Titulus. III.

ideo ſemper licet aliquas ſimilitudines diſcernata rebus: in aliquibus tamen decipitur. Sic igiturper modum quo in dormiendo ſoluitur ſenſus etimaginatio: ſic etiam liberatur iudicium intellectꝰnon tamen ex toto. Unde illi qui dormiendo ſyllogiſant cum excitantur: ſemper recognoſcunt ſe ī ali.§. lx.quo defeciſſe.De modo et ordinetelligendi: et primo ꝙ intellectus noſter intelligatabſtrahendo a fantaſmatibus et quomodo. Procuius declaratione dicit. b. Tho. in prima parte. q.lxxxv. arti .i. ꝙ intellectus noſter medio modo ſehabet inter ſenſum noſtrum et intellectum angelicum. Non enim intellectus eſt actus alicuius organi corporalis: ſicut eſt ſenſus: et ideo propriumipſius ſenſus eſt cognoſcere formam ī materia corporali indiuidualiter exiſtentem ſicut colorem iniſta vel in alia re particulari. Nec etiam ipſe intellectus noſter eſt actus alicuiⁱ materie corporali nōconiunctus: ſicut eſt intellecius angelicus. Et ideoangelici intellectus obiectum eſt forma ſine materia ſubſiſtens. Quāuis enī etiā materialia cognoſcat: nō tn̄ ea niſi in in materialibus ītuetur .ſ. vel īſeipſis vel in deo. Sed cumʳ intellectus noſter ſitvirtus anime: que eſt forma corporis: iō propriumeius eſt cognoſcere ſormam in materia corporal̓iindiuidualiter exiſtentem: non tamen prout ſuntin tali materia. Cognoſcere autem id quod in materiali indiuiduali eſt: non prout eſt in tali materiaeſt abſtrahere formam a materia indiuiduali: quārepreſentant fantaſmata. Et ideo neceſſarium eſtdicere: ꝙ intellectus noſter intelligit immaterialiaabſtrahendo a fantaſmatibus. Et per materialiaconſiderata deuenit etiam in cognitionē aliqualēīmaterialiū: ſicut ecōuerſo āgeli materialia ꝑ īmaterialia cognoſcunt. Ad declarandū vero modūhuius abſtractionis ſciendum. ẜm. b. Tho. vbi ſupra ꝙ dupliciter contingit intellectum abſtrahereUno modo per modum cōpoſitiouis ⁊ diuiſionisſicut cū intelligimus aliꝗd non eſſe in alio: vel eſſeſeparatum ab eo. Alio modo per moduꝫ ſimplicis⁊ abſolute cōſiderationis: ſicut cū intelligimꝰ vnuꝫnihil conſiderando de alio. Abſtrahere ergo per ttellectū ẜm primū modū abſtrahendi: ea que ẜmrem non ſunt abſtracta: non eſt abſqꝫ falſitate. Sꝫabſtrahere per intellectū ſecūdo mō que ſcd̓m reꝫnon ſunt abſtracta: non eſt cū falſitate: ſicut videmꝰin ſenſibus. Si enim intelligimus vel dicimus colorem non eſſe in colorato corpore: vel eſſe ſeꝑaratum ab eo: eſt falſitas in opinione ⁊ in locutioneSed ſi conſideremus colore ⁊ proprietatē eius: nihil conſiderando de pomo colorato: erit abſqꝫ falſitate opinionis. Pomum enim non eſt de rōne coloris: ⁊ nihil prohibet intelligi colorem nihil intellecto de pomo. Similiter ea que pertinent ad rationem ſpeciei cuiuſcunqꝫ rei materialis puta lapi

dis aut hominis ⁊ alia huiuſmodi: poſſunt̉ corderari ſine principijs. īdiuidualibus q̄ non ſunt pratione ſpeciei. Et hoc eſt abſtrahere vniuerſaleparticulari: vel ſpeciē intelligibilē a fātaſmatibuconſiderare ſcꝫ naturam ſpei ſine indiuidualiurconſideratione pͥncipioruꝫ: que per fantaſmatarpreſentantur. Si ergo obijciatur ꝙ intellectusefalſus intelligendo rem aliter qͣꝫ eſt? Reſpondetꝙ verum eſt ſi aliter referatur ad rem intellectaTunc enim intellectus eſt falſus: quando intellrē alit̓ eē qͣꝫ ſit. Sicut ſi abſtraheret ſpeciē lapidmateria: vt intelligeret eam non eſſe in materSed ſi aliter referatur ex parte intelligentis: etellectus abſqꝫ falſitate: eſt enim hoc abſqꝫ fvt ſit alius modus intelligendi qͣꝫ modus reſtendo qꝛ intellectum eſt ī ītelligente īmaterꝑ modū. intellectus: nō autem materialiter ꝑdū rei materialis.Fit autē hec abſtractioa materia indiuiduali non materia communienim materia cōmunis ⁊ ſignata ſeu indiuidiCōmunis vt caro et oſſa: indiuidualis vt hec oet hec oſſa. intellectus autem ita abſtrahit anria indiuiduali: ad intelligendum ſpeciem re¬iſibilis: ꝙ non abſtrahit a materia cōmuniderando hominem cum carnibus ⁊ oſſibimuni: ſed non his carnibus et oſſibus. Et otaſmata cum ſint particulariū non poſſunmere ſua virtute intellectum poſſibilem. Itute ītellectꝰ agētis reſultat q̄dā ſimilitudo ablectu poſſibili ex cōuerſione ītellectusfantaſmata: q̄ ꝗdem ē repreſentatiua eofantaſmata ſolū quātū ad naturā ſpeciemodum dicitur abſtrahi ſpēs ītelligibilimatibus. Non ꝙ eadem numero forma ꝙfuit in fantaſmatibus poſtea ſit ī intellectuli ad moduꝫ quo vnū corpus accipitur abco et tranſfertur ad alium. ¶ Illuminantifantaſmata ab intellectu agente: ⁊ īteruvirtutem intellectus agentis: ſpēs ītelliſtrahuntur. Abſtrahit enim intellectus agecies intelligibiles a fantaſmatibus: in queper virtuteꝫ intellectus agentis accipere poin noſtra cōſideratōe naturas ſpecierū ſinnibus indiuiduantibus: quarū ſimilituotel lectus poſſibilis formatur. Quāuis auteꝫ īlectus abſtrahat a fantaſmatibus in quantuꝫ⁊ſiderat naturas rerū indiuidualiuꝫ: tareas in fantaſmatibus: qꝛ non pōt intellea quorū ſpēs abſtrahit: niſi conuertendo ſe adtaſmata. ¶ Species a fantaſmatibus abſtſe habet ad intellectum ſicut illud quodtelligitur: ſed ſicut illud quo mediante aliqꝫtelligitur. Nam ſi ipſe ſpecies intelligibiles eſſeillud quod intelligitur circa aliquam rem: ququidam dixerūt: ſequeretur hoc: ꝙ ſciētie omni