Capitulum VI.
aqua. et ignis decies maior qͣꝫ aer. Et celi etiā ſimiliter multo maiores qͣꝫ iſta viſibilia. A ſimili videtur ꝙ iudicare debeamus de inuiſibilibus. Cumigit̉ in angelis nō ſit quātitas ꝯtinua: qꝛ corporecarent. attendenda eſt ī eis quantitas diſcreta ſeunumeralis: et ẜm predicta forte ſecundus ordo .ſ.angeloꝝ ſit maior primo in decuplo. Et tertius ordo principatuū ſit maior numero ordine archāgeloꝝ in decuplo: ⁊ ſic de ſingulis aſcendendo vſqꝫad ſupremū .ſ. ordinē ſeraphicū. Si ergo infimusordo eſt pluſqͣꝫ milia milioꝝ: quot erūt archangeliquot principatus: quot ceteri ꝗs poterit dinumerare. ¶ Tertia ſententia dionyſij eſt que hoīes ꝑreſtupore deficientes facit ꝙ vnus angelus eſt diſtīctus ab altero non ſolum numero ſed ſpecie. Nō.n. diſtinguuntur ab inuiceꝫ angeli ſicut petrus amartino ⁊ martinꝰ a iohanne: et anima vna ab altera: que ſolum eſt diſtinctio numeralis non ſpecifica. Sed differunt eo modo quo agnus differt abequo: equus a boue: bos a leone: leo ab hoīe: īterq̄ eſt differētia ſpecifica: vt āt dicit phūs in li. meth.Species rerū ſunt ſicut numeri. Sicut .n. ꝗlibetnumerus addit ad inferiorem ſe adminus vnamvnitatem. Sic numerus ternarius addit ad binarium numeꝝ. Sic quelibet ſpecies creature additvnū gradū perfectōalis eſſētie ad minus ad aliaꝫſpeciem inferiorem. Ex dictis ergo formo concluſionem talem. Infimus angelus eſt nobilior iohāne baptiſta in ſiu natura: qui iohannes maximuscreditur ſanctoꝝ: ⁊ per conſequēs glorioſiſſimus⁊ ſpecioſiſſimus. Secūdus angelus eſt nobiliorvno gradu ꝑfectōis vel eſſentie. Et tertius ſecundo nobilior vno alio gradu perfectiōis. Et ſic ſemper aſcendendo vſqꝫ ad ſupremū infimi ordinisangeloꝝ qui vt dictū eſt: ſunt pluſqͣꝫ milia milionūQuis ergo poterit: non dico narrare. ſed vel parūintelligere nobilitatem: ſpecioſitatem: magnificentiam: ⁊ gloriam illius angeli ſupremiᶠ certe nullusneqꝫ moyſes neqꝫ iohānes nec petrus vl̓ pauluscū viuebat. Aſcendat̉ exinde ad alios octo ordīesgradatim ſemꝑ addendo maiorem ꝑfectōem cuꝫventu fuerit ad ſupremū ſeraphim: nōne deficietmens pre ſtupore in cōſideratōe tante nobilitatisEt qꝛ ſuꝑ ſeraphim reſidet dn̄s deus nr̄: vt eminentior cunctis ſine ꝯparatōe ⁊ omnes creans ⁊ regens ⁊ perfectōem eis infundens. Sic ꝑ iſtud ſpeculū nature angelice videmus deum: ⁊ ſi obſcuretamen prout poſſumus eminētiſſimum: nobiliſſimū: ꝑfectiſſimū vniuerſale ⁊ ſūmum bonum. Etde hoc ſpeculo nature angelice pōt intelligi illudSap. vij. Speculum ſine macula. Nunqͣꝫ .n. ī eisangelis reperta eſt macula culpe .ſ. in beatis angelis ſicut reperta eſt ī ſpeculis animaꝝ. Et hoc quoad primum principale..§. XII.4 ꝙ inSecundo diceba tu auctoritate apl̓ica innuebat̉ ſpecl̓atio ꝓph̓al̓: cū ſb̓ditin enigmate .ſ. videmus nunc. Enigma vt habet̉ in
Catholicō: eſt ſententia ſeu locutio obſcura: occultata per ſimilitudines rerum: ſub quibus fit ⁊ difficile eſt intelligere niſi exponit̉: vt illud qd̓ propoſuit philiſteis ſanſon. De comedente exiuit cibus ⁊de forti egreſſa eſt dulcēdo Iudicuꝫ. xiiij. qd̓ illi intelligere non valebant niſi ipſe expoſuiſſet: videlꝫꝙ de ore leonis: ꝗ eſt fortiſſimuꝫ animal̓ comedēs⁊ deuorās alia: eduxerat cibuꝫ dulcē .ſ. fauū mell̓ibi reꝑtuꝫ. Et dr̄ enigma ab e qd̓ eſt in: ⁊ nigmā qd̓eſt imago: qꝛ ſi ſententia ſiue locutō facta ſub imagine .i. ſub ſimilitudine. Tales aūt ſunt locutiōesprophetice cōiter. Sicut .n. ipſi vident deum ſiuediuina myſteria ſub imaginibus ⁊ ſimilitudinibꝰreꝝ ſenſibiliū: ita ⁊ populis proponunt. Sꝫ q̄ populis occulta ⁊ obſcura erāt: prophete ipſi videbāt.Un̄ appellabantur vidētes vt habetur. j. Reg. ix.Nō tamen ꝙ ipſi clare viderent deuꝫ: ſꝫ ſub imaginibus vt dictum eſt: ſil̓itudinibꝰ reꝝ ſenſibiliuma deo imp̄ſſis perfectius ⁊ celſius videbāt diuinaqͣꝫ videātur ꝑ ſeptem ſpecula ſupradicta. Poterātigitur ipſi dice̓. Uideamꝰ nunc in enigmate ⁊ nonſolum ꝑ ſpeculum: nos autem ꝑ ipſa enigmata adoctoribꝰ vel potiꝰ a ſpū ſcō reſerata deuꝫ cernerepoſſumus. Et hoc ſub ſeptemplici eius diſpoſitōeerga nos. videlicet.Primo in diſpoſitōe innitentis. Et hoc quo ad penitentes.Secundo in diſpōe inſtruentis q̄ ad ignorantes.Tertio in diſpoſitōe ſtantis: quo ad laborantes.Quarto in diſpōe ſedentis. quo ad ꝯtemplantes.Quinto in diſpoſitōe deambulantis. quo ad iudicium expectantes.Sexto in diſpoſitione comedentis. qͦ ad gloriamſuſcipientes.Stptimo in diſpoſitione regentis. quo ad angelos.§. LIII.⁊ omnes gentes.Primo modo vidit deūIacob: vt habetur Gen̄. xviij. Uidit .n. in ſōnis ſcalam ſtanteꝫ ⁊ dn̄m deſuꝑ innixū ſcale. Ubi notandū ex ipſa viſione Iacob aliqua p̄exigi ad dictā viſionem. videlꝫ ſupplātatōem vitioꝝ. Et hoc ex int̓pretatōe ipſiꝰ noīs. Interp̄tat̉ .n. Facob ſupplautator .i. ꝯculcator vitioꝝ ⁊ tentationum ⁊ demonumExtinctōem ꝯcupiſcentiaꝝ: qd̓ notat̉ ex eo ꝙ poſtſolis occaſū illa vidit. Occaſus aūt ſolis feruenteꝫardoreꝫ ꝯcupiſcentiaꝝ extinctū deſignat. Aſſumptio qͦꝫ aſperitatis ⁊ laboꝝ adeo necefſaria eſt: ī cuius ſignū dr̄: ꝙ tulit d̓ lapidibꝰ ⁊ ſuppoſuit ea capiti. Lapides duri aſꝑitates tribulationum ⁊ penitētie ſignant: ſed ⁊ ligatio ſenſuum corporaliuꝫ et deſiderioꝝ carnaliuꝫ on̄ditur figurate in hoc qd̓ dormiuit. In ipſa aūt dormitione vidit ſcalā ⁊ angelos aſcendentes et deſcendentes: et dominum innixum ſcale. Sęala eſt penitētia ſeu cōuerſatio bona: hec dꝫ ſtare .ſ. per verā fidē. Ad Ro. xi. Au aūtfide ſtas: ſed ſuper terram ꝑ ſpem: qꝛ ipſa eſt queerigit mentē d̓ terrenis ad ſuꝑna. Ad Ro. v. Si j