Titulus. IIII.
diſcipline ſubſequatur correctio. xxi. q. ij. placuit.Et ſi pena pro tali crimine exterius cōmiſſa ēdeterminata in iure tunc ſubdiſtinguendū. Quiaaut iudex qui habet cognoſcere eſt iudex delegatus ⁊ talis qui non poteſt in pena diſpēſare: vt extra de officio deleg. de cauſis. ⁊ de pe. licet. Et tūcpenam illam lege taxatam mutare vel minuerenon poteſt. ij. q. i. §. notandum. Et propterea dicitur in autē. de iudi. §. oportet. ꝙ iudex non debꝫeſſe mitior lege. Si autem pro vno eodemqꝫ ſcēlere diuerſe pene de iure īponantur: tunc vtraqꝫvno eodēqꝫ tempore non eſt imponenda extra d̓iudi. At ſi clerici. Sed minor imponenda eſt: ar.de pe. di. i. §. pene. Uel opus eſt gratificatione: extra de parro. c. i. Uel illa imponatur que magistimetur: extra vt lit. non conteſ. c. quoniam frequenter. Quia vt dicit Augu. Hoc ſolum beneagitur: ſiue plectendo ſiue ignoſcendo: dūmodomala vita hominum corrigatur. xxiij. q. v. ꝓdeſt.Si vero eſt iudex qui habetmerum imperium: ⁊de illo crimine poſſit diſpenſare tunc poterit cōmutare vel minuere penam: vt extra d̓ raptor. c.in archiepiſcopatū. ⁊. C. eo. titu. l. Et ſi ſeuerior.Dum tamen hanc diminutionem vel cōmutationem faciat cauſa cognita: ⁊ in ipſa ſententie prolatione ⁊ non poſt. Secus autem ſi faceret nō cauſa cognita vel poſt ſententiam: qꝛ tunc non poſſꝫ.Et in hac cauſarum cognitione habetur conſideratio locorum ⁊ temporum perſonarum ⁊ cauſeꝫac etiam multitudinis ⁊ etatis ⁊ ſcandali. Namex iſtis omnibus rigor iuris mitigatur: vt collgitur māifeſte: extra de ſen. excō. pueris. Et. lxxvi. diſtin. tanta. Et. l. diſt. vt conſtitueretur. Et. ij.q. i. In principio. Et extra de tranſac. c. vltimo.Item cauſa cognita ex predictis cauſis ⁊ iuribuspoterit penam augmentare: ⁊ etiam quia multiscraſſantibus vindicta opus eſt. ff. de pe. l. aut facta. Nota etiam ꝙ arbiter poteſt leges trāſgrediper legem de arbitris. l. Qualem. Si antem noneſt determinata a lege pena: tunc imponitur arbitrio iudicantis. ff. de pe. l. hodie. Et extra de offidele. c. de cauſis. ¶ In bonis videtur idem dicēdum quo ad deum ſiue meritum. Hoc eſt ꝙ voluntas bona cum opere exteriori ſubſecuto tunchabet ſuam plenam perfectioneꝫ. Unde ⁊ ad matorem remunerationē. Et hoc eſt quod dominuſrequirit dicens Math. vij. Non omnis qui dicitmihi dn̄e dn̄e intrabit in regnum celorum: ſed ꝙfecerit voluntatem patris mei. Primum eniꝫ domine refertur ad voluntatem ſiue ad affectionē:qꝛ quis vult bonum. Secundum domine refert̉ad locutionem bonam. Sed tertium refertur adexteriorem bonam operationeꝫ: que exigitur cūadeſt poſſibilitas: vt ſupra dictum eſt. Comparat̉enim mens ſeu voluntas bene diſpoſita bone arbori: de qua chriſtus dixit in. d. c. ꝙ fructus bonos facit: non flores tantum affectionem: nec frōdes tantum verborum: ſed ⁊ fructus exterioruꝫ
bonarum operationum. Flores enim ſi pulchriſint: non tamen paſcunt. Unde deuota animadicit in Ganti. Ueniatʸ dilectus meus in ortumſuum .i. in mentem ſuam: vt comedat. fructumpomorum ſuorum: non flores dicit. Cuſtodiendi tamen ſunt ne pereant vel deſtruātur: qꝛ exfloribus ſequunt̉ fructus. Iuxta illud Ecclexxiiij. Flores mei fructus honoris ⁊ honeſtatis.Et propterea dicit ſponſa in Canticis. Capite nobis vulpes paruulas: id eſt temptationes ſeu cogitationes fraudulentas ſub ſpecie boni ſubintrantes: tūc ſunt paruule .i. in ipſo pͥncipio occurſus. Sequitur in textu: que demoliuntur vineānoſtram .i. flores eius. Unde ⁊ ſequitur. Naꝫ ⁊ vinea noſtra floruit. Similiter etiam frondes arborum non paſcunt homines: quanuis aliquandomedicialia ſint: ꝓpter quod dicit̉ Apoca. vltimo.Folia eius ad ſanitatem gētium. Sic ⁊ bona verba: quāuis auditoribus plerūqꝫ proſint. Si ſintſine fructu operū: proſunt qn̄qꝫ auditoribus: ſednon paſcunt ſpiritualiter facientem vel ipſuꝫ deum. Unde in figuram: cuꝫ ſemel dominus ieſuschriſtus eſuriens ad arborem fici accederet: qꝛnon inuenit ibi fructusⁱ ſed tantum folia maledicens ſubito exſiccata eſt Math. xxi. Ad ſignificādum: ꝙ qui habent tantum verba ⁊ non facta: adeo reprobantur. Requiritur ergo ab barboris: vt producat non ſolum flores bovoluntatum ſeu deſideriorum ⁊ frondes ſarium locutionum: ſed ⁊ fructus etiam bonaoperationum. Unde Iaco. in ſua epiſtola cano.Oſtende mihi fidem tuam ex operibus. Et quales ſint fructus boni ꝓducti ab arbore bonadit p̄s cum ait. Erit tanqͣꝫ lignum quod planeſt ſecus decurſus aquarum: quod fructurdabit in tempore ſuo. Ubi tria poſſunt notPrimo diſpoſitio laudadilis ex parte ſui ſignat̉ibi. Erit tanqͣꝫ lignum.Scd̓o infuſio gr̄e optabilis ex parte dei inſuiuat̉ibi. Qd̓ plantatum eſt ſecus decurſus aquaruTertio oꝑatio imitabilis ex parte futuri demoſtratur ibi. Quod fructum ſuum ⁊c̄. .5.VQuantum ad primumlignum appellat hominem rationalem. Unde homo grece dicitur antropos .i. arbor reuerſa. Navbi arbores irrōabiles habent radices interra⁊ ramos verſus celum: arborrōnalis .i. hō ecoruerſo ſituatur. Nam caput cū capillis qd̓ ēcippus cum radicibus eſt verſus celuꝫ: ⁊ bꝫcum manibus tibie cum pedibus ⁊ digitis: q̄ ſūtquaſi rami ⁊ ramuſculi ſunt verſus terram:ſciat ⁊ conſiderat ſe ex ipſa ſui diſpoſitione corris: mentem ⁊ cogitatiōes habere ad celeſtia. Iuxta illud. Os hominum ſublime dedit .i. faciem celum que videre iuſſit ¶ Ac etiā dum conuerſatin terra: multiplicare bona oꝑa ieiuniorum: orationum: elemoſynarum: ⁊ huiuſmodi. Iuxta illd̓