Capitulum. X.

qn̄ non eſt acꝗſita: retenta vel diſpenſata cōtra cōſcīam. Tertio laudabilis eſt conſcīa ſincera ſineduplicitate intentionis Act. xxiiij. Studeo ſine ofendiculo ꝯſcīam bonam habere ad deuꝫ ⁊ ad homines. Sed ꝗd ē meliꝰ an bōa fama: an bōa ꝯſcīa?certe bona ꝯſcīa. Ita dicit ſeneca. Cōſcīam magisqͣꝫ famam intende ⁊ ponit rōem huius dicēs. Falli nāqꝫ poteris fama: ꝯſcīa vero nunqͣꝫ. Unde Augu. ſenti de auguſtino ꝗcꝗd vis ꝗcꝗd libet: ſola mein oculis dei non accuſet ꝯſcīa. Idem ad cleꝝ ip̄onenſem. Quid obeſt hoī ꝙ ex illa tabula vult illūdelere humana ignorantia: ſi de libro viuentiumnon deleat iniqua ꝯſcīa. xi. q. iij. Ex ꝗbus verbisnon vult dicere Aug. ꝙ non debet ꝗs curare: deꝯſeruatione fame: ad edificationem alioꝝ. Naꝫ tales reprehendit acriter dicens. Non ſunt audiendi viri ſancti ſiue femine qui qn̄ reprehendūt̉ ī aliquā negligentia per quam ſit: vt in malam veniētſuſpitionem vn̄ vitam ſuam longe abeſſe ſciunt dicunt coram deo ſufficere ſibi ꝯſcīam: extimationēhoīum non ſolum īprudenter: ſed ⁊ crudeliter cōtēnentes: cum occidant aīas alioꝝ. xi. q. iij. nō ſūtſed loꝗtur Aug. in. c. ſupradictis cum quis eſt ini̓eos qui parati ſunt reprehendere ⁊ nūqͣꝫ imitari: ⁊tunc quo ad illos ſufficit ꝯſcīa ſua vnicuiqꝫ: vt dicit gratianus. §. hoc īter eos. q. e. ⁊ glo. 10. ¶ Quarto conſcīa eſt laudabilis tranquilla .ſ. ſine remorſion vermis. Unde bern̄. in li. de conſideratiōe ait.Magne diuitie ſūt bōa ⁊ trāquilla ꝯſcīa. Et re vera ſic eſt. Quid eſt rebꝰ ditius. Quid in corde dulcius: quid in terra quieſcius atqꝫ ſecurius bōa conſciēntia. Damna rerum non metuit: non verborūcontumelias: non corporis cruciatꝰ que etiam ip̄amorte magis erigitur qͣꝫ deijcit̉. ¶ Conſcientiamala vicitur triplici ratione: vel qꝛ eſt coinquinata de qua ad Titum .i. coinquinate ſunt eoꝝ mens⁊ conſcientia. Mens quantū ad intellectu: conſcientia quantum ad affectum: coinquinata quantūpeccatum. Secundo conſcientia eſt mala qꝛuteriata: de qua primo ad Timo. iiij. Cauteriatāhabentes conſcientiam .i. corruptam praua intentione ⁊ aduſtam igne male eoncupiſcentie. Namcauterium eſt corruptio carnis ex igne vel ꝑ igneꝫfacta. Tertio conſcientia eſt mala qꝛ perturbata de qua ſapi. xvij. Semper preſumit ſeua ꝑturbata conſcientia: qꝛ extollitur contra deum peccare non metuens cū eſt perturbata ex remorſu vermis vel qꝛ extollit alios affligendo. Et hoc cum eſtxerturbata .i. inquieta ⁊ crudelis. Uel conſcientiaperturbata eius .ſ. qui deſperat ex crimine: ⁊ preſumit ſeua ſuper ſe ventura anteqͣꝫ veniant ſicut fec̄chaim Gen̄. iiij. ꝗ dixit anteqͣꝫ puniret̉ a deo. Erofagus ⁊ profagus..§. VI.Notandum quod conſcientia recta in ſcriptura aliquando domus dicit̉Unde p̄s. Niſi dominꝰ edificauerit domuꝫ: in vanum laborauerunt: domum .i. conſcientiam: ⁊ de

hac domo poteſt exponi illd̓ qd̓ xp̄s dīxit paralitico ſanato. Uade in domum tuam Mathe. ix. Ubimoraliter tria imperat.Primū vt nequaqͣꝫ ꝗs ꝑ deſidiam eijcietur: ī eo ꝙdicit: vade.Secundum vt ſcd̓ꝫ rectam conſcīam oꝑetur ī eoꝙ dicit ī domuꝫ.Tertium vt alienam vitam non ſcrutetur cum dicit tuam.Quantum ad primum dixit pater familias: ꝗ ſignat dominum deum: quibuſdam ſtantibus ī foro. Quid hic ſtatis tota die otioſi: ita ⁊ vos: vt habetur parabolice. Mat. xx. Ire enim eſt operari. Etqua viā eundum ſit docet. p̄s. dicens. Ibunt d̓ virtute in virtutem .i. de ope vnius virtutis ad opusalterius: ⁊ de bono in melius: ⁊ quo tandem ꝑueniatur: oſtendit idem. p̄s. Effudi in me animaꝫ meam: exeundo .ſ. de potentijs anime ad actus virtutum: ⁊ quaſi declarās iſtam effuſionem ſubdit.Qm̄ tranſibo in locum tabernaculi admirabilis.ſ. conſcientie: qui tabernaculum ⁊ domus dicit̉vſqꝫ ad domum dei .ſ. ſuperna gloria. ¶ Quantuꝫad ſcd̓m ſciendum ꝙ tunc quis v̓adit in domumſuam: qn̄ operatur ſcd̓m rectam conſcientiaꝫ. Nāꝙ domus ſignificet conſcientiam pꝫ per illud Eccle. xxvij. Niſi tenueris te inſtanter in timore dn̄icito ſubuertetur domus tua .i. conſcientia tua.Tertium ſeruandum eſt: ꝙ ita ꝗs ingrediaturdomum ſuā. i. conſcientiam: ad diligēter perſcrutandum: ꝙ non intret alienā curioſe inꝗrendo vitam aliorum: qꝛ minus tunc vocare poterit. Und̓dicitur prouer. xxiiij. Non queras impietatem indomo iuſti .i. in cōſcientia: nec vaſtes requieꝫ eiusReuertendo autem ad ſecundum membrum.Notandum ꝙ ad hoc vt conſcientia ſit recta: d̓bꝫſe habere ad modum domus materialis peroptime diſpoſite: quā diſpoſitionem notat ſalomō prouer. ix. Ubi dicit. Sapientia edificauit ſibi domuꝫ.i. conſcientiam: ⁊ excidit colūnas ſeptem: immolauit victimas: miſcuit vinū ⁊ poſuit menſaꝫ. Eſt ergo prima cōditio domus bene diſpoſite vt cōgruenter edificetur. Unde dicit. Sapientia edificauitſibi domū. Secunda eſt vt firmiter ſuſtentetur.Unde ſubdit. Excidit colūnas ſeptem .ſ. ad ſuſtentandum. Tertia vt delectabiliter ibi quietetur. Unde cōcludit. Immolauit victimas: miſcuit vinum⁊ poſuit menſam. Certe huic domui ſic bene diſpoſite congruit illud dixit xp̄s zacheo. Salus huicdomui facta eſt Luce. xix. Et quilibet ſic conſcientiam ſuam deberet aptare vt ſic eſſet recta. Undein figuram dictum fuit: ezechie diſpone domuitue. .i. conſcientie eam ordinando. ¶ Quantuꝫ adprimū .ſ. ad hoc vt domus conſcientie congruent̉edificetur: oportet ꝙ ſuudamentum iaciatur ſolidum: paries erigatur in altum: tectum ponatur d̓ſurſum: ſolaria intra multiplicentur in mediuꝫ.Solidum autem fundamentum eſt petra: petra āterat xp̄s ait apl̓s .i. ſignificat chriſtū. Et fūdamentū