Titulus. IIII.

omnia ſcilicet que ſunt dubia vbi cōſilium exitur. Nam de certis et neceſſarijs ſimpliciter viex ſuppoſitione alicuius finis: non oportet conſiliari: quia ratio abſqꝫ inquiſitione que pertinetad conſilium: ſubito iudicat illud agendum. Nōenim oportet eum qui vult viuere conſiliari: ſeddebet comedere: quia hoc nęceſſarium eſt et certum. Et ſimiliter qui vult ſaluari: non oportet cōſiliari de obſeruandis preceptis: ꝙ hoc certum ⁊neceſſarium eſt. Inxta illd̓. Math̓. xix. Si vis advitaꝫ ingredi ſerua mandata. Nec oportet vti velocitate ſeu precipitatione: ſed magis maturitateUnde calixtus papa. Non precipitemus inquitconſilia ⁊ opera noſtra. Nos enim tempore egemus: vt maturius quid agamus: diſ. l. ponderet.Et Ariſto. in lib. ethicorum. Oportet quidem tarde conſiliari: velociter autem exequi conſiliata.Non ſolum auteꝫ conſilio mentis inueſtigandūeſt: ſi opus agendum ſit bonum vel malum: ſꝫ etiam quod eſt bonum vel melius: vt melius eligatur ceſſante impedimento. Uerbi gratia. Cum inquirit quis in ſeipſo: vtrum debeat matrimonium contrahere: vel ſolutum manere: conſideretbora vel mala grauamina vel leuamina: que inde ſibi contingere poſſunt. Nam vxorem ducendo: ſi ipſa erit vana vel iracunda: male ſibi habebit ⁊ parum quietis: vt enim dicitur. Eccle. xxv.Non eſt ira ſuper iram mulieris: et non eſt malicia ſuper maliciam eius. Oportebit etiam te ſolicitari quomodo ei placeas ⁊ diuiſus eris. Sed etde expenſis ornamentorum eius: ⁊ gubernatiōefamilie: prouidere tibi neceſſarium erit: ⁊ parumtemporis valebis deo vacare. Ꝙ ſi ſolutus remanes: tui ſoli cure incumbis: contentiones ⁊ querelas mulierum vitabis. Suſpitionibus multis carebis: ⁊ quod deo eſt placituꝫ poteris facere: ⁊ meritum augere. ¶ Primuꝫ igitur ſcilicet matrimonium ⁊ ſi bonum ſit: ſecundum tamen ſcilicet cōtinentia virginalis melius. Unde apoſtolus pͥmaad Corin. vij. Si nupſerit virgo bene facit: ⁊ ſi nōnupſerit melius facit. Ueruꝫ quia non omnes capiunt verbuꝫ. Si quis videtur continere nō poſſe: melius ſibi eſt matrimonium contrahere.Unde apoſtolus in dicto. ca. Melius eſt nubereqͣꝫ vri ideſt diuerſis vitijs carnalibus incendi.Secundum conſilium eſt particulare: qd̓ alt̓exhibet alteri. Cum enim quis non eſt ſufficiensſibi ad conſilium capiendum circa agēda: ab alioconſilium accipere debet. Quinimmo circa propriam vitam ⁊ obſcura pertinentia ad conſcientiam: ſibi credere non debet: ſed conſiliari cum peritis ⁊ bonis vel ex libris doctorum. Un̄ Thobieiiij. dicitur. Conſilium a ſapiente ſemper inquireDicitur autem quis ſapiens dupliciter. Uno modo ſecundum quid. Alio modo ſimpliciter. Sapiens ſecundum quid dicitur: qui bene iudicat define alicuius artis vel miniſtri: ⁊ de his que ducunt ad illum finem. Et ſic dicitur ſapiens medi-

cus qui bene iudicat ⁊ de ſanitate ⁊ de medicinisconferentibus eam. Et ſapiens negociator dicit̉:qui bene iudicat de lucro acquirendo: et de medijs ad ipſum: ⁊ ſic de alijs. Sed ſapiens ſimpliciter dicitur qui bene iudicat: d̓ vltimo fine totiusvite humane quod eſt deus: ⁊ de perducentibusad eū. Et hic eſt verus ſapiens ⁊ virtuoſus. Quiaigitur Zhobias dicit. A ſapiente ſine alia additione primo ⁊ principaliter conſilium querendumeſt a virtuoſo: etiam a ſapienti ideſt docto in faciiconſcientie. Neqꝫ eniꝫ a medico quis querit cōſilium ſcilicet de negociatione: ſed a docto negociatore. Nec a negociatore de medicinalibus: ſeda perito medico. Et ſic de alijs. Multo magis depertinentibus ad animam. Ubi ſunt maiora dubia ⁊ magis periculoſa: non debet quis indifferēter conſilium querere a quibuſcunqꝫ: ſed virtuoſis doctis ⁊ practicis. Unde Eccle. xxxvij. dicii.A conſiliario malo ſerua animam tuam ideſt caue tibi. Et qui ſint mali conſiliarij a quibus cauendum ſit: quaſi declarans dicit. Cum viro irreligioſo tracta de ſanctitate: ⁊ cum iniuſto de iuſticia: ⁊. cum muliere de his que emulatur. Cumtimido de bello. Cum negociatore de traiectione.Cum emptore de venditione. Cum viro liuido d̓gratijs agendis. Cum impio de pietate. Cum inhoneſto de honeſtate. Cum ſeruo pigro de multa operatione. Non attēdas his in omni conſilio.Et ex hoc vltimo dicto patet: ꝙ locutio. Eccle. eſtper ironiam: quaſi diceret. Cuꝫ predictis non habeas conſilium. Et ſubdit. Cor boni cōſilijſtatuetibi. Non eſt tibi alius plus illo. ¶ Sciendum inſuper ꝙ illud quod dicitur prouer. xi. Ibi ſaluvbi multa conſilia: non ſic intelligendum eſt: quoad incipiētes benefacere ⁊ ſimplices: tanqͣꝫ qumultorum hominum ſeu a multis debeat inꝗrere conſilium de directione vite ſue. Nam hocfaciens audiet diuerſa conſilia: et aliquando ſibi contraria. Unde in mente ſua confundetur:neſciens quid magis ſequatur. Sed vnum velpauciſſimos aſſumat in quo cauſam habeat confidendi: vt quia bonus ⁊ practicus. ⁊ qui cognoſcit eius conditiones. Unde melius poteſt conſulere. Sicut medicus qui diu habuit curam alicnius ⁊ ſcit complexionem ⁊ accidentia eius: vtiliꝰpoteſt mederi: nec multum laudatur hoc ſepe variare medicuꝫ. Unde vulgari prouerbio dicitur.Quāte mutade tante cadute. Multa igitur conſilia querenda ſunt ab inſipientibus et ſimplicibus: ſed nō a multis: ſꝫ ab vno de ml̓tis agendisUnde Eccle. vi. dicitur. Multi ſunt tibi pacifici.Conſiliarij autem vnus de mille. Conſilium tamen quod manifeſte apparet bonum: a quocunqꝫ detur: nunquam debet contemni: vel reſpuetiam a ſapientibus. Unde et moyſes ſanctiſſimet ſapientiſſimus: conſiliuꝫ quod dedit ſibi ietroſocer ſuus gentilis in audiēdis cauſis populi: vtſcilicet magis arduas audiret et expediret: et ad