Capitulum. XIII.

dum bonum cogitarem ⁊ optarem: imperceptibiliter receſſi ab illis bonis cogitationibus ⁊ arfectionibus. Oportet ergo omni cuſtodia cuſtodire cor quo ad impugnationes demonis carnispaſſiones: ⁊ ipſius volūtatis vanitatem ⁊ malitiāalias peccatum intrat in ipſum de facili ⁊ occiditanimam. In cuius figuram. ij. Regum. iiij. dicit̉ꝙ iſboſeth filius ſaulis rex iſrahel cum poſuiſſꝫin cuſtodiam palatij ſui mulierem purganteꝫ triticum. Duo principes latronum rechab ⁊ banaaocculte intrauerunt in domum ipſa dormiente: ⁊iſboſeth quieſcentem ⁊ dormientem in inguinepercuſſerunt ablatiſqꝫ ſpicis receſſerunt. Palatium ſeu domus iſboſeth eſt cor noſtruꝫ: ad cuiusportam ſeu aditum: non ſufficit ponere cuſtodiāſed oportet ſtatuere virilem non mollem culodiam: ⁊ diligentem ⁊ fortem .ſ. rationem: que nondormitet pre tedio: ſed vigilans perſeueret ad diſcernendum cogitatiōes ⁊ affectus bonos a malis. Ꝙ ſi dormitauerit: demones per vitiā carnalia vel ſpiritualia: ſeu per peccata operis aut ſatem cogitationis latenter intrant ⁊ occidunt animam priuatam gratia: ⁊ auferunt ex domo cordis ſpicas omnium virtutum. Uigilandum eſtergo circa cuſtodiam cordis. Unde dicitur Ecc̄i.xxi. Qui timet deum conuertetur ad cor i. totumſe vertet ⁊ vndiqꝫ ad cuſtodiendum cor. ¶ Quarto eſt deprimendum ex penitentia ⁊ diligenti cuſtodia ſui quandoqꝫ oritur ſuperbia. Et ideo vtdicitur Ecc̄i. ij. Deprime cor tuum .i. deorſū preme ⁊ inclina per humilitatem: conſiderando vtilitatem tuam ſubmittendo voluntatem impiamſeu cor dei voluntati ⁊ mandatis eius. Nec extollas te ſupra virtutem tibi collatam vel regūlam tibi prefixam a deo ponendo te: ⁊ appetendoque ſunt ſupra conditionem tuam. Nam ꝙ ſuꝑbia extollat oſtendit abdias prophetā dicēs. Superbia cordis tui extulit te .i. ſupra te tulit: appetēdo que ſupra conditionē tuā ſt̓: ⁊ maiora de te extimando qͣꝫ habeas. Ex hoc aūt ſequit̉ ruina magna prout dicitur ꝓuerb. xviij. Anteqͣꝫ conteratexaltatur cor hominis .i. propter hoc conterit̉ voluntas hominis: vt ad nihilum redigantur merita eius ⁊ virtutes ⁊ bona: qꝛ ſe exaltauit per ſuꝑbiam: quod patet in lucifero ⁊ nabuchodonoſor:qui dicebat in corde ſuo. In celum aſcendaꝫ: ſuꝑaſtra dei exaltabo ſolium meuꝫ ⁊ cetera. Iſa. xiij.Et ſequitur ad infernuꝫ detraheris: quod exponitur a doctoribus de vtriuſqꝫ ſuperbia .ſ. diaboli ⁊ nabuchodonoſor. Deprimendum igitur ē cornoſtrum ⁊ humiliandum quod ipſe ſaluator exēplo ⁊ verbo nos docuit dicens. Diſcite a me: quiamitis ſum ⁊ humilis corde. Math. xi. Et rationēvidetur aſſignare. p̄s. quare deo ſubijci debꝫ voluntas noſtra: ⁊ ſic cor deprimere dicens. Nonnedeo ſubiecta erit anima mea ⁊ cetera. quaſi diceret. Certe ſic: propter cauſas que ſequūtur .i. ſuabeneficia: vt dicit hugo cardinalis ſuper p̄s. Et pͥ

