Capitulum X.

ſit quod de illa aula celeſtis ⁊ eterni imperatorisnon egrediatur operatiue .ſ. vel permiſſiue. Nectamen aliquid mali permitteret euenire ī vniuerſoniſi ex illo malo omnipotētia ⁊ bonitas ſua eliceret maius bonum. Sicut ex crudelitate tyrannorum ⁊ rabie infidelium: elicita eſt patientia ⁊coronatio martyrium. Et ex errore hereticoruꝫdoctrina radioſa doctorum. Ante autem qͣꝫ d̓usipſe carni noſtre eſſet vnitus multuꝫ rigide exercebat imperium: tāqͣꝫ ſpiritus qui ē aduerſus carnem ipſi non parcens. Non permanebit inquitſpiritus meus in homine in eternum qꝛ caro ē.Gen̄. vi. Unde ⁊ diluuio deleuit omnem carnemexceptis reſeruatis ī archa. Sodomitas in ignecōſūpſit. Iſrahelitas proſtrauit in heremo. Iudeos in babylonia captiuauit. Propter quod dicebatur deus vlciſcens dominus ⁊ habenſ furorēvlciſcens dn̄s in hoſtes ſuos ⁊ iraſcens inimicisſuis. Naum .i. Sed poſtqͣꝫ vnitus ē carni noſtreꝑ īcarnationem: ex his que paſſus ē: didicit ꝯpati īfirmitatibus noſtris. Et hoc eſt quod ꝓphetapetit: cum dicit. Da imperium tuum puero tuo.Hoc eſt petere īcarnari: vt ipſe mitius incarnatagat ⁊ clementius erga genus humanum. Namſubito ab initio ſue cōceptionis datum eſt ſibi imperium vniuerſi: vt in nomīe eius omne genu flectatur. Multiplicabitur eius imperium inquit.Iſaias. ix. c. de ipſo chriſto loquens puero nato īmundo. Et ipſe poſt reſurrectioneꝫ dixit diſcipulis ſuis. Data eſt mihi omnis poteſtas in celo ⁊ interra. Math. vlt. Non ꝙ tunc fuerit ſibi data denouo ſed tunc cepit manifeſtari poteſtas data vtdicit magiſter in. iij. ſententiarum. ¶ Secūdumimperium large ſumpto iſto vocabulo: importatquoddam dominiuꝫ quod quis habet ſuper aliquem vel aliquos: ex quo poteſt ipſis aliquid imperare ſeu precipere ⁊ illi tenetur obedire. Et ſicpater hꝫ imperium ſuꝑ filios vt ei ī licitꝭ debeantꝯībedire. Un̄ dicitur Deutro. xxi. Si genuerit hōfiliū ꝯͣtumacē ⁊ proteruū: qui non audiat patrisvel matris imperiū: ⁊ cohercitus obedire cōtemyſerit: accuſatꝰ ab eis ſenioribus ciuitatis: de ſuainobediētia ⁊ īordinata vita lapidari iubet̉ a populo. Sic ⁊ maritꝰ imperiū hꝫ ſuper vxorē: precipue circa gubernationē domus. Et iō qꝛ vaſti regina vxor aſſueri regꝭ a rege vocata noluit venire ad ꝯuiuiū ſuū: de ꝯſilio ſapientum ſuoꝝ repudiata fuit: ⁊ regno priuata: qui hoc ꝯſuluerūt iſtade cā: ne ꝯiuges ꝑſaꝝ atqꝫ medoꝝ ꝑuipēderēt imperia maritoꝝ. Heſter i. Dn̄i qͦꝫ tēporales ſibi ſubditis īperant. Iuxta illud ꝓuer. viij. Per me pͥncipes īperant. Et multomagis reges in regnis ſuis. Un̄ dixerūt decem tribus roboam filio ſalomonis regnū ſuſcipienti poſt mortem patris. Imminue de regno pr̄is tui duriſſima ⁊ de iugo grauiſſimo. qd̓ īpoſuit nobis: ⁊ ſeruiemꝰ tibi. iij. Regum. xij. Sacerdos qͦꝫ īperiū dr̄ hr̄e ſuꝑ oues ſibi ꝯmiſſas: ⁊ ille tenent̉ obtēperare ī his q̄ ꝑtinēt

