Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū..

quā vocauerat priꝰ ſententiā .i. ꝯſenſū ſit electio.Conſenſus ad agenda ſemper pertinet ad ratōeꝫſuperiorem qd̓ ſic probat beatus Tho. vbi ſupraarti. iiij. Finalis ſententia ſemper pertinet ad euꝫqui ſuperior eſt: ad quē pertinet iudicare de alijsQuādiu enim iudicandum reſtat qd̓ proponiturnondum datur finalis ſententia. Manifeſtuꝫ eſtautem ſuperior ratio eſt: que habet de omnibꝰiudicare: quia de ſenſibilibus per rationem iudidicamus inferiorem: de his vero que ad ratiōeshumanas pertinent iudicamus ſecundum rationes diuinas: que pertinent ad rationem ſuperiorem. Et ideo quādiu incertum eſt: an ſecundumrationes diuinas res ita agatur vel non: nullumiudicium rationis habet rationem finalis ſentertie. Finalis autem ſententia de agendis eſt cōſenſus in actum. Et ideo conſenſus in actum pertinet ad ſuperiorem rationem: ſecunduꝫ tamenin ratione includitur voluntas vt dictum eſt ſupra ¶Notandum etiam ſecundum beatū Thovbi ſupra: conſenſus in delectationeꝫ operistinet ad ſuperiorem rationem: ſicut conſenſusin opus. Sed conſenſus in delectationem cogitationis pertinet ad rationem inferiorem: ſicut adipſam pertinet cogitare. Et tamen de hoc ipſo qd̓eſt cogitare vel non cogitare: in quantuꝫ conſideratur vt actio quedam: habet iudicium ſuperiorratio ſimiliter de delectatione cōſequente. Sꝫin quantum accipitur vt ad actionem aliam ordinatum: puta ad conſenſum ī opus: ſic pertinet adinferiorem rationem. Et ſic intelligitur quod dic̄Aug. ſuper Gen̄. conſenſus in delectationeꝫtinet ad inferiorem rationem. Itē ratio ſuperiordicitur conſentire: non ſolum quia ſecundum rationes eternas ſe permoueat ad agendum: ſꝫ etiam quia ſecundum rationes eternas: non diſſentit cum debet. Et dicitur iudicium ſecundum rationes eternas ſeu dininas: qꝛ illud tale ē ẜm vellegē diuinā ſeu mādata dei..§. II.De cōſēſu qui ē actusvoluntatis inquit p̄s. In domo dei ambulauimꝰcum ꝯſenſu. pͣs. liiij. Et ad hoc exhortabatur chriſtus: dicens. Eſto conſentiens aduerſario tuoes in via cum eo. Aduerſarius iſte ſecundum expoſitionem doctorum eſt ſermo diuinus: qui dicitur aduerſarius: quia aduerſatur ſenſualitaticoncupiſcentijs noſtris: reprehendēdo vitiā. Cuitunc conſentimus: cum ei obedimus: ſic a carcēinfernali liberamur. Hoc autem facientes ſanctidicere poſſunt verbuꝫ p̄s. In domo dei ambu.conſenſu. Ubi tria poſſunt ānotari.Primum eſt motus humane rōnis ibi ābulaSecundum eſt locus huius debite motionis: ibiin domo dei.Tertium eſt modus perfecte actionis: ibi cum Quantum ad primū dicit ſaluator. Io. xv. Po

ſui vos vt eatꝭ. Unde tota vita noſtra eſt quoddāiter. Terminus huius ītineris eſt duplex: videlicꝫhieruſalem celeſtis ſurſum: que libera eſt ab om̄imiſeria altera eſt babylon que deorſum eſt ſcilꝫinfernus plenus omni miſeria. Ad alteram iſtaꝝambulamus motibus ſeu artibus rationis. Unde pueri qui non habent vſum rationis verſusneutram ābulant: morientes in tali ſtatu baptizati veniant ad ſupernum hieruſalem: hoceſt ex aliquibus actibus eorum: ſed ſuperabundans merituꝫ chriſti paſſionis quod in baptiſmoerga eos operatur. Inſuper habentes vſum rationis: cum dormiunt ad neutram ciuitatem ſeulocum pene vel glorie tendunt: quia ligatus tunceſt in eis vſus rationis: nec tunc merentur vel demerentur. Sed cum quis ratione vti poteſt: ſi admalum vtitur ea: ambulat verſus infernuꝫ. Iuxta illud Sophonie. i. Ambulabunt vt ceci: quiadomino peccauerunt. Ceci autem ambulando infoueam cadunt: ſic peccatores in infernum. Siautem quis ratione vtitur ad bonum: verſus ſupernam hieruſalem ambulat per viam charitatꝭ:ad quod hortabatur apoſtolus dicens. Ambulate in dilectione: ad Ephe. v. Locus debiti motꝰrationis humane eſt eccleſia militans. Unde dicitp̄s. In domo dei: prout declarat Hiero. xxiiij. q.omnibꝰ cōſideratis. Et quia domum tuam deceſanctitudo: ait p̄s. ad dominum: ideo extra iſtā domum ſunt numero merito omnes infideles: merito autem extra ipſam ſunt mali chriſtiani. Und̓dicit Hiero. de peni. diſ. i. eccleſia non eſt habēsmaculam neqꝫ rugam: maculam ſcilicet iniquitatis: rugam infidelitatis. Et ideo qui eſt aliqua ſorde peccati pollutus: de eccleſia dici non poteſt. Talis ergo non ambulat in domo dei: ſed in domodiaboli ideſtimitatiōe malicie eius: in qua quieſcit demum in inferno vt dicere valeat. Inferndomus mea eſt. Iob. xvij. Quantum ad tertiūſciendum perfecta actio hominis vnde meritū premium acquirit: eſt conſenſus in bonum: dequo loquitur psͣ. hic cum dicit. Ambulanimus īdomo dei cum conſenſu. Sed ſciendum eſt triplex conſenſus bonus: excludens tripliceꝫ malūconſenſum. Primus eſt intelligentie et volūtatis. Secundus ſententie veritatis. Tertius eſt modeſtie conformitatis. Primus igit̉conſenſus eſt: quando intellectus voluntasueniunt in vnum: vt videlicet quod intelligit intelligentia per fidem: voluntas illud velit operari per amorem. Unde Aug. dicit: credere ē cuꝫaſſentione cogitare. Cogitare eſt actus intelligentie ſiue rationis: et aſſentire ē actus voluntatis. Et hec duo ſunt tanquam vir et vxor. Intelligentia vxor eſt que materiam adminiſtratgenerationis filiorum ideſt productionis bonorum operum. Affectus autem tanquam vir for preſtans complementum opeꝝ ipſoꝝ dilectionem. De coniugio ſpirituali intelligi poteſt illd̓