Capitulum X.

quid agere debeamus: hoc ſolum reſidui habemvt oculos nr̄os ad te erigamus. Et precipue oratōvalet ad tollendum ſcrupulos prout procedūt extemptatione diaboli quod figuratū eſt Math. xviij. in demoniaco lunatico ſanato a xp̄o: qui proijciebat illum obſeſſum quādoqꝫ in ignem qnqꝫ inaquam. Sic ſcrupuloſus de vno contrario yaditad aliud: ⁊ de eo dixit ꝙ illud genus demonioruꝫeijcitur in oratiōe. Sic beatus petrus martyr oratione liberatꝰ fuit a ſcrupulo infidelitatis. Quartam regulam quia prolixa eſt: ponemus in fine.Eſt igitur quinta obedientia humilis imitatio: vt.ſ. ſcrupuloſus captiuet intellectum ſuum dictisſapientum: ⁊ obedientie ſuperiorum: quātūcunqꝫſcrupulus ſibi dictet aliud. Unde prouerbiorum.iij. dicitur. Ne īnitaris prudentie tue. Et thob. iiij.Conſilium ſemper a ſapiente īꝗre. Et prouer. xxij.Ne tranſgrediaris terminos quos poſuerūt patres tui. Hinc ⁊ cancellarius ꝑiſienſis in. iiij. de vita anime inquit. Unū hoc generale damus documentum: credere vꝫ faciliter ſapientiorum. ⁊ bonorum iudicio: ⁊ contra cōmunes eorum ſententiasnon leuiter ſibimet formare ſcrupulos anxios ettimidos. Et in libro de vita fratrum predicatoruꝫnarratur ꝙ cum quidam defunctus appareret alteri eiuſdem ordinis .ſ. predicatorum qui erat ml̓tum ſcrupuloſus: ipſo interrogante de ſcrupul̓ ſuis Reſpondit defūctus. Conſule diſcretos ⁊ acꝗeſce eis. Similiter legitur de quodā diſcipulo beati bernardi ꝙ cum non poſſet d̓ponere ſcrupulosſuos propter qd̓ ad celebrandum non auderet accedere: dixit ei bernardus. Uade frater ⁊ in fidemea celebres. Obediuit ille ſimpliciter ⁊ oīs illeſcrupulus perpetuo receſſit. Sꝫ ſi quis ſcrupuloſus diceret. Utinam mihi talis eſſet prelatus: qualis erat bernardus: crederem faciliter imperant:⁊ acquieſcerem conſulenti. Nūc aūt cum ſuꝑiorꝭmei paruam ſapientiam conſpitio: non adeo meāconſcientiam ſue fidei committere. Reſpondet cācellarius. Quiſꝗs ita dicis ⁊ ſapis erras ⁊ deſipieris: debes ergo ſibi obedire: non vt homini: ſed vtdeo iubenti cuius vices gerit. Unde luce. x. xp̄s dixii. Qui vos audit me audit. Si tamē non contradeuꝫ iuſſerit. Et cū cauſa ſcrupuloſitatis: vt dictūeſt ſupra: aliquando procedit ex qualitate complexionis: precipue malancolice: aliquando ex egritudine ſuperueniente manica vel malancolia: aliquando ex indiſcreto vite regimīe puta: per nimias abſtinentias pertinebit ad moralem medicumrectorem vel confeſſorem in hiꝰ adhibere remediade conſilio medicine ⁊ ſcrupuloſus ſeipſum vincat. Et ſi durum videatur in ſumēdo illa remediaprecipue cōſulta vel data ſeu impoſita ab ip̄o medico ſpirituali. Dicitur enim Eccle. xxxviij. Altiſſimus de terra creauit medicinam: vt vir prudensnon abhorrebit eam. Non tamen expedit in omnibus viuere medicinaliter precipue religioſis. Nā

