Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. XIII.

Eſt cor deprauatum.Eſt cor induratum.De primo dicitur Iob. xvij. Cor eorum longefeciſti a diſciplina. Diſciplina importat doctrinam correctionem ſeu compoſitionem in moribus.Eſt ergo cor indiſciplinatuꝫ quod non recipit doctrinam: vel non ſe emendat per flagella. Diciturautem deus hoc facere .ſ. in diſciplinam in quantum permittit fieri. ¶Confert autem hec indiſciplinatio tria mala .ſ. Primo ad malum pronitatē:vnde dicitur Gen̄. viij. Senſus cogitatio humani cordis prona ſunt ad malum .ſ. ex ſe niſi fuerītdiſciplina: preciꝑue in adoleſcentia refrenati. Inducit mentis inſtabilitateꝫ: propter quod diciturEccle. xiij. Qui minoratur corde cogitauit īania.Minoratur autem quis corde .i. voluntate bonipropter defectum doctrine correctionis. Adducit conſcientie mordacitatem: que eſt vtiqꝫ maxima pena. Et ideo prouerb. v. dicit Salomon: īdiſciplinatus habet remorſuꝫ de malis dicit. Curdeteſtatus ſum diſciplinam: increpatōibusacquieuit cor meum/ De ſecundo .ſ. corde infatuato dicitur prouerbiorum. xvij. Non recepitſtultus verba prudentie: niſi dixeris ea que verſantur in corde ſuo .i. niſi aſſenſeris affectionibꝰſuis Precipue facit ira hominem fatuum. Undedicitur Eccle. vij. Ira in ſinu .i. mente ſtulti reꝗeſcit. Et Chryſo. Ire inſanie nihil eſt mediū. Hecautem ſtulticia cordis tria mala generat. Primonullam retinet ſapientiam. Nam tracundus oīsdoctrine ſcripture rationis obliuiſcitur in iraſua: propter quod dicitur Eccle. xxi. Cor faturſi vas confractum. Liquor enim ſapientie gratie ex eo effunditur. Secundo īclinat ad blaſphemiam Eccle. v. Ne temere quid loquaris .ſ. blaſphemando: nec cor tuum ſit velox ad proferendūſermonem coram domino. Cōmuniter ex fatuitate ire homines male loquuntur de deo hominibus. Tertio prouocat ſtulticiā in audiente: vt .ſ. inducat illum ad loquendum contra illum ſtultaꝫ faciendum .ſ. verba contumelioſa rixas vindictas. Unde prouer. xij. dicitur: Cor inſipientiumprouocat ſtulticiam. Et ideo bene dicit ſapiens.Non reſpondes ſtulto iuxta ſtulticiam ſuam: neſimilis ei efficiaris. De tertio .ſ. corde elato perſuperbiam dicitur Ezechielis. xxviij. Multiplicaſti fortitudinem tuam tibi: eleuatum eſt cor tuum in robore tuo. Quod ſit: cuꝫ quis bona habet ſibi attribuit vel meritis ſuis: non a deo recognoſcit: ſicut fecit nabuchodonoſor: de quo dicit̉Iudith primo. Exaltatum eſt regnum nabuchodonoſor: eleuatum eſt cor eius. Hec auteꝫ elatio tria mala facit. Primo inducit ad dei obliuionem: ſecundum illud Deutro. viij. Ne poſtqͣꝫ comederitis ſaturatus fueris: poſt parum eleuetur cor tuum: obliuiſcaris domini dei tui. i.beneficiorum eius. Ingratiſſimus autem inquiSeneca: qui eſt oblitus .ſ. benefactoris ſeu bene

ficij. Secundo ſui deceptionem. Hiere. xlix. Arrogantia decepit te ſuperbia cordis tui. Et quomodo decipiat oſtendit ſapiens dicens Eccle. xi.Sicut perdix inducitur in foueam: vt capra inlaqueum: ſic cor ſuperborum. Tertio dei amiſſionem .i. gratie ſue p̄s. Accedet homo ad cor altum.i. ſuperbum: exalatur deus .i. eleuabitur recedendo ab eo. Auguſtinus. Humilis deus humilia reſpicit alta .i. ſuperba corda a longe cognoſcit. Humilias te venit ad te: attollis te recedit ate. De quarto id eſt corde nequā ſeu nequicieapplicatum dicitur. i. Reg. xvij. Ego noui nequiciam cordis tui. Que verba dixit frater dauid ſibi: ſed iniuſte. Dicitur autem nequam ſecundumcatholicon a nequeo. Unde nequam dicitur quiadeo ſceleroſus eſt: nequit ceſſare a malis. Dicitur enim nequam luxurioſus: vt ibi habetur.Unde Onan filius iude qui luxurioſus turpitoerat: dicitur nequam. Gen̄. xxxviij. Et forte prepterea luxurioſus magis dicitur nequaꝫ qͣꝫ alijsvitijs deditus: quia difficilius tardius receditquis ab illo qͣꝫ ab alijs. Unde Auguſtinus. Dumnon reſiſtitur concupiſcentie: ſit conſuetudo:conſuetudini non reſiſtitur: ſit neceſſitas. Et taliſnequiciā inducit tria mala. Primo multiplicemdolorem corporis anime Eccle. xxx. Cornequāgrauabitur doloribus. Secundo aufert boni cognitionem effectionem. Eccle. xix. Uinuꝫ mulieres auferunt cor i. gula luxuria auferunt affectum veri boni. Tertio perducit ad eternā damnationem Iſa. i. Ue ſemini nequam filijs ſceleratis. Ue autem importat damnationē. De quinto ſcilicet corde dolo circundato ſcilicet hypocriſim fraudulentiam ſeu perditionem diciturEccle. i. Cor tuum plenum eſt dolo fallacia.Et tale cor tria mala operatur. Primo profunditatem habet ita in conſilium: vel intentum ſuūabſcōdendo: vt magis decipere valeat. Iſa. xxix.Ue qui profundi eſtisʸ corde cetera. Secundoduplicitatem habet in reſpondendo: dicendo hecverba ſophiſtica. Sed vt dicitur Eccle. iij. Cor ingrediens duas vias non habet ſucceſſus proſpros: quia frequenter detegitur fraus dolus ei inde abhominatur. Tertio maliciam habet̉in ſuadendo quaſi querat bonum proximi cumtamen velit eum decipere prouerb. xxvi. Quando ſubmiſerit vocem ne credideris ei quoniamſeptem nequicie ſunt ceterā./ De ſexto .ſ. cordepriuato dicitur Eccle. iij. Cor praui ſcādalicatur.Dicit̉ autem cor deprauatum quod aliquo tempore fuit bonum: poſtea efficitur malum in eopermanens. Et tale cor vtiqꝫ ſcandalizatur: defacili ruens in mala ex dictis factis aliorum.Nam dum bonum eſt cor non ſcandalizatur. Cale autem cor obedientiam poſtponit. Hiere. xvi.Ecce vnuſquiſqꝫ abijt poſt prauitatem cordis fuimali vt me non audiat. Secundo apoſtaſiam inducit. Unde de Salomone dicitur. iij. Reg. xi.