Capitulum. VII.
vꝫ ex nimia ventris repletōe: ex multa capitis exinanitōe: ex demonis illuſiōe: ex dei reuelatōe: exhoīs multa occupatione circa aliqd̓ ⁊ p̄cogitatiōe⁊ ex hominis cogitatōe ſil̓ ⁊ reuelatōe: de qͣ vltimoponit exēplū de ſōno Nabuchodonoſor habito d̓ſtatua ꝯpoſita ex quatuor generibus metalloꝝ: deſignantes quatuor ſucceſſiuas monarchias mūdivt habet̉ Dan̄. ij. Cepit .n. cogitare de ſucceſſore inregno an̄qͣꝫ ſōniū illud haberet qd̓ fuit ex diuīa reuelatōe prout ip̄e Daniel expoſuit. ¶ Sꝫ dn̄s Io.dn̄ici cardinal̓ in fine libri ſui: quem appellauit luculā noctis: extendens mam: decē ⁊ noueꝫ cauſasaſſignat. Et pͥmo ꝯceptiuā natiuitati p̄dominās ſignū celeſte: n infimaꝫ cauſaꝫ ſōnioꝝ ponit: ⁊ ita natus ſub mercurio in geminis exiſtente ſōnia futuroꝝ p̄ſcia n̄ ignorat. Scd̓o celoꝝ influxꝰ in ſenſus īteriores rationi ſomno ſopite corporeos agens: q̄productꝰ eſt frequenter d̓monſtrat: hic pharao cūvaccis ſuis pro exemplo ponat̉ Gn̄. xl. Tertio complexionū varietas diſtincta viſa producit: ſanguis.ſ. circa igneꝫ colera volatꝰ ꝑ aerem dicis: melancolia regna tenenda: ſꝫ flegma circa terreſtria v̓ſaturQuarto pugnant mixti mutuo in memorie archaſeruati ꝯceptꝰ: ⁊ qꝛ fantaſma hūc ab illo diſcernere neꝗt: tetrū deſinit in piſcem mulier formoſa ſuꝑne. Quinto tp̄is qualitates cerebrū imitatū: illoeuaneſcēte euaneſcit in viſa: ſic apd̓ Uirgiliū foliīs arboꝝ autūno labētibꝰ ſit ad infernū ſomni ꝑentem aīaꝝ ꝯcurſus: in eo libro vbi totius phīe rimātur archana. Sexto locoꝝ diuerſitas ſuis vaporibus corꝑe nudis cellulas capitis ambit: ſuas ibipropͥetates relinꝗt quas n̄ ſentit vigil maioribusoccupatꝰ. Septīo q̄daꝫ reliꝗe velut exuuie ex exercitijs in vigilijs potentijs vitalibꝰ adherent īpreſſe: q̄ corꝑe a labore ceſſante laborare nō ceſſat. ¶Octauo plerūqꝫ fantaſia a ceteris curis ſoluta: cadit caſu ventura: ſicut Platōni cogitanti de ſorte:ſortes occurrit. Nono ꝑſonaꝝ reuerentia apud nōnullos meretur ſcd̓is cauſis limpidius viſitari: cuimēbro reddūtur cignꝰ ſocrati loco Platōis oblatꝰcaptiuitas ⁊ mortis potio Platōni monſtrata octauiano auguſto pn̄ia impugna futura caſus hoſtisſcipiōi pene militi reuelata: enee italicas edes: ⁊ hanibali a ioue directus iuuenis ſcd̓s on̄ſa. Decimoſenſus cupido addit ad idē. Naꝫ mens hūana qd̓optat: dū vigilat ſperat: ꝑ ſomnū cernit id ip̄m. Undecimo neceſſitas cogit vires: quaſi imꝑando vitales exeꝗ ſui corꝑis curas: quas illud neꝗt exercere ſopitū ita famelicꝰ vacuo ſtomacho madit. Duodecimo aīas ſuis diſcipul̓ ſoporat ſpeculans