Titulus. IIII.

voluntas ē actuum pͥncipium nō determinatumad vnum: ſed indiſſerenter ſe habens ad multa:ſic deus ipſam mouet: ꝙ non ex neceſſitate ipſaꝫdeterminat ad vuum: ſed remanet motus eiuscontingens ⁊ non neceſſarius: niſi in his ad quenaturaliter mouetur. Sed ab appetitu ſenſitiuocum mouetur voluntas: non mouetur ex neceſſitate. Naꝫ ſi talis eſt paſſio in appetitu ſenſitiuoꝙ tollat totaliter vſum rationis: vt in freneticis.amentibus: tunc actus talis hoīs nō eſt actus voluntatis: ſed ſimilis brutorum actibus. Sed nōtotaliter abſorbet rōem paſſio: ſicut cū remaneataliquo modo iudicium rationis liberuꝫ: ſic ⁊ motus voluntatis. Unde nō neceſſario mouetur abappetitu per paſſionem: ad qd̓ facit quod diciturGen̄. iiij. Sub te erit appetitus eius ⁊ tu domīaberis illius.¶¶ Capl̓m ꝗntū de ſcd̓o actu volūtatꝭ ꝗ dr̄ frui.Rui eſt ſecunduſactus elicitus volūtate. Ubi notādūſcd̓m. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. xi. ꝙ viſio dei inqͣꝫtum eſt viſio: eſt actus intellectus. In qͣꝫtum āteſt bonum ⁊ finis eſt voluntatis obiectum: et hocmodo eſt eius fruitio. Et ſic hunc finem ꝯſeꝗturintellectus vt potentiā attingens: voluntas tanqͣꝫpotentia mouens ad finem: ⁊ fruens fine iā adepto. Item noͣ ſcd̓m. b. Tho. vbi ſupra ꝙ in declaratione quam importat fruitō duo ſunt .ſ. perceptōconuenientis que ꝑtinet ad apprehenſiuam potentiam: ⁊ complacentia eius qd̓ offertur vt ꝯueniens: ⁊ hoc ꝑtinet ad appetitiuā in qua rō delectationis ꝑficitur. Pro quoꝝ declaratione dicit. b.Tho. ī pͥmo ſen. di. i. Ubi diffuſe tractatur iſta materia etiam in textu: ꝙ fruitio conſiſtit in optimaoperatione hominis: cum fruitio ſit vltima felicitas hoīs. Felicitas aūt non eſt in habitu: ſed ī oꝑatione ſecūdum ph̓m. Optima autē oꝑatio homīseſt operatio intellectus ad nobiliſſimum obiectūqd̓ eſt deus. Un̄ ipſa viſio diuinitatis ponit̉ totaſubſtātia noſtre beatitudinis. Iuxͣ illud. Io. xvij.Hec eſt vita eterna vt cognoſcant te ⁊c̄. Ex ip̄a ātviſione: cū ip̄m viſum non videatur ꝑ ſimilitudinem: ſed ꝑ eſſentiam: efficitur quodāmodo intravidentem: ⁊ ita eſt ꝯprehenſio que ſuccedit ſpei:ꝯſequens viſionē que ſuccedit fidei: ſicut ⁊ ſpesquodammodo generatur ex fide. Et ex hͦ ꝙ ip̄mviſum receptum eſt intra videntem: vnit ſibi ip̄mvidentem: vt fiat quaſi quedam mutua penetratio per amorem. Sicut dicit̉. i. Io. iiij Qui manetin charitate in deo manet ⁊cͣ. Ad vnionem auteꝫmaxime ꝯuenientis ſequit̉ ſumma delectatio. Etin hoc perficitur noſtra felicitas quam nominatfruitio. Ex parte ſui complemēti magis qͣꝫ ex ꝑtepͥncipij: cū includat in ſe quādam delectationemEt ideo ipſa fruitio eſt actus voluntatis: ⁊ ſecūdū

