Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. VI.

beatum Tho. vbi ſupra. Prima eſt ex parte eſſentie. Obiectuꝫ enim fruitionis eſt ſumma bonitasUnde fruitio reſpicit vnāquāqꝫ perſonaꝫ: ꝓut ēſummum bonum. Unde cum eadem numero ſitbonitas trium perſonarum eadem erit fruitio.Alia vero ſumitur ex parte proprietatum. Sicutenim dicit ph̓s: qui cognoſcit vnum relatiuoruꝫcognoſcitur reliquum. Et ſic cum tota fruitiooriginet̉ ex viſione vt dictuꝫ eſt: que fruitur vnorelatiuorum in quantum huiuſmodi fruitur etreliquo: prima ratio melior.Quoruꝫ fit fruitio. Sehābeatum Tho. vbi ſupra. Fruitio ponit quandamdelectationem in fine. Delectatio autem non pōteſſe niſi in cognoſcente: ideo cum creature īſenſibiles non cognoſcant: non delectantur nec fruūtur. Quāuis enim omne deſiderium ſequitur cognitionem: deſiderium tamen creature inſenſibilis: qd̓ eſt eius inclinatō naturalis non/ ſequiturcognitionem in ipſa exiſtentem ſecundum cognitionem primi motoris. Item fruitio proprie loquendo eſt tantum vltimi finis: bruta autem vltimum finem non apprehendunt: nec finem proximum poſſunt ordinare ad finem vltimumcareant ratione cuius eſt ordinare. Unde nonprie fruuntur. Similiter peccator ponit vltimuꝫfinem ſuum in eo in quo non eſt. Unde cum verum finem non habeat: non fruitur vere. Quanuis enim talis aliqn̄ faciat aliquid ꝓpter deum:tamen qꝛ aliquid diligit habitualiter ſupra deū: ſi non actu ſemper: ideo non fruitur deo: ſed illo ad qd̓ oīa ordinat: pecuniam videlicet: gloriaꝫveneream delectationem huiuſmodi. Ulteriusfruitio dicit delectationeꝫ in fine. Unde perfectafruitio non eſt niſi perfecta delectatio: quepoteſt ante ꝯſecutionem finis. Unde iuſtus īmundo non perfecte fruitur. Sed ſancti in pr̄iavere proprie perfecte fruuntur. Magiſter in.ij. ſen. diſ. i. Fecit deus rōnalē creaturaꝫ vt ſummum bonum intelligeret: intelligendo amaret:amando poſſideret: poſſidendo frueretur. Deusautem perfectiſſime ſeipſo fruitur. Greg. dic̄ deus glorioſus eſt: qꝛ dum ſeipſo fruitur: accedentis laudis indigens non eſt. De intentione que eſt tertius actus volūtatis.Capitulum ſextum.intentiōe que ētertius actus voluntatis a voluntatehanc chriſtus vocat oculum dicens.Lucꝭ. xi. et Math̓. vi. Si oculus tuus fuerit ſimylex .i. intentio recta: totum corpus tuum .i. opusinde ſequens lucidum erit. Quāuis autem oculus ſit inſtrumentum viſiue potentie: que eſt ap-

tellectus: ſed voluntatis. Dicitur autem oculus ītentio: qꝛ cognitionem preſupponit per quā proponitur voluntati finis ad quē mouet. Sic̄ oculo preuidemus quo tendere debemus Tho. autem intentō ſit actus voluntatis. b. Tho.pͥª 2ᵉ. q. xij. ſic declarat arti. i. Intentio ſicut ipſuꝫnomen ſonat: ſignat in aliquid tendere. In aliꝗdautem tendit actio mouentis motus mobilisSed motus mobilis in aliquid tendat: ab action mouentis procedit. Un̄ intentio pͥmo principaliter pertinet ad id quod mouet ad finem. Un̄dicimus architectorem ſuo imperio mouere adid quod intendit. Et idem eſt in omni precipiētealiquid. Uoluntas autem eſt que mouet omnesalias vires anime ad finem. Et ſic patet: ītentōeſt actus voluntatis proprie. Eſt autem ꝓprie principaliter intendere ſecundum. b. Tho. 2ᵉq. xij. arti. iiii. Intendere finē prout .ſ. ordinat motum alicuius vel alterius in ſinem. Ordinare ātaliquid in finem: eſt actus rationis tantum: ꝗabruta ratione carent: ideo non proprie dicunturintendere ſeu habere intentionem. Sed large ſumendo intendere: ſecundum id qd̓ mouet̉ adfinem ab alio dicitur intendere finem: ſicut natura dicitur intendere finem quaſi mota ad ſuuꝫ finem a deo: ſicut ſagitta a ſagittante. Et ſic bruta ītendunt finem in qͣꝫtuꝫ mouentur inſtinctu: quodam naturali ad aliquid. Non cōſiderent: qd̓per motum ſuum poſſint conſequi finem quodeſt proprie intendentis. Sed quaſi concupiſcentes finem naturali inſtinctu mouentur ad fineꝫquaſi ab alio mota: ſicut cetera que naturalitermouentur. Intentio autem non ſolum eſt vltimi finis: ſed aliorum finium. Cum eniꝫ vltimꝰfinis humanarum voluntatum ſit beatitudo:conſequens vnus finis. Si intentio eſſet tantuꝫvltimi finis: non eēt diuerſe hominum intentōnes: qd̓ patet eſſe falſum. Pro cuius declaratiōedicit. b. Lho. pͥª 2ᵉ. q. xij. arti. ij. intentio reſpicitfinem: ſecunduꝫ eſt terminus motus reſpectuvoluntatis. In motu autem poteſt accipi terminꝰdupliciter. Uno modo terminus vltimus ī quoquieſcitur: qui eſt terminus totius motus. Aliomodo medium qd̓ eſt principium vnius ꝑtis motus terminus vel finis alterius: ſicut motus dequo itur de. a. in. c. per. b.. c. eſt terminus vltimꝰ.b. autem eſt terminus: ſed non vltimus: vtriuſqꝫ poteſt eſſe intentio. Un̄ et ſi intentio ſemper ſitfinis: non tamen oportet ſemper ſit vltimus finis. Intentio etiam poteſt eſſe plurium ſimul.Quod ſic declarat. b. Tho. vbi ſupra arti. iij. Aliqͣduo pn̄t accipi dupliciter vel ordinata ad inuicē:vel ad inuicem non ordinata. Et ſiquidem fuerint ad īuicem ordinata: manifeſtum eſt homopōt ſimul plura intendere. Eſt enim intentio nonſolum finis vltini: ſed etiam finis medij vt dictūeſt. Simul autem intendit aliquis in finem vltimum proximum ſicut confectionem medicine