Titulus. IIII.

bonum: ꝙ non de facili poſſunt deflecti a bono:non tamen per hoc donuꝫ ita retrahuntur a malo: ꝙ omnino peccare non poſſunt: niſi diuina ꝓuidentia cuſtodiente: ⁊ hoc modo aliqui in ſtatuvie poſſunt confirmari in bono .ſ. ex dono gratie⁊ non pͥmo modo .ſ. ex dono glorie: vt in ſtatu patrie. Et ratio eſt: quia nō poteſt aliquis omninoimpeccabilis reddi: niſi auferatur totaliter om̄isorigo peccati. Qd̓ non contingit in ſtatu vie niſi īdomino ieſu: qui ſimul erat viator ⁊ comprehenſor. Et nota ꝙ qͣꝫuis liberum arbitriuꝫ hominisnaturaliter flecti poſſit ad malum: non tamen ſequitur: ꝙ gratiā ſuperueniens ſi tollat iſtam flexibilitatem ad malum: ꝙ propterea deſtruat naturam. Non enim per hoc deſtruit naturam: ſedperficit cam. Nam ex defectu nature liberi arbitrij eſt: ꝙ flecti poſſit ad malum. Sed gratia hūcdefectum a natura aufert: perficiendo naturam⁊ in bono conſirmando. Item poſſe peccare ⁊ tn̄non peccare: non tamen facit ad meritum quafiad manifeſtationem meriti: in quantum oſtotur per hoc opus bonum eſſe voluntarium:qd̓ in laudem viri iuſti dicitur. Qui potuit tranſgredi ⁊ non eſt tranſgreſſus. Et ideo ſi ex gr̄a cōferatur alicui: ꝙ non poſſit peccare: non proptehoc minuitur virtus meriti: hec. b. Tho. in queſtionibus de veritate. Rainerius. ¶ Tertio liberūarbitrium conſiderari poteſt vt obſtinatum ī malo. Qd̓ poteſt intelligi dupliciter .ſ. vel in vita pn̄tivel in vita futura. Sed obſtinatus ī malo poteſtdic̄ ꝗs dupliciter. Importat etiā obſtinatio quandam firmitatem animi in peccato a quā reuertinon poteſt. Sed ꝙ quis non poſſit reuerti a pctōpoteſt intelligi vno modo .ſ. in quātum viresnon ſufficiunt ad hoc: ꝙ liberetur a pctō totalit̓⁊ ſic in mortale cadens dicitur non poſſe a peccato reſurgere: ⁊ ad iuſticiaꝫ redire. Sed ex iſta firmitate in peccato non proprie quis dicitur obſtīitus. Alio modo habet quis firmitatem in pecto: ita ꝙ nec cooperari poteſt ad hoc ꝙ a peccato reſurgat. Et ſiquidem iſtud non poſſe cooperari ad reſurgendum intelligitur quo ad facilitatē .i. qꝛ non de facili poteſt cooperari ad hoc ꝙexeat a peccato. Sic eſt obſtinatio imperfecta ī vtta preſenti: dum .ſ. aliquis habet animum firmatum in malum: ꝙ in eo nō ſurgunt motus ad bonum niſi debiles. Zamen qꝛ aliqui ſurgūt ex eisdatur viā vt preparetur quis ad gratiam. Si ātnon poſſe cooperari ad reſurgendum a peccato ītelligitur ſimpliciter: ita .ſ. ꝙ nullo modo pōt cooperari: ꝙ exeat de peccato. Sic eſt perfecta obſtinatio: qua demones obſtinati ſunt ⁊ damnati.Hoc autem modo non poteſt liberum arbitrum eſſe in viā obſtinatum. Qd̓ probatur auctoritate: ſimilitudine ⁊ ratione. ¶ Auctoritate primoprobatur. Nam ſuper illud Ro. ij. ſecundum duritiam tuam ⁊ impenitens cor tuuꝫ ⁊c̄. Dic̄ Aug.⁊ habetur in glo. ꝙ iſta impenitētia vel cor impe

