Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. II.

ficet eſſe ſub determinato tempore: ad conditionēparticularis pertinet. Et habet talis potentia ſenſitiua organū corporale cui ē affixa: ſic̄ alie. Grutaetiā habent. Alio modo ſumit̉ memoria ſolumpro vi ꝯſeruatiua ſpērū intelligibiliū: ſic memoria ē in parte intellectiua. Quauis .n. Auicēna dixerit ſpēs intelligibiles īpoſſibile eſſe in intellectuꝯſeruare. Un̄ ẜm ip̄m qͣꝫcito aliꝗs d̓ſinit actu intelligere aliquā deſinit eſſe ſpēs illius rei in intellectu. An̄ Ariſto. in. iij. de anima ꝯͣriū aſſerit. Rōneēt dicta poſitio reprobat̉. Quod .n. recipit̉ ī aliquorecipit̉ per modū eiꝰ in eo. Intellectus āt eſt magꝭſtabilis nature īmobilis qͣꝫ materia corporal̓. Siergo materia corporal̓ formas quas recipit ſolūtꝫ per eas agit ī actu ſꝫ etiaꝫ poſtqͣꝫ eas agerceſſauerit: multo fortiꝰ ītellectus īmobilit̓ īamiſbiliter recipit ſpēs ītelligibiles: ſiue a ſenſibꝰ acceptas: ſiue ab aliqͣ intellectu ſuperiori effuſas. Undein. iij. de aīa phūs dicit: aīa eſt locus ſpecierūtota ſed ītellectus. Scienduꝫ ēt ſpēs intelligibilis aliqn̄ eſt in intellectu in potentia tm̄: tūc dr̄ intellectus eſſe in potentia tm̄. Aliqn̄ eſt ẜm vltimaꝫꝯplectionē actus tūc intellectus intelligit actu.Aliqn̄ medio ſe hꝫ inter potentiā actū tuncdr̄ intellectus eſſe ī habitu. Et ẜm hūc modū ītellectus ꝯſeruat ſpēs etiā qn̄ actu intelligit. Saluatur aūt memorie qͣꝫtū ad hoc eſt p̄teritorūin intellectu ex ꝑte actus ex ꝑte obiecti. preteritū pōt referri ad duo .ſ. ad obiectū qd̓ cognoſcitur ad actū cognitōis. Et qͣꝫtū ad obiectū ſeuenit memorie eſt ꝑtis ſenſitiue p̄teritio. Memorat̉ .n. aīal non ſolū ſenſiſſe in p̄terito ſed etiā fuiſſeqd̓dā preteritū ſenſibile. Sed inqͣꝫtū ad ꝑteꝫ ītellectiuā ꝑtinet memoria: p̄terito accidit: per ſeuenit intellectui ex ꝑte obiecti. Intelligit enī intellectus hoīem inqͣꝫtum eſt. Accidit āt hoī inqͣꝫtūeſt: in p̄terito vel in pn̄ti vel ī futuro eſſe. Ex parte vero actus cognitionis preterito ſe accipi pōtin intellectu ſicut in ſenſu qꝛ intelligere aīe nr̄e ēꝗdam particularis actus: in hoc vel in illo tp̄e exiſtens: ẜm homo dicit̉ intelligere hodie vel herivel cras: hoc non repugnat intellectualitati quiahuiuſmodi ītelligere qͣꝫuis ſit quoddā particulareeſt tn̄ īmaterialis actus. Et ideo ſic̄ intellectus ītelligit ſeip̄m qͣꝫuis ipſe ſit ꝗdam ſingularis intellectꝰita intelligit ſuū intelligere: eſt quidam ſingularis actus vel in p̄terito vel in pn̄ti vl̓ in futuro exiſtens. Et ſic vt dictū eſt ſaluat̉ ratio memorie qͣꝫtuꝫad hoc: eſt p̄teritorū in intellectu: ẜm qd̓ ītelligitſe prius intellexiſſe: non āt ẜm quod ītelligit p̄teri prout eſt hic nūc: qꝛ intellectus abſtrahit aditōibus indiuiduantibus vt hic nūc: ſed ſic preteritū ꝑtinet ad potentiā memorie ſenſitiuam queeſt particularium rerū vt hic nunc. Et notamemoria prout eſt cōſeruatiua ſpērū intelligibilinm per cōſequens ꝑtinens ad intellectū ē aliapotentia realiter diſtincta ab ip̄o intellectu. Unde phūs in tertio de aīa. locum conſeruatiuum hiª