habitum charitatis: qͣꝫuis ſecūdum ordinem adhabitus ⁊ potentias precedentes. Quāuis enimconcurrat ad fruitionem predicta tria .ſ. viſio cōprehenſio ⁊ amatio: perficitur tamē ipſa ī amore:Et alie quidem virtutes ꝯiungunt nos deo permodū meriti ⁊ diſpoſitionis: charitas ꝑ modunꝑfecte vnionis. ¶Dantur aūt diuerſe diffinitōeseius ſcd̓m diuerſos reſpectus. Et pͥma eſt ꝙ frueſt amore inherere rei propter ſe. Hoc datur percomꝑationem ad obiectum et habitum eliciēteꝫactum. Alia eſt Aug. dicentis. Fruimur cognitisin quibus voluntas delectata ꝯquieſcit. Hec datur per cōparationem ad potentiam cuius eſt actus: ſcd̓m ordinem ad potentiam precedentem .ſ.cognitionem que pertinet ad intellectū. Tertia ēꝙ frui eſt cum gaudio vti non ſpe: ſed rei iam habite. Hec datur per comꝑationem ꝯſequenteꝫ actum in qͣꝫtum eſt perfectum .ſ. gaudium de re habita: nec eſt inconueniens ꝙ de vna re dent̉ plures diffinitiones: ſecūdum diuerſas cauſas velprietates. Quando autem expͥmeretur totum eērei ſecūdum omnes cauſas eius: tūc diffinitiōesp̄dicte non eſſent niſi vna.Quo fruendum ſit. Adqd̓ dicendum ſecunduꝫ. b. Tho. vbi ſupra: ꝙ fruialiquo dicit̉ tripliciter. Uno modo ſicut obiecto.Et hoc modo ſolo deo fruendum eſt. Et ſic dicutAug. ꝙ fruendum eſt ſolum illis rebus que nosbeatos faciunt .ſ. perſonis diuinis. p. f. ⁊ ſpū ſctō:qꝛ ad bonitatem ipſius dei ordinatur tota bonitas vniuerſi: ſicut bonitas totius exercitꝰ ad bonum ducis. ¶ Scd̓o modo ſicut habitu eliciente actum fruitionis. Et hͦ modo beatitudine creata ⁊ charitate fruendum eſt. Deus enim facit beatos effectiue: dando ſeip̄m ⁊ cauſando ip̄am beatitudinem. Beatitudo autē creata formal̓r fabeatum: ſicut albēdo facit album. ¶ Tertō mefruimur aliquo ſicut inſtrumēto fruitionis: et hͦmodo fruimur potentia cuius fruitio eſt actusQuia vero humanitas chriſti nō eſt finis vltimꝰ:⁊ ideo in viſione eius non eſt ꝓpͥe fruitio: ſed qd̓dam accidentale gaudium: ⁊ non ſubſtantial̓ beatitudo. Homine aūt quocūqꝫ ſancto non eſt ſidum ſimpliciter: ſed in deo. Iuxͣ illud qd̓ aitaſtolus ad Philemonem. Fruar te in chriſto. Ubiaūt cum hoīe in deo frueris: magis deo qͣꝫ homīefrueris. Et ſic ſecūdum. Tho. ibiⁱ obiectum fruitionis eſt deus: cōrepreſentans ip̄m obiectū perſimilitudineꝫ gratie in qua inhabitat deus. Peccatore autem non eſt fruendum in deo: quia neeſt in eo gratia que facit deum inhabitare: quedem eſt exemplar expreſſum ipſius ſumme botatis: qua fruendum eſt. Et multo minus creatairrationali fruendum eſt. Non enim ſufficit ad hͦſimilitudo imaginis vel veſtigij: ſed reꝗritur ſil̓itudo gratie. ¶ Tribus aūt ꝑſonis diuinis ē vnafruitione fruendum. Huius rō eſt duplex: ſcd̓m