Capitulum. III.
terreſtre eſt tranſparens. Ita aūt iſte euāgeliſte fuerūt ſubtiliati ⁊ a mundo reuulſi: vt optime ꝑ omnes poſſumus dn̄ꝫ videre: ⁊ q̄ ad ip̄ꝫ ꝑtinent ex doctrina euangelij ⁊ vita ip̄orū. Et Matheuꝫ ꝗdempoſſumus apte terram appellare: qꝛ prīo fuit vald̓terrenus: deditus mūdi lucris. Un̄ theloneariusdicitur ⁊ publicanus. Et hic etiam Ezech. i. ⁊ Apoca. iiij. per hoīem figurat̉: cui cōmiſſa eſt cura terre vt in ea oꝑaretur Gen̄. iij. Aradidit etiam noticiam nobis de xp̄o ẜm carnem: quā a terrenis traxerit: incipiens euāgeliū. Liber generatōis ⁊c̄. Marcus ſignificatur ꝑ aquā. Nā ī ciuitate q̄ fundata ētota in aꝗs .ſ. venetiaꝝ: elegit habitare: ⁊ ꝑ leonemfiguratur ꝗ quartanā patitur: eo ꝙ multo hūoreabundat. Aqua ſūme nutrit quartanā. Hic traditnoticiā de ieſu ẜm ſuā ſapientiā q̄ per aquā figurat̉ in ſcriptura. Iuxͣ illud. Aqua ſapientie ſalutaris potauit illū. Un̄ pͥncipaliter Marcus deſcribitp̄dicatōem xp̄i. Et incipit euāgeliū ſuū in aꝗs iordanis: dicens. mox poſt exordiū fuit ioannes in d̓ſerto baptizans ⁊ p̄dicans ⁊c̄. Lucas āt eſt vt aer.Un̄ euāgelium ſcripſit ea lingua q̄ melius vtit̉ aere īformādo vocem qͣꝫ alij. Dicit Iſido. in li. ety. ꝙorientales frangunt aerem in guttere: ⁊ in guttereloquunt̉ vt hebrei ſeu iudei. Occidentales p̄cipuehiſpani frangūt voceꝫ in dentibus: ⁊ iō in dentibꝰloquūtur vt latini. Sꝫ mediterranei frangunt vocem in palato: ⁊ in palato formant vocem: ⁊ iō meliuſqͣꝫ alij loquūtur vt greci. Et ideo locutio eorūcomptior eſt ceterꝭ ẜm ip̄m. Et hac linigua Lucasſuum ſcripſit euangeliū ẜm Hieronymū. Unde ſeculari quadā redolet eloq̄ntia. Hic figurat̉ per vitulū: ꝗ in veteri teſtamento figurabat morteꝫ xp̄i:q̄ in aerea facta eſt. Un̄ ⁊ pͥncipaliter Lucasⁱ deſcribit ignominiam paſſiōis: ⁊ hec viſio eſt nobis maxit Matheus nec p̄dicatio profuit: qd̓ dixit Marcus niſi redimi ꝓfuiſſet: qd̓ dixit Lucas. Ioannesaut figurat̉ ꝑ ignē ⁊ merito. qꝛ dilectōis amore ardebat. Hic figurat̉ ēt ꝑ aꝗlam q̄ ſuꝑ oīa alia aīaliaviſitat ſperā ignis: vbi exuſtis plumis ad terrā veniēs iteꝝ iuueneſcit. Igni recte ꝯꝑatur cuius verba fuerūt plena igne charitatis. Ip̄e deſcribit qūoſic deus dilexit mūdū vt vnigenituꝫ ſuū daret. Etqualis ſit ip̄e vnigenitus datus nobis. Ibi In pͥncipio erat verbū. Ip̄e narrat ſermonē ī vltia cenaplenū igne amoris. Ip̄e ſolus latus xp̄i lancea ꝑforatu deſcribit: vn̄ exijt oīs flamma amoris. Epl̓eeius plene ſūt fraterno amore. Que habēt̉ in legēdis ad propoſitū hic ſūt. ¶ Scd̓o mediū dꝫ eſſe lucidū illuminatum. Un̄ lꝫ aer ſit mediū ꝑ qd̓ videmus qn̄ tn̄ eſt tenebroſus: viſiōi nequaqͣꝫ deſeruitLux āt q̄ hꝫ ꝑfecte illuminare eſt verbum eternū:vt pꝫ Ioh. i. Media āt illūināt̉ vario modo ab eadem ſuce ẜm medij diſpoſitōem. Nā aliqua ſt̓ media terſa ⁊ opaca vt ſpeculum ⁊ calibs. Aliqua ſūtmedia tranſparentia et ſolida: vt vitrum. Aliqua