ad ſalutem fideliū ſeu ad neceſſaria ad ſalutem:al̓s mortem aīe incurrerēt. Dicitur enī Deutro.xvij. a domino. Qui ſuperbierit nolens obedireſacerdotis imperio: morietur homo ille. Apl̓usquoqꝫ titum diſcipulum ſuum epūm admonet:dicens. Argue cum omni imperio .i. auctoritateoſtenſa ⁊ rigiditate. Quāuis enim vt dicit Seneca: melius imperat qui remiſſius imperat. Hocverum eſt comparando remiſſionem ac nimiamſeueritatem quā cōmuniter reprobant iura diuina ⁊ humana: ⁊ natura ipſa male tolerat. Propter quod dicit Chryſo. Melius eſt .i. minus malum habere deo reddere rōnem de nimia miſericordia: qͣꝫ de nimia ſeueritate. xxvij. q. vij. alligāt.Nimia tamen remiſſio ⁊ multū exceſſiua nimisſolet nocere ſubditis: propter qd̓ dicit̉ eccleſiaſtꝭxlij. Melior eſt iniquitas viri qͣꝫ mulier benefaciens. Que auctoritas a quibuſdam ſic exponitur.Melior eſt ſeueritas prelati: ⁊ ſi cū aliquali exceſſu: qͣꝫ nimia mollicies ⁊ remiſſio: ex qua ſubditꝭbenefacere videatur. Uerū ex his īperijs nullꝰappellari conſueuit imperator: niſi ille qui tenetmonarchiam mundi: ⁊ preeſt omnibus in temporalibus. Unde Hiero. In apibus prīceps vnuseſt. Grues vnam ſequuntur ordine iterato. Imperator vnus. vij. q. i. ī apibus. Talis dignitas imerialis primo videtur fuiſſe in gente aſſirioꝝ vtī nabuchodonoſor ⁊ aſſuero. Deinde in medis ⁊perſis: ſub ciro ⁊ dario ⁊ quibuſdam alijs. Eximde in grecis ſub alexandro magno. Demū in romanis quorum primus imperator Iulius ceſarfuit. Et ſub eius ſucceſſore. Octauiano natus eſtchriſtus. Et ſub tiberio baptizatus ⁊ crucifixus.vt patet Luc̄. iij. Sed conſiderans propheta ꝙ īperatores ⁊ quicunqꝫ rectores qui non ſunt ẜuidei: quales ſunt infideles omnes: multa mala oppreſſiones ⁊ perſecutōes cruciatus ⁊ occiſiones īferunt ſeruis dei: vt patet de imperatoribus īfidelibꝰ. Diocletiano. Maximiano. Decio. Nerone: ⁊alijs paganis. Iuliano apoſtata: conſtantio heretico ⁊ alijs plurimis: ideo petit p̄s: imperium ſuum .i. dignitatem ſiue imperialem ſiue regalem ſiue qualemcunqꝫ preſidentiam dari puero ſuo. i.ſeruo ſuo. Uſitatum eſt enim in ſcriptura ſeruuꝫvocare puerum: vt illud. Math. viij. Puer meuſiacet in domo ꝑaliticus. quem Lucas euāgeliſtaappellat ſeruū. Imperium autem ⁊ quecūqꝫ prelatio dicitur imperium dei: quia vt dicit Apl̓usad Ro. xiii. Omnis poteſtas a domino deo ē. EtDan̄. iiij. Sciant homines quia dominatur excelſus in regno hominū: ⁊ cuicūqꝫ voluerit dabit illud. Et Augꝭ primo de ciui. dei. Prouidentia diuina: regna conſtituūtur humana. Exaudita fuitoratio prophete predicta .ſ. da imperium tuū puero tuo: quādo Cōſtantinus imperator factus eſtchriſtianus ⁊ ſeruus dei. Ex quo facto eccleſia d̓ifuit mirabiliter exaltata in temporalibus ⁊ ſpiritualibus..§. IIII.