nitens: qͣꝫ diu quiſque in hac carne viuit iudicare non poteſt. De nullo enim deſperandum ē qͣꝫdiu patientia dei ad penitentiam expectat. Et ſuldit. Paganus eſt hodie. Iudeus infidelis eſt hodie. Hereticus eſt hodie. Sciſmaticus eſt hodie.Quid ſi cras amplectatur catholicam verita:tem⁊ pacem ⁊ ſequatur catholicam fidem: ⁊ vnitateꝫveritatis. Quid ſi iſti quos in quocūqꝫ genere erroris damnas: tanqͣꝫ deſperatiſſimas: anteqͣꝫ finiant vitam iſtam agant penitentiam: in futuro īuniaut veram vitaꝫ. Nolite ergo anteqͣꝫ veniat tēpus iudicare. Hec ille. Et Leo papa. Nemo ē deſperandus duꝫ in hoc corpore cōſtitutus ē: quianōnūqͣꝫ quod diffidentia etatis differtur: conſiliomaturiori perficitur: de pe. diſ. vij. Nemo. Vęcundo probatur idem ratione ſic: ꝙ quis peccaut peccat ex rationis errore: aut ex paſſione: autex habitus inclinationē. Et ſiquidem peccat homo ex errore rationis: quia non in generali: ſedīparticulari errat: tunc ratio non ita pertinaciter īheret falſo: quin per contrariam rationem a talipeccato auerti poſſit. Si vero ex paſſione peccapaſſio reſoluitur ⁊ repͥmitur: ⁊ ſi a peccato auertitur. Si autem peccat ex habitus inclinatione: tūquia totaliter habitus animam non corrumpit.poteſt a peccato auerti. Et ſic patet quocunqꝫ modo vel motiuo quis peccet: poteſt a peccato liberari ⁊ penitere. ¶ Tertio oſtenditur idem ſimilitudine morbi. Naꝫ morbus poteſt eſſe inlis tribus ex cauſis. ¶ Prima propter namorbi: vt lepra et huiuſmodi. ¶ Secūda propterimperitiam medici ¶ Tertia propter indiſpoonem ſubiecti. Sed morbus ſpiritualis viatohominis .ſ. peccati: non eſt incurabilis ex prīa cā.ſ. ex natura morbi: quia non peruenit ad terminū malitie. Neqꝫ ex ſecūda cauſa .ſ. imperitia medici: quia deus ſcit ⁊ poteſt omne peccatum curare. Unde ex ſeptima ſynodo habetur. Omneꝫnitentiam recipit deus. Et infra: bonus in ombus deus ⁊ aperta viſcera eius omni penitenti. īq. vij. Si quis omnem. Neqꝫ ex tertia cauſa .ſ. indiſpoſitione hominis: quia ſicut per alium in peccatum cecidit: ita per alium reſurgere poteſt. Ergo ī ſtatu vie nullus poteſt eſſe ita obſtinatus: ſeuimmutabiliter firmatus in malo: quin reſurgerepoſſit ē liberari. Unde Chryſo. Etiam ſi ad ſummum quis peruenerit malorum: ⁊ inde reuertivelit ad virtutis viam: ſuſcipit deus libenter amplectitur et omnia facit: vt ad pͥorem reuocet ſtatum: de pe. diſ. iij. Talis Ralnerius. ¶ Sed ī aliavita .ſ. in inferno liberum arbitrium eſt omninofirmatum immutabiliter in malo. Et hoc probatauctoritate: contrarietate ⁊ ratione. ¶ Auctoritate quidem. Eccle. xi. Ubi ceciderit lignum ideſthomo per mortem: ſiue ad auſtrum: ſiue ad aquilonem ideſt ſiue in ſtatu gratie: ſiue in ſtatu mortalis peccati: ibi erit .ſ. īmutabiliter. Et Lucꝭ. xvi.dixit. Abraham Chaos magnum firmatum eſt