ſibiſoli rimat̉ archana: ꝗbꝰ maiori d̓ſiderio fragrat: dixitqꝫ ſomno pͥus ſepe negata. In his ſtolis nocturnis: vt meminit Aug. ꝗdam cupitam qōneꝫ fuit e.doctꝰ: puto ibi doctoꝝ ſtatuiſſe iam n̄ vltra negareq̄ petierat ſepe diſcipulus īportune. Tertiodecimoſic diſpoſitio dormientis mēbrorū aūt accidentiaambientia illa varias ſꝫ cor reſpōdentes imagīesformant: ſic Ephilates putat ſe pͥmi pondere ſtigijs
⁊ pes nudus ⁊ algens niues calcat vel līphas. Decimo quarto eſt ſi cibi qͣꝫpl̓es ſuis vaporibꝰ ſuꝑiora ꝯtendūt vana inde formantes vt porri cū ml̓tiſQuintodecīo morbi p̄dn̄antes in corpore egro: dūſil̓ia gliſcūt per ſōnia: ſe ſe perito medico pandūt.Sextodecīo ſi te linies vpupe ſanguine: demonesin ſōnis tibi in feſtos videbis. Decimoſeptīo familiares ſpūs ꝯciliatiui moralis amoris: amico prodūt apd̓ valeriū īfelices caſus amari: cuiꝰ generisviſiōes n̄ paucas poſſem vere notare diebus nr̄ison̄ſas. Decimoctauo per demonū artes pl̓ime ludificationes fiūt in ſōnis lꝫ Apulegiꝰ his oīa ſomniareddat. Decīonono repletio ventris nimia ex ciborū ſumoſitatibus ad cerebrū aſcēdentibꝰ vl̓ etiaꝫexinanitio capitis ex nimia abſtinentia multos ſōniare facit. ẜm Greg. vt dictū eſt ſupra. Zandem exdiuīa reuelatōe in ſōnis facta multa futura manifeſtata ſūt bonis ⁊ malis. Ut pꝫ in Iacob. cuꝫ viditſcalam in ſōnis ⁊ Ioſeph. cuꝫ dixit fratribꝰ ſuis audite ſōniū qd̓ vidi d̓ manipulis ⁊ ſtellis. Scio hominem nondū defūctū in ſomnijs vidiſſe notorūaīas purgatorij penis detentas: quaꝝ tormenta varia ⁊ horrendas deſcribit hec oīa ille.Quantum ad ſecunduꝫeffectū ſciendū: ꝙ ſomnia futuroꝝ euentuū qn̄ꝫ ſt̓cauſa: qn̄ꝫ ſigna: qn̄ꝫ neqꝫ cauſa neqꝫ ſigna: ſꝫ peraccidens cauſale. ¶ Et pͥmo ꝗdeꝫ ſūt ſomnia cā futurorū euentuū: ⁊t cū mens alicuiꝰ: ex his q̄ vidit īſōnijs inducit̉ ad aliꝗd faciēduꝫ vel vitandū. Tūc.n. tale ſōniū eſt cā vel occaſio faciendi vel vitandialiꝗd. Nā cā eſt ad quā ſeꝗtur effectꝰ. Sic̄ dicimꝰꝙ interpoſitio inter noſtrum viſū ⁊ lunā eſt cauſaeclipſis lune ⁊ interpoſito lū inter viſū noſtrū etſolem eſt cauſa eclipſis ſolis. Et ſicut putrefactiohūoris eſt cauſa febris: ſic etiam q̄dā ſōnia ſūt quecauſāt ⁊ īducūt nos ad aliquē effectū exequendūmalū vel bonū. Sicut ſōniū Pharaōis de vaccis⁊ ſpicis interp̄tatū a Ioſeph: fuit cā īductiua ad cōgregandū tritici multū ad prouidendū future penurie. Et qꝛ ip̄e ſathanas tranfigurat ſe in angelūlucis iō cauēdū ne ꝗs ſub ſpecie ⁊ credulitate diuine reuelationis ſibi facte ex demonis illuſione: īducatur ad aliꝗd faciendū. Sicut legit̉ in