ſpecieꝝ attribuit intellectui. Eſt eniꝫ intellectꝰ potētia paſſiua. Ad rōneꝫ āt potētie paſſiue ꝑtīet̉ conſeruare ſicut reciꝑe. Et qͣꝫuis magiſter ſent. ī. i. li. diſ.iij. dicit mēoria intelligentia volūtas ſunt tresvires .i. potentie. Hoc tn̄ vt dicit. b. Tho. eſt de ītentione Aug. ī. xiiij. de trini. Ubi his loquens:accipit illa tria pro tribꝰ potentijs. Sed memoriamaccipit pro habituali retentione aīe. Intelligentiāpro actu intellectus. Uolūtatē pro accu voluntatꝭCouſuetū ē .n. aliqn̄ noīa potētiaꝝ vl̓ habituū actibꝰ eaꝝ ſumi. Et ſic ītelligētia dr̄ oriri ex memoria ſic̄ potētiā vna ex alia ſꝫ ſic̄ actꝰ ex hītu. .§. I.De exercitio memorievtili. p̄s. In memoria eterna erit iuſtus: qd̓ pōt exponi tripliciter: ēt totū quod ſeꝗtur ī verſu. Iuſtuserit in memoria ſui eterna .i. aſſidua. vel memorieeterna .i. ꝑpetua proximi: vel ī memoria eternaQuedā .n. dꝫ recolere reſpectu ſui: quedā reſpeciproximi: quedā rēſpectu dei. Et hoc faciēdo ab editōe mala timebit. Et de ſe ꝗdā iuſtus hꝫ inmemoria tria. Prīo īfirmitatē nature: vt ſic ſit cautior ꝯͣ caſū. Exēplū de illo incedit per viā lubricā caute īcedit ne cadat Eccle. viij. Neⁱ deſpicias hominem auertentē ſeia peccato nec īproꝑes ei. Memento qm̄ oēs in corruptōe ſumꝰ. Exemplū Dauid. Petro alijs. Scd̓o recordādū de dānoſitateculpe. Mercator recolēs qͣꝫtū lucrū ꝑdidit: īde ſumit materiā doloris. Malefactor cōſiderans ſeprehenſū ſuſpendendū dolet. Apoc. ij. Memento vn̄ excideris age penitentiam. Amb. Nihiſ eſtqd̓ tam fūmi doloris ſit: qͣꝫ ſi recordet̉ ꝗs inde lapſus ſit: atqꝫ vn̄ ceciderit: ad iſta terrena momentanea: ab illa ſpecioſa diuine cōditōis intentōne defluxerit de penit. diſ. i. Hoc agebat Ezechias:dicens. Recogitabo tibi oēs annos meos ī amaritudine aīe mee. Recordanda ē breuitatisſtudioſe oꝑandū. Qn̄ .n. laborās videt approre finē diei vel operis vel breuitatē tp̄is: ſtudioſiꝰoperatur. Eccle. xiiij. Offer dignas deo oblatōesmemento qm̄ mors tardat. Et Greg. Tāto ſolicitior eſſe debes qͣꝫto morti vicinior. lxxxvi. diſ.ta. Plato ſūma philoſophia eſt meditatio mortis.Ecōtra malus recordatur eorū que prouocātᵉ admalū. Sicut in figurā dixerūt quidam ex his quiexierant de egypto. In mentē veniūt cūcumeres.allea: cepe: que comedebamus in egypto. ⁊c̄. Ntmeri. xi. De proximo habet tria in memoria iuſtus ſic non timebit ab auditione mala tentationes qua loquit̉ ei diabolus. Exempla probitatꝭ electorū ad imitādū. ſic proponūtur filijs exempla prentū conciuiū fecerūt magnalia vt animēt acimitandū. Iudith. viij. Memores eſſe debetꝭ qAbraham teptatus ē per multas tribulatōes inuentus fidel̓. Sic Matathias ſimul reducebat admentem oꝑa ſanctoꝝ. Scd̓o recordanda eſt fatuitatis reproborū ad deteſtandū mala. Bene enī corrigitur ſuauiter: per aliū corripitur. Sicut canis