Titulus. IIII.
Tertio debet id quod in conſilio determinatur:rationabiliter executioni mandari alias fruſtrafierent conſilia. Unde ⁊ Heſter. i. c. dicitur: ꝙ ſeptem ſapientes ex more regio ſemper aderāt regiaſſuero: ſcientes leges ac iura maiorum illorumfaciebat cuncta conſilio. Et hec eſt cauſa frequenter multorum malorum in regimine temporali ⁊ſpirituali: quia que communi cōſilio determinātur non obſeruātur. Unde Ioſephus ⁊ Azariasquia non ſeruauerunt quod fuerat determinatūſcilicet vt non exirent in preliuꝫ contra inimicosdebellati fuerunt occiſis duobus milibus de exercitu ſuo. Et hoc quia ſine conſilio exierunt inprelium: vt habet̉ .i. Machabeoꝝ. v.¶ De conſenſu. Capitulum nonum.Einde conſiderandum eſt de conſenſu. Et premio ꝙͣꝫ cōſenſus pertinet ad virtutem appetitiuam quod patet ex hoc quod dicit Damaſcenus.Ꝙ ſi aliquis iudicet ⁊ non diligat non eſt ſententia ideſt conſenſus. Diligere autem pertinet ad appetitiuam ſeu voluntatem. Pro cuius declaratione dicit beatus Tho. pͥª 2ᵉ. q. xv. arti. i. Ꝙ conſentire importat applicationem ſenſus ad aliquid. Eſtautem proprium ſenſus quod eſt cognoſcitiuusrerum preſentium. Uis eniꝫ imaginatiua apprehenſiua eſt ſimilitudinum corporalium: etiam rebus abſentibus quarum ſunt ſimilitudines. Intellectus autem eſt apprehenſiuus vniuerſaliuꝫrationum: quas poteſt apprehendere indifferent̉⁊ abſentibus ⁊ preſentibus ſingl̓aribus. Et quiaactus appetitiue virtutis: eſt quedam inclinatioad rem ipſam ẜm quandā ſimilitudinē: ipſa applicatio appetitiue virtutis ad rem ipſam: ſecunduꝫꝙ ei inheret accipit nomen ſenſus: quaſi experiētiam quandam ſumens de re cui inheret: in quātum complacet ſibi in ea. Unde Sapīe .i. diciturSentite de domino in bonitate. Et ſecundū hocconſentire eſt actus appetitiue virtutis. Quāuisenim ſentire proprie dictum pertineat ad potentiam apprehenſiuam: tamen ſecundum ſimilitudīnem cuiuſdaꝫ experientie pertinet ad appetitiuā.Ꝙ autem Auguſtinus ſuper Gen̄. attribuit conſenſum rationi: accipit ibi rationem ſecunduꝫ ꝙin ea includitur voluntas. Differentia eſt enim inter aſſentire ⁊ conſentire. Nam aſſentire eſt quafi ad aliud ſentire: ⁊ ſic importat quandam diſtātiam ad id cui aſſentitur. Sed conſentire eſt ſiml̓ſentire ⁊ ſic importat quandam coniunctionemad id cui conſentitur. Et ideo voluntas cuius eſttendere ad ipſam rem magis dicitur conſentire.Intellectus autem cuius operatio non eſt ſecundum motum ad rem: ſed potius econuerſo: magꝭproprie dicitur aſſentire: quāuis vnum ponaturpro alio. Non autem proprie conſenſus eſt in
brutis animalibus. Et ratio eſt ſecundum beatūTho. vbi ſupra arti. ij. quia cōſenſus importat applicationem appetitiui motus ad aliquid agendum: in cuius poteſtate eſt appetitiuꝰ motus. Brita autem non habent in ſui poteſtate appetitiuuꝫmotuꝫ: ſed talis motus eſt eis ex inſtinctu natureAppetit quidem brutum hoc vel illud: ſed nō applicat motum appetitiuū. Unde eſt in eo determinatio appetitus ad aliquid paſſiue tantum: nō actiue: quod requiritur ad conſenſum prout eſt inhomine. Unde ⁊ Damaſcenus dicit quod poſtiudicium homo diſponit et amat quod ex conſilioiudicatum eſt: quod vocatur ſententia ideſt conſenſus. Hoc autem non reperitur in brutis. Executio enim operis in eis eſt ex impetuoſo appeCōſenſus de quibus ſit⁊ in quo differat ab electione. Et quantum ad pͥmum ſciendum ſecundum beatum Tho. vbi ſupra arti. iij. ꝙ conſenſus eſt tantū de his que ſūtad finem quod ſic declarat. Conſenſus nominatapplicationem appetitiui motus ad aliquod preexiſtens in poteſtate applicantis. In ordine autēagibilium. Primo quidem oportet ſumere aphenſionem finis: deinde appetitum finis: deindeconſilium de his que ſunt ad finem. deinde appetitus eorum que ſunt ad finem: appetitus auteꝫin vltimum finem intendit naturaliter. Unde aplicatio motus appetitiui in finem apprehenſumnon habet rationem conſenſus: ſed ſimplicis voluntatis. Ea autem que ſunt poſt vltimunin qnantum ſunt ad finem ſub conſilio caſic de eis poteſt eſſe conſenſus: in quantum moappetitiuus applicatur ad id quod ex conſilio iudicatum eſt. Motus autem appetitiuus in fineꝫnon applicatur conſilio: ſed magis conſilium ip̄iquia conſilium preſupponit appetitum finis. Sꝫappetitus eorum que ſunt ad finem preſupponitdeterminationem conſilij. Et ideo applicatio appetitiui motus ad determinationem conſilij proprie eſt conſenſus. Unde cum conſilium non ſitniſi de his que ſunt ad finem: conſenſus etiam ꝑprie loquendo: non eſt niſi de his que ſunt ad finem. ¶ Differt autem ab electione conſenſus ſecundum Tho. vbi ſupra eo ꝙ electio addit ſupraconſenſum quandam relationem: reſpectu eiuscui aliquid preeligitur: et ideo poſt conſenſumadhuc remanet electio. Poteſt enim contingereꝙ per conſilium plura inueniantur ducentia infinem: quorum dum quodlibet placet: in quolibet eorum conſentitur. Sed ex multꝭ que placetvnuꝫ preaccipimus eligendo. Sed ſi inueniaturvnum ſolum quod placeat: non differt re conſenſus ⁊ electio: ſed ratione tantum vt conſenſus dicatur ſecundum ꝙ placet ad agendum: electumautem ſecundum ꝙ prefertur his que non placent. Unde ⁊ Damaſcenus dic̄: ꝙ poſt diſpoſitōeꝫ