Titulus. IIII.
voluntatem ſicut ⁊ electio etiaꝫ. Nam in actu voluntatis qui eſt electio apparet aliquid rationisſcilicet ordo. Et in conſilio quod eſt actus ratōisapparet aliquid volūtatis ſicut materia: quia cōſilium eſt de his que homo vult facere: ⁊ etiam ſicut motiuum: quia ex hͦ ꝙ homo vult fine mouetur ad conſiliandum de his que ſunt ad finem: ⁊ideo ſicut philoſophus dicit in vi. ethicorum: ꝙelectio eſt intellectus appetitiuus vt ad electionēvtrunqꝫ concurrere oſtendat. Ita damaſ. dicitꝙ conſilium eſt appetitus inquiſitiuus: vt conſilium aliquo modo pertinere oſtendat ad voluntatem: circa quā ⁊ ex qua fit inquiſitio: ⁊ ad rationem inquirentem. Cum auteꝫ dicit apoſtolus adEphe. i. de deo ꝙ operatur omnia ſecundum cōſilium voluntatis ſue. Sciendum ſecundū Tho.vbi ſupra: ꝙ cuꝫ in nobis ex inquiſitione que dicitur conſiliū: proueniat certitudo iudicij ſeu ſententie: conſilium in quantum attribuitur deo importat ſolum certitudinem ſententie ⁊ iudicij: nōautem inquiſitionem que ſit per diſcurſuꝫ. Et ſecundum hoc dicit Damaſcenus ꝙ deus non conſiliatur. Ignorantis enim eſt conſiliari qd̓ in nobis eſt non in deo. Quāuis autem virginitas ⁊ huiuſmodi ſit bona certa non dubia. Certa quidemſunt ſecundum ſententiam ſapientum ⁊ ſpiritualium virorum. Sed incerta ſunt ſecundum ſenſuꝫcarnalium hominum ⁊ plurium: ⁊ ideo non incōgrue de his dant̉ ꝯſilia. Iuxta illd̓. i. Corin. vij. Devirginibus preceptum dn̄i non habeo: conſiliumautem do.Conſiliuꝫ de quibus rebus ſit. Ubi nota ꝙ ſecundum. b. Tho. vbi ſupraarti. ij. Conſilium eſt tantū de his que ſunt ad fineꝫ: vt dicit Grego. nicenus. Cuius ratō ē. Quiafinis in operabilibus habet rationeꝫ principij: eoꝙ rationes eorum que ſunt ad finem ex fine ſumuntur. Principium autem non cadit ſub queſtione ſeu inquiſitione: ſed principia oportet preſupponere in omni inquiſitione. Unde cum conſilium ſit queſtio ſeu inquiſitio. De fine non ē cōſilium: ſed ſolum de his que ſunt ad finem. Eontīgit tamen ad id qd̓ eſt finis reſpectu quarūdamoperationum: operari ad alium finem ⁊ ſic de huiuſmodi oportet eſſe conſilium: quia tunc ſe hn̄tvt id quod eſt ad finem. Eſt etiam conſilium dehis que ſunt in nobis: ⁊ que per nos fieri poſſūtvt dicit Grego. nicenus. Nam ſi de factis aliorūconſilium querimus: hoc eſt in quantum reputātur vnum nobiſcum: vel per vnionem affectus ſicut in factis amicorum conſiliamur: vel per modum inſtrumenti. Nam agens inſtrumentale etprincipale ſunt quaſi vna cauſa: cum vnum agatper alteꝝ: ⁊ ſicut dominus conſiliatur de his queſunt agenda per ſeruum: ſecundum Tho. vbi ſupra. ¶ Pro maiori declaratione ſciendum: ꝙ cōſilium proprie importat collationem inter plures
habitam: non tamen quoruncunqꝫ: quia non vniuerſalium: ⁊ neceſſariorum: ſed de rebus agēdisquod etiam ipſum nomen deſignat. Dicitur enimconſilium quaſi conſidium: eo ꝙ multi conſidētad ſimul conferendum. Eſt autem conſiderandūꝙ in particularibus cōtingentibus ad hoc ꝙ aliquid certum cognoſcatur: plures conditiōes ſeucircūſtantias conſiderare oportet: quas ab vno n̄eſt facile conſiderare: ſed a pluribus certius reperiuntur. Unde quod vnus conſiderat alij non occurrit. In neceſſarijs ⁊ vniuerſalibus non ſic: ſedper ſe vnus ſufficere poteſt. Appetitur autem cognitio veritatis in huiuſmodi: non ꝙ per ſe habeat aliquod magnum: vt cognitio vniuerſalium etneceſſariorum: ſed appetitur ſecundum ꝙ eſt vtilis ad operationes: quia actiones ſunt circa ꝯtingentia: ⁊ ideo proprie conſiliuꝫ eſt de his que agūtur a nobis. Fit etiam conſulatio de futuris euētibus: qui non ſunt in noſtra poteſtate. Sed hoc ēin quantuꝫ per futuros euentus cognitos homodirigitur ad aliquid faciendum vel vitanduꝫ. Etſic conſilium eſt non ſolum de his que aguntur:ſed etiam de his que ordinantur ad operationes¶ De his autem duobus quāuis agātur a nobisnon dicitur eſſe conſiliuꝫ quāuis ordinentur adfinem vt dicit philoſophus ſcilicet de rebus pauis que parum iuuant vel impediunt: quod auparum eſt quaſi nihil accipit ratio. Secundum ēde quo non conſiliamur. Ea que determinata ſt̓qualiter fieri debeant: ſicut eſt in operibus artiuꝫque habent certas vias operandi: ſicut ſcriptor n̄conſiliatur quomodo litteras trahere debeatoperibus ergo artium non eſt conſilium: pretin operibus artium que ſunt coniecturales: vt dicit Grego. nicenus vtputa negociatiua ⁊ medicinalis. Quāuis autem electio ſit de omnibus hisque aguntur per nos ⁊ electō preſupponat conſilium hoc non eſt niſi ratione iudicij ⁊ ſententie ꝙpreſupponatur conſilium in electione. Unde quādo iudicium vel ſententia manifeſta eſt abſqꝫ inꝗſitione: non requiritur conſilij inquiſitio. In rebus enim manifeſtis ratio non inquirit: ſed ſtatiꝫiudicat.In conſilio quomō procedatur. Ubi ſciendum ꝙ vt dicit philoſophus in.iij. ethicoruꝫ. Ille qui conſiliatur videtur querē⁊ reſoluere ⁊ ſic ꝓceditur modo reſolutorio. Qd̓ſic declarat beatus Zho. vbi ſupra arti. v. In om̄inquiſitione oportet incipere ab aliquo principioquod quidem ſi ſicut eſt primum in cognitiōe: itaetiam ſit prius in eſſe: non eſt proceſſus reſoluterius: ſed magis compoſitiuus. Naꝫ cauſe ſūt ſimpliciores effectibus. Si autem id quod eſt pͥmuꝫin cognitione ſit poſterius in eſſe: eſt proceſſus reſolutorius: vtpote de effectibus manifeſtis iudicamus reſoluendo in cauſas ſimplices. Principiuꝫautem in inquiſitione conſilij eſt finis: qui quidē