ſūt media rep̄ſentatiua ⁊ ſubtilia: vt ignis aer ⁊ aqua. Prīa media illumināt̉ tm̄ ī ſuꝑficie: ⁊ hec repreſentant: ſꝫ n̄ recipiunt. Scd̓a media illuminant̉tota: ſꝫ dubium efficiunt ſeu nō clare on̄dunt. Sꝫtertia media illuminant̉ ꝑfecte ⁊ clare rep̄ſentant.Primi ſunt p̄dicatores ſcripta recitantes ſꝫ n̄ intelligentes: ſeu bene loq̄ntes ⁊ male oꝑantes. Scd̓amedia ſūt doctores veri catholici. Sꝫ tertia mediaſt̓ euangeliſte ⁊ apl̓i ꝗ īmediate a dn̄o illuſtrantur.Eſt tn̄ ſciendum ꝙ illa pars media eſt lucidior q̄ ēvicinior corꝑi in quo radij terminantur. Und̓ aereſt lucidior iuxta terrā qͣꝫ ſit ſuperius propter qd̓media regio aeris dicitur tenebroſa. Cū autem radij diuinitatis terminentur in carne quam verbūaſſūpſit: in illa tertia parte mediorū que illuminātur qͥ cōprehendit euangeliſtas: illa perſona ē magis illuſtrata que fuit illi carni propinꝗor. Et hicfuit Io. euangeliſta. Nā ẜm carnē frater fuit in ſecundo gradu ieſu chriſti. Et quāuis ⁊ alij fratreseius fuerint: non tamē ei ita familiares ⁊ continuicū eo. Unde Iſidorus dicit ꝙ ē quaſi vnus d̓ quatuor fluminibꝰ paradiſi: qui ex ipſo ſacri dn̄ici pectoris fonte potauit: quod poſtea in toto orbe diffudit. ¶ Tertio ad hoc ꝙ mediū ſit cōpetens: exigit̉ꝙ mediū ſit purū ab omni accidente ꝙ videlicet n̄habet aliquē colorem nec etiam repleatur humore. Nam ſi medium eſſet coloratum: omnia viderentur eſſe coloris illius medij. Similiter ſi medium eſt vaporibus aūt humoribus repletum nō repreſentatur omnibus ſicuti eſt. Unde aliqn̄ ſol apparet ſanguineus aut rubicundus: quia aer noneſt in ſua puritate. Io. euangeliſta fuit optimus vteſſet medium viſionis tante. Nam fuit ab omniamore alienatus a xp̄o Nam vocatus de naui: ſtatim oblitus eſt amoris paterni: renuit nauē artēqꝫpiſcandi ⁊ exiſtens in nuptijs quia ducebat vxorēv̓go purus ipſa vxore relicta: virgo permanſit ineuū. ¶ Quarto ⁊ vltimo medium debet eſſe continuum .ſ. ab oculo vſqꝫ ad rem viſibilē vel videndam. Hec ē vna ratio quare poſitus conus ī igneſubtiliſſimo non videt: quia variātur media. Nāoculus eſt in aere ⁊ conus in igne. Et vbi oculusſine leſione ſtaret in igne clarius videret qͣꝫ videatper aereꝫ. Hic autem ſacer euangeliſta ꝯtinuus ēa xp̄o ad nos: ad quod inſinuandū factus fuit medius inter ſenatum apl̓icum ⁊ xp̄m dn̄m: qn̄ volentes ſcire quiſnam ip̄m traderet: iohānem interceſſorem fecerunt. Ubi dicit Petrꝰ rauēnas. Quātum poterit apud deū pro nobis minimis: ſi interceſſor fuit ꝓ ſūmis. Quāta reuerētia eiꝰ pr̄ociniūdꝫ a nobis flagitari qui aduocatus factus ē apl̓orū. Huius aūt ꝯtinuitatem ſub figura deſcripſit:Ezechiel. c. xvij. dicēs. Aquila grādis magnarumalaꝝ longo membroꝝ ductu: plena plumis ⁊ varietate venit ad libanū ⁊ tulit medullam cedri ⁊ ſummitatem frōdium eius auulſit: ⁊ tranſportauit eāin terrā chanaā in vrbe negociatoꝝ poſuit illam.¶ Ubi primo notatur euangeliſte dignitas varia.