Capitulum. VI.

videtur.Primū eſt amor naturalio.Secundum ratio internalis.Tertium creatura corporalis.Quartum ſcriptura diuinalis.Quintum iuſticia virtualis.Sextum anima humanalis.Septimum angelus ſpecialis.Primuꝫ igitur ſpeculūeſt amor naturalis ſūmi boni. Unūquodqꝫ .n. graue pro tanto cognoſcit naturaliter modo ſuo ꝙ ſitcentrū terre pro quanto ī ſe ſentit appetitū ſeu īclinatōem illud īuenire: ⁊ illuc ſe dirigit. Unūqd̓qꝫaīal nouit modo ſuo cibū eē: qꝛ ſentit ſe fameſcere⁊ illū appetere. Quodlibꝫ flumē fatet̉ eē mare: qꝛdiſcurrit quouſqꝫ illud īueniat. Qd̓ aūt n̄ eſt naturalit̓ mouere n̄ pōt. Et ſi voluntarie poſſet ꝗs moueri ad aliquod bonū quod crederet eē ⁊ non foret: ſꝫ tal̓ motꝰ naturaliter eſſe non pōt ad propoſitū. Oīs aīa rōnal̓ etſi nihil viderit: audierit. vel legerit ſentit iſta tria in ſe deſideria .ſ. cognitōis veritatis: affectionis bonitatis: reꝗetionis ⁊ tranꝗllitatis: horrens ⁊ fugiens ꝯͣrīa eoꝝ. ¶ Et pͥmo dic̄ philoſophꝰ. Oēs hoīes natura ſcire deſiderant: ⁊ quātoplus nouit homo: tantomagꝭ appetit ſcire: ꝑꝑdicit Salomon Eccle. i. Ꝙ non ſaciat̉ oculusſu nec auris auditu. quod ītelligit̉ magꝭ de īteriori cognitione qͣꝫ exteriori. Et quanto res eſt magisardua ⁊ difficil̓ tātomagꝭ ītelligere ꝯcupiſcit ſi eiꝰcapax eſt. Naꝫ ⁊ de diuinis ⁊ celeſtibꝰ. etſi modicūꝗd ⁊ īꝑfectiſſime cognoſcer̄ valeamꝰ: tn̄ ꝑꝑ eoꝝ nobilitatē ⁊ maximaꝫ veritateꝫ: talis parna cognitiomagꝭ ꝑficit ⁊ menteꝫ delectat qͣꝫ ꝑfecta cognitio īferioꝝ. ¶ De ſecundo dicit phūs in pͥmo ethicorumBonū eſt qd̓ oīa appetunt: ⁊ quantomaiꝰ tantomagis appetit. Un̄ Boetius de philoſophica ꝯſolatione inquit. Inſerta ē mentibꝰ hoīum naturaliter veri ſūmiqꝫ boni cupiditas. Et qꝛ virtus eſt veꝝ bonū ꝯducens ad ip̄m ſūmū bonuꝫ: quod eſt deus.Ideo ip̄a naturaliter appetit̉: ⁊ ꝯͣriū eius .ſ vitiumhorrori habet̉: adeo vt dicat moral̓ Seneca. Et ſiſcirem hoīes ignoraturos ⁊ deos ignoſcituros: adhuc dedignarer peccare. ¶ Tertiuꝫ .ſ. ꝗcs ſeu paxetiaꝫ naturaliter poptat̉. Oīa .n. appetunt paceꝫ ẜꝫdionyſium: q̄ n̄ eſt alid̓ qͣꝫ tranqͥllitas ordinis reꝝvt .ſ. vnaqueqꝫ teneat locum ⁊ obtineat ſinem ſuum. Un̄ ⁊ Aug. in li. ꝯfeſſionuꝫ. Feciſti inꝗt nos domine ad te: ⁊ inꝗetum eſt cor nr̄m donec reꝗeſcatin te. Cum igit̉ ꝗlibet exꝑiat̉ in ſe iſta d̓ſideria .ſ. cooſcende ſūme veritatis: adipiſcende pleniſſimebonitatis ꝯſequende: īdeficientiſſime reꝗei ⁊ trāquillitatis ⁊ in nulla re ex creatis poſſint iſta haberi: cum deꝰ et natura nihil fruſtra operentur: neiſtud naturale deſiderium in hoīe fruſtret̉: oꝑꝫ ꝙſit aliqua prīa ⁊ ſumma veritas: maxīa et pleniſſima bonitas: ſuauiſſima et ꝗetiſſima tranꝗllitas: īqua oīo ꝗeſcat nr̄ affectus. Et hic eſt deus nr̄: et n̄