ne conditioni precepta medicine: lugubrare nō ſinunt: vigilare non permittunt: ab oī ſpecie meditationis abducunt. Nec etiam ſcrupuloſus debettimere vitam ſibi abbreuiare ex obſeruatione preceptorum dei ⁊ eccleſie: vel obſeruatione ſue religionis: dummodo ex capite ſuo nō addat alia magis auſtera. Nam vt dicit iob. Conſtituiſti terminos eius .ſ. vite hominis: ꝗ preteriri non poteruntnec ẜm prolongationem nec ſcd̓m abbreuiationeꝫSed ⁊ ſi abbreuiaretur ſecundū cauſas ſecūdas⁊ naturales: ſibi eſſet ad cumulum premij nō peccati illa .ſ. faciendo ad placendum deo: ⁊ ſcd̓m cōmunes regulas traditas ab eccleſia ⁊ religionibꝰapprobatas. Sexta regula eſt animoſa pugnatioſeu repulſio ſcrupulorum ſeu puſillanimitatis.Ad quod hortatur dominus Iſa. xxxv. dicens.Confortamini puſillanimes: confortamini ⁊ nolite timere: ecce enim deus veſter .ſ. adiuuans ⁊ illuſtrans. Unde grego. in moral̓. dicit: ꝙ diabolus aſſimilatur mirinico leoni: quod animal dicitur leoformicarum. Nam formicis que minutiſſime ſūtdiſcurrentibus inſidiatur ⁊ occidit. Sed alia animalia grandiuſcula itinerando conculcant ⁊ perimunt. Sic diabolus inueſtigat complexiones hominum: vt dicit grego. ⁊ quos videt parui cordis⁊ puſillanimes ⁊ ſcrupuloſos: ipſos aggreditur: etſcrupulis ⁊ vitijs occidit. Sꝫ a magnis ſpe ⁊ vigore rōis diabolus ipſe proſternitur ⁊ abijcit̉. Hic ⁊cancellarius in quodā tractatu ſuo inquit. Milleſurgūt apud aliquos ſcrupuli: more canum oblatrātes ⁊ lacerare minātes: ip̄os ꝗ volūt ire ꝑ viamdei quos ꝯuincere ⁊ ꝯpeſcere melius qͣꝫ ꝑ ꝯtēptuꝫnequimus: Lantūmodo ſi ꝯtemptus ille ſit timoratus ⁊ regulatus: nō abſqꝫ breuio alterius: p̄ſertim ſuperioris ꝯſilio. Et idem in tractatu de regulis moralibus ait. Conſiliū ſalubre ē freq̄nter agere ꝯtra ſcrupulos leues ⁊ trepidos: vitādo eos adaliorū iudiciū: quatenus ex ꝯſuetudine fiat homorobuſtus ſolidus ⁊ tranquillus in exercitio ī ſpūali. Sic̄ etiā ſi quis vellet ligamentū diſtortū ad rectitudinem ducere: oporteret ꝙ retorqueret ipſuꝫex ꝑte oppoſita curuando: ⁊ ſic reduci poſſet ad rectitudinem. ¶ Notandū etiam ꝙ dic̄ cancellariusin quodam tractatu: ꝙ aliqui doctores tenēt ꝗbꝰaſſentit: aliquando non tam meritoriū eſſe credere ſic̄ velle credere: nec dolere ſenſualiter de peccatis: ſic̄ velle dolere ⁊ nō poſſe: probat̉ hoc ꝑ pͣsͣ. dicentem. Deſideriū pauperū exaudiuit dn̄s: propterea cor eorū audiuit auris tua. Et ita iudicat nosdeus ſcd̓ꝫ ſuperioris arbitriū: voluntatem ⁊ iudicium: ⁊ n̄ ſcd̓m ea que nobis inuitis ⁊ contranitentibus portio ſenſualitatis inferior aduehit ⁊ ꝑducit: qualia ſunt volubilitas imaginationum ⁊ fātaſiarū. Solet aūt impedire proportionem ſcrupulorū ſententia aliquarum auctoritatum n̄ bene intellectarum ⁊ ideo declarande ſunt vt illa que habent̉ extra de ſpon .ſ. in dubijs tutior via ē eligēdapropter quod ſcrupuloſus eligit viam rigidiorem