mo propter beneficium redemptionis. Ab ipſoenī ſalutare meū .i. ieſus ſaluator a deo miſſus.Secundo ꝓpter beneficiū creationis. Naꝫ ⁊ ip̄edeus meus. Tertio ꝓpter beneficiū iuſtificatiōisibi. ⁊ ſaluator meus. Quarto ꝓpter beneficiumſuffragationis in anguſtijs ⁊ tēptationibus: ibi: ſuſceptor meus. Eſt aūt ſubijcienda aīa deo vt diſcipula magiſtro. Iſa. l. Audiā quaſi magiſtruꝫ .i.obediā. Itē ſubijcienda vt creatura creatori. Iſa.xlv. Ue qui contradicit factori ſuo. Item ſicut materia artifici. Hiere. xviij. Sicut lutū in manu figuli: ſic oēs vos in manu mea dicit dn̄s. Itē ſicutſponſa ſpōſo. Iſa. lxi. Exultauit anima mea in domino: qꝛ induit me veſtimento ſalutis ⁊ cetera.Item ſicut ancilla dn̄e. i. Reg. xxv. Famula tuaſit in ancillā: vt lauem pedes ſeruoꝝ dn̄i ſui. Etp̄s. Sicut oculi ſeruoꝝ in manibus dominorumſuoꝝ. His igitur modis humiliandū eſt cor deo.¶ Quinto eſt cor in bono exercendum non ociodimittendum vel malo occupandum. Et hoc optime ipſa natura docet. Naꝫ vt dicit Rabbi moyſes. Sicut ſe habet celum ad vniuerſum materiale: ita cor ad corpus aīalis. Celum enim nunꝙͣquieſcit: ſed ſēper mouetur ita ⁊ cor: qd̓ per pulſūmanifeſtat̉. Huius cordis motus ſi ad horam ceſſaret deficeret vita aīalis. Sicut etiam deficientemotu celi ceſſaret motus generationis ⁊ corrupptionis ⁊ alterationis in iſtis inferioribus. Eſt ātipſum cor rubicundum acutum in ſūmo ad modum flamme ignis: ad innuendū ꝙ debet cor aīe.i. voluntas exerceri ẜm ignem charitatis. UndeEccle. xi. dicitur. In bono ſit cor tuum .ſ. opere occupatum. Eſt autem exercendum in bono multipliciter. Primo .ſ. circūcidendo: vnde Hiere. iiij.dicitur. Circūcidimini domīo ⁊ auferte preputiacordium veſtroꝝ .i. auferte ſuperfluitates ab appetitu rationali ad quas inclinat appetitꝰ ſēſualisdelectabilium .ſ. in cibis ⁊ venereis: quo ad honorem ⁊ famam ⁊ ſcientiam ⁊ ſuperſtitiōes. Reprehenſi fuerunt iudei a prothomartyre ſtephariode hac circunciſione dicente. Incircunciſi cordibus ⁊ auribus vos ſemper ſpiritui ſancteꝫ reſtitiſtis Actuū. vij. Ubi oſtenditur grauitas mali huius incircunciſionis: qꝛ .ſ. per hoc reſiſtītur ſpirituiſancto ne in cor intret. Eſt etiā a triſticia īmoderata reſecādū: qꝛ vt dicit̉ ꝓuerb. xxv. Triſticiaviri nocet cordi. Nec eſt ꝯtra illud Eccle. vij. Corſapientis vbi triſticia .i. ſapiēs moratur in triſticiacordis: quia hoc intelligitur de triſticia vtili penitentie ⁊ moderata. ¶ Secundo cor eſt ad deumin oratione erigendum per affectum intenſum.Tren̄. iij. Leuemus corda noſtra cum manibus.i. operibus ad deum. Hinc ⁊ cyprianus ait. Quādo ſtamus ad orationem fratres inuigilare ⁊ incumbere ad preces toto corde debemus ⁊ cetera.de conſe. di. i. quando. Et eccle. xxxix. dicitur deiuſto viro: ꝙ tradet cor ſuum ad vigilandum diluculo .ſ. per meditationem ⁊ orationem attētam