extimahit̉ alius ad eum: ꝗ in terris viſus eſt vt dr̄Baruch. iiij. ꝑ rōeꝫ vꝫ cognitꝰ. Uide te ergo ꝑ hocſpeculum: qm̄ ego ſuꝫ deus. Sume exemplum inaliquo corꝑe humano quod nunqͣꝫ fuit ſanum: neqꝫ vidit hoīem: nec ſcit ꝗd ſit ſanitas: puta idropicum: ꝑaliticum: et hiꝰ. Si interroges talem infirmuꝫ corꝑe: ꝗd vellet: ꝗd deſideret: ꝗd q̄rat? Rn̄debit vtiqꝫ ſe velle eſſe liberuꝫ ab ill̓ calamitatibuset miſerijs et infirmitate. Et ſic īplicite deſiderat ſanitatem: lꝫ ſpecialiter ab eo non cognitam. Sic adpropoſitum Ingredere ſecretum mentꝭ tue: et tibiloquens: dic̄ O anima mea es ne ꝗeta in totuꝫ. Etſubito rn̄debit tibi: certe non: et qͣre ꝗd tibi deficitꝗd velles vt ꝗeta eſſes. Sꝫ caue diligenter ne ſenſualitas ſe immiſceat infra animaꝫ et ſpiritum: et n̄vocata reſpondeat. Cupio diuitias: honores: potētias famam: et huius. Certa iſta non eſt reſponſioſpiritus ſiue anime: qꝛ ſpiritus ſpiritualia appetitnon carnalia. Impone igit̉ ip̄i carni ſilentiuꝫ ⁊ dicſpiritui ꝙ reſpondeat ip̄e. Et ſubito dicet: defic̄ mihi reꝗes ⁊ hoc eſt quod ſumme opto .ſ. ꝗetari: talebonum habendo ꝙ amplius n̄ deſidereꝫ. Et tuncq̄ras vlterius. Quid eſt iſta ꝗes ſeu bonuꝫ in quoappetis ꝗeſcere: ⁊ cum ad huc n̄ ꝑfecte cognouerit⁊ ꝑceperit: tale bonum: taleꝫ ꝗetem: nec in qͣcunqꝫcreatura īuenerit. Uidet ꝑ hoc ſpeculuꝫ naturalisdeſiderij deum eſſe ſolū illud bonū ꝑfectiſſimumqd̓ eū quietare pōt: quo cognito ipſum ſuꝑ oīa diligat. Nā cognoſcēdo ⁊ n̄ diligēdo dicit Iacobꝰ ꝙtal̓ ſil̓is ē hōi ꝯſiderāti vultū natiuitatꝭ ſue ī ſpecl̓oque ſtatī abijt ⁊ oblitus eſt qualis fuerit: Uultusaīe eſt volūtas: qꝛ nutibus vultus manifeſtamusvoluntatē ipſam. Unde vultus a volo vis diciturUultus vero natiuitatis: ē volūtas ſeu appetitusnaturalis. Tunc ergo quis ī ſpculo reſpicit vultūnatiuitatis ſue: cū intellectu ꝯſiderat naturale deſideriuꝫ ſibi ineſſe ſūmi boni. Sed ſi nō diligit ⁊operatur vt nouit: abijt ⁊ obliuiſcit̉ qualis fueritEt ſic pꝫ qūo videmꝰ nc̄ ꝑ primū ſpeculū. §. VI.Secunduꝫ ſpeculuꝫ utlum vt dictum eſt. ē rō internalis. Egreditur enīipſa rō extra ſe: reſpicit mediantibus oculis corporalibus creaturas oēs quas pōt vider̄: vl̓ quodlibet ſcire. Exinde reuertit intra ſe ⁊ elicit ex his ꝯſiderationes tres: quaſi tres partes huius ſpeculiſecundi ꝑ qd̓ deum videt. Uidelicet: quantitatismagnitudinē: virtuoſitatis pulchritudinē: motusne inceſſitudinē. Et ſic atteſtātur ⁊ oſtendunt diuināpoteſtatem eius: vertuoſitateꝫ: ⁊ oīmodā immutabilitateꝫ. Et hoc eſt qd̓ ait apl̓us ad Ro. i. Inuiſibilia dei .i. inuiſibilis magnitudo et potentia eius: acreatura mundi id eſt homine: per ea que facta ſūtid eſt iſta ſenſibilia ītellecta ꝯſpciūtur. Sēpiternaquoqꝫ virtus eius ac diuinitas que immobilis ēReſpiciamus ergo primo in prima parte huiusſpeculi ⁊ ꝯſideremus magnitudinē quātitatis ꝯtinue ⁊ diſcrete creaturaꝝ: ⁊ videbimus qꝛ magnꝰ