Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. III.

tas ſeu ſcrupulus ex egritudine manica vel melācolica: que eſt infirmitas capitis per qnam lediturimaginatio qn̄qꝫ ratio. Unde Galienus Auicenaͣ dicunt: manica eſt infectio anterioris cellulecapitis cum diminutione imaginationis. Melancolia vero eſt infectio medie cellule capitis cum diminutione rationis. Cauſatur aliquādo ſcrupulus ex temptatione diabolica. poteſt eniꝫ diabolus deo permittente mouere melancolicos humores in homine: per quos imaginatio vel errare poteſt: aut turbari ad timorem inordinatum. UndeAuicenna dicit quibuſdam medicis viſum eſt: melancolia contingat a demonio. Aliqn̄ vero procedit puſillanimitas ſeu ſcrupulus ex regiminis corporalis negligentia .ſ. per nimiam abſtinentiam: vigiliam huiuſmodi. Unde Hieronymus. Rationalis hominis dignitateꝫ amittit: quivel ieiunium charitati aut vigilas prefert ſenſus ītegritati: vt per īmoderatam abſtinentiam atqꝫ indiſcretam pſalmorū vel officiorū decantationem:aut amentie: aut triſticie .i. melancolie incurrat notam. de conſe. di. v. Non mediocriter. Aliquando cauſantur ſcrupuli ex ſocietate timidorum.Nam vnus ſcrupulus facit alium ſcrupuloſumRemouende igitur ſunt hiꝰ cauſe ne ipſa puſillanimitas tempeſtatem inducat: demum in infernum deuoluiat. Quod inde conſequi oſtendit. p̄s.qui poſtqͣꝫ dixit. Non me demergat tempeſtas vtexpoſitum eſt. Subdit neqꝫ abſorbeat me profun.§. X.dum .ſ. infernus.Quomodo auteꝫ remoueatur talis ſcrupuloſitas declarandum eſt: nuncreuertendo ad primā ꝑtem vbi dicit̉. Saluuꝫ mefecit .ſ. ab hiꝰ. Saluat ab iſto malo: ſicut et ab alijscūctis principaliter deus. Unde dixit ſara vxorthob. dn̄o loquens poſt tēpeſtatem .ſ. ſcrupuloſitatis trāquillū facis. Saluū aūt facit ab hiꝰ tāqͣꝫ inſtrumenta per morales medicos: prelatos: cōfeſſores: cōſultores idoneos. Non aūt debent ſcrupuloſi dure corripi. ſed animari ad deponendumpuſillanimitatē ſcrupulū: on̄dendo pericula ſupradicta: niſi ſequat̉ medici ſpūalis monitū. Sep aūt ſūt regule quarū adminiculo cōſcīa ſcrupuloſa ſeu erronea deponi pōt debet: ſic ſaluari.Primū vꝫ debita ad gratiaꝫ dei preparatio. Scd̓ꝫſo licita ſacre ſcripture īdagatio. Tertiū orationisdeuota ꝯtinuatio. Quartuꝫ opinionis alicuiꝰ tutaelectio. Quintum obedientie hūilis imitatio. Sextum ſcrupuloꝝ aīoſa obiectio. Septimū p̄ceptorūdiſcreta epicazatio .i. īterp̄tatio. Que ſeptem iuberhabere eterna ſapiētia. ꝓuer. ij. Et ſi ẜm ordinēpoſitū dicēs. Si ſuſcepis ſermones meos: ſubaudi debito quo ad ſeptimū mandata mea cuſtodieris penes te .ſ. obſeruādo: ſic te ad gratiāparādo quo ad primū. Si ſapientiā īuocaueris .ſ. orationē: quo ad tertiū: īclinaueris cor tuū .ſ. obediētiā: quo ad quartū: prudētie .ſ. eligēdo ꝯpi

nionē tutā quo ad quintū. Si queſieris quaſpecuniā: quo ad ſextū .ſ. aīoſe abijciēdo ſcrupula:tūc ītelliges timorē dn̄i: ſcīam dei īuenies: fac̄rectā ꝯſcīam. Prīa igitur regula ē: vt ꝗs ſe agratiā p̄paret: quātū pōt: ſeruādo manda di: pocatis ꝑ̄petratis dolēdo ꝯfitendo. Nam ꝗcūqꝫ facit qd̓ ī ſe ē ẜm tho. ī. iiij. nulli tali abſtrahit dei grtiā ſꝫ infallibiliter īfūdit: lumē doni ſapiētie: ſciētie: cōſilij: ītellectus tribuit: ꝗbus iuuari pōt acdepoſitionē erronee ꝯſcīe. Un̄ ip̄e dicit Hieremiam. c. iij. Cōuertimini filij: reuertētes quātū .ſ. ī vobis eſt: ego ſaluabo aduerſiōes veſtras. Et peꝫchielē. c. xviij. Nūꝗd volūtatis mee eſt mors ī vt potius cōuertat̉ viuat. Et Iſa. xlix.Nūꝗd obliuiſci pōt mulier infantē ſuū: vtſereat filio vteri ſui. Et ſi illa oblita fuerit: ego tn̄obliuiſcar tui. Figurā huius habes. ij. Reg. xjabſolone fraticida recepto ad gratiam a pdauid: recognita offenſa ſe huiliādo. 5gula eſt ſolicita ſacre ſcripture indagatio. Urſalomon: ſi queſieris quaſi pecuniā amūdi: ſtudiū habēt acꝗrendi pecunias:querūt pͥmo bene doctū in arte: quā volrere pecuniā vt doceat eos ſubtilitateꝫacꝗrendi: exinde ſūt ſoliciti ad vidēdū libros ſuorū ꝯputoꝝ: auxilia etiā q̄rūtſic etiā ſpūaliter queri dꝫ ſapientia ſcripiuinarū. Un̄ prouer .i. dicitur. Audiē̄s ſapentior erit intelligens gubernacula poſſioAīaduertet parabolam interpretationē vepientū enigmata eoꝝ. Hinc Hiero. ad pauliIntellige te ī ſacris ſcripturis ſine p̄uio mōſtrate ſemita: non poſſe īgredi. Et exemplificat debuſlibet artibus: de paulo poſt anrtulit apl̓is euangeliū ſaluatore noſtro duodni interrogante doctores in templo: deinde debequis aſſiduus eſſe in lectione ſcripturarum. lde Hiero. ad nepotianum. Scripturas ſepiusge: immo de manu tua nunqͣꝫ ſacra lectio d̓epetur. Diſce doceas. In huius figuram manddominus exo. xxxviij. vt vectes quibus portur archa: iugiter anulis ipſius arche eſſent inſti: ne cum haberet tranſferri mora fieret demittendis vectibus. Ad ſignandūos docere: eos eccleſia quaſi circūfert̉tinuo adherere ſtudio ſcripturaꝝ: ẜm qu ſenſū ſignificatuꝫ per quatuor anulohabēt alios īſtruere tūc querant addiſcium eſt orationis deuote continuatio. qi. dicitur ſi quis veſtrum indiget ſapierlet a deo dabitur ſibi affluenter. Sayexpertus ait. Inuocaui venit in me ſpirituentie qui ſpiritus eſt vnctio que docetvt dicitur in prima canonica Ioh. ſcilicerijs ad ſalutem. Sic Salomon poſtulāsri ſapientiam ad recte iudicandum populoccurrunt multa dubia obtinuit eam. iij. Riij. Et ioſaphat rex ad dn̄m inquit. Cum ignoren