit nequaqͣꝫ valens in ſtratu ſepius membra conuertere: leuem enim modicum ſomnum habet: propter frigiditatem ⁊ ſiccitatem humorum. Frigeſcente enim ſanguine: ⁊ ſiccato humore: ex nutrimentiʸ paruitate: quia pauci vapores ferunturad cerebrum: ideo parum dormiunt. Et hic etiāeſt ſpecialis defectus .ſ. ſomni. Nam quantuꝫ addefectum auditus magis congruit ꝙ ſequitur.Et obſurdeſcent omnes filie carminis .i. aures q̄libenter audiunt armonias ⁊ delectantur in carminibus: ⁊ ideo dicuntur filie carminis. Obſurdeſcent quia cantilenas audire non poſſunt ſenes. Unde dicit Bercellai galaadites ſenex addauid. Nunquid ſenſus mei vigent ad diſcernēdum ſuaue vel amarum: vel audire poſſuꝫ vltravoces cantorum hel cantatricum. ij. Regum. xix.q. d. non. Ponit conſequēter Salomon ſignā aliqua debilitationis ſenum. Et primo quantuꝫ ad