Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus IIII.

Si autem accipiantur duo vt non ordinata ad īuicem. Sic etiam pōt homo plura intendere. Qd̓patet ex hoc homo vnuꝫ alteri preelegit quodmelius eſt. Inter alias autem conditiones ꝗbusvnus aliquid melius ē altero: eſt qꝛ valet ad plura. Und̓ poteſt aliquid p̄elegi alteri: ex eo valetad plura. Et ſic patet manifeſte homo plura intendit. Quod aūt Aug. dicit: homo poteſt ſimul deum corporale ꝯmodum intendere: ītelligitur vt vltimos fines: qꝛ non poſſunt eſſe hoīsplures vltimi fines. Intentō finis voluntas eiꝰqd̓ eſt ad finem aliquo modo eſt vnus ideꝫ motus. Aliquo modo. Qd̓ ſic declarat. b. Tho. vbiſupra arti. iiij. Motus voluntatis in finem: et inid qd̓ eſt ad finem: poteſt conſiderari dupliciter.Uno modo ſecunduꝫ voluntas fert̉ in vtrunqꝫ abſolute ſecūdū ſe ſic ſimpliciter ſunt duomotus voluntatꝭ in vtrūqꝫ. Alio modo poteſtſiderari ſecundum voluntas fertur in id qd̓ ēad finem propter finem. Et ſic vnus idem ſubiecto motus voluntatis eſt tendens in fineꝫ adid qd̓ eſt ad finem. Cum enim dico volo medicinam propter ſanitatem: non deſigno niſi vnū motum voluntatis: cuius ratio eſt: qꝛ finis eſt volendi ea que ſunt ad finem. Idem autem actꝰ cadit ſuper obiecto ſuper rationem obiecti: ſicueadem eſt viſio coloris luminis: eſt ſimile de ītellectu: qui ſi abſolute conſideret principium etconcluſionem: diuerſa erit conſideratio vtriuſqꝫ.In hoc autem concluſioni propter prīcipia aſſentit: eſt vnus actus intellectus tantum. In hocautem differt ab electione: qꝛ in quantuꝫ motusvoluntatis fertur in id qd̓ eſt ad finem: prout ordinatur ad finem eſt electio. Motus autem volūtatis qui fertur in finem: prout acquiritur eaſunt ad finem: vocatur intentio. Cuius ſignuꝫ eſt intentio finis eſſe poteſt: etiam nondum determinatis his que ſūt ad finē qͦꝝ ē electio. .§. I.De intentiōe loquiturp̄s. pͣs. cxviij. docēs nos ſuo exēplo ea rectificaredicens. Inclinaui cor meum ad faciendas iuſtifificationes tuas in eternum: propter retributiōeꝫIntentio ſiquidem vt ait Amb. Operi tuo nomēimponit. Nam cuius finis bonus eſt: eius quoqꝫopus bonum eſt: econtra ſcd̓m ph̓m. Unde ſaluator ait. Lucꝭ. xi. Si oculus tuus fuerit ſimplextotum corpus tuum lucidū erit. Oculus intētiodicitur: qui reſpicit finem ſeu ea que ſunt ad finēreſpectu finis. Simplex aūt dicitur cum ſolum ītendit vltimum fine ſine duplicitate vel alia mixtura: tunc totum corpus .i. congeries opeꝝ indeſequentium lucidum eſt .i. gratioſuꝫ. Quatuor ātrequiruntur ad hoc vt oculus ſit ſimplex rectꝰ.i. intentio que notantur in predicto verſu p̄s.Et primum eſt ipſa intentio ſit ſeꝑata ab arrogatione: ibi: inclinaui cor meum.Secundum eſt ſit ſequeſtrata a deceptione: ibi

ad faciendas iuſtificationes tuas.Tertio eſt ſit immaculata ſine mortali infectione: ibi: in eternum.Quartum ſit determinata in perfecta felicitateibi: propter retributionem.Primo ergo debet intētō ad hoc vt ſit rectaſeꝑata ab arrogantia: vt .ſ. qͣꝫuis quis operet̉ opera genere bonorum propter gloriam conſequēdam: non hoc intendat: tanqͣꝫ deus debeat ſibi retribuere ipſam gloriaꝫ ex debito neceſſitatis: ſeuex cōdigno. Quia vt ait apl̓s. ad Roma. viij.ſunt condigne paſſiones huius tꝑis ad futuramgloriam que releuabitur in nobis: nec etiaꝫ quecūqꝫ actiōes. Et ratio huius eſt. qꝛ ſicut creaturaeſt virtutis finite: ta et meritum operis eius: aloria autem dei eſt premium infinitum. Finituꝫ ātnon poteſt per ſe attingere ad infinitum. Debetquilibet intendere credere principaliter deex ſua largitate dabit ſibi gloriam benefaciendi.Iuxta illud ad Ro. vi. Gratia dei v̓ita eterhabetur. Gratia autem gratis datur. Hocnotat. p̄s. cum ait. Inclinaui cor meuꝫ .i. humiliaui expectans retributionem a domino: ex operibus iuſticie per me factis: ſed ſecundum ſuammiſericordiam. Debet ſecundo intentio eſſe ſequeſtrata a deceptione: vt videlicet non faciat eaque de ſe ſunt mala: propter aliquam fineꝫ apparentem bonum. Hoc enim eſſet decipere ſeipſuꝫ.Nam vt ait apl̓s ad Roma. iij. Non ſunt facienda mala vt eueniāt bona. Huic Greg. Qui hacintentione male accipit vt bene diſpenſet grauat̉potius qͣꝫ iuuetur. i. q. i. non eſt putandum. fiquis fenus exerceret vt hoſpitalia eccleſiasſecraret: vel etiam aliena raperet vt pauperibusſubueniret: ſeipſum deciperet: cum nil mereret̉.ſed peccatum incurreret. Unde Loth qui obtulit duas filias ſuas v̓gines habitatoribꝰ ſodomorum ab eis illudendas ne abuterentur iuuenibꝰquos ad hoſpitium receperat .i. angelis qui ī forma iuuenum apparuerant: potius qd̓ fecit aſcribitur perturbationi eius ex horrore illius ſceleris qͣꝫ rationi: vt diſ. xiiij. qd̓ ait. In quo frequoſtendunt homines ꝯmittendo diuerſa peccavt liberent proximos a tribulationibus vel a peccatis propter hoc dicenda mēdacia: addēdoperiuria vel alia mala. Sed vt dicit Aug. Cum ad idvenerit homo vt faluti ꝓximi niſi peccando ꝓuideri non poſſit: iam ſe exiſtimet habere quodfacit. .i. quod debeat facere. xxij. q. ij. faciat.tra ordinem charitatis eſt ſue ſaluti nocere: vt alteri ſubueniat. Nec eſt contra ſententiaꝫ: moyſes dn̄m rogauit vt deleret eum de libro ſuo: vtpopulo dimitteret peccatum idolatrie ꝯmiſſumin adoratione vituli. Exodi. xxxij. Non enim ſic ēintelligendum tanqͣꝫ moyſes orauerit ſe priuariſalute deleri de libro viuentium in gloria: hocenim irrationale fuiſſet. Sed petijt deleri librodei non ſimpliciter: ſed quantum ad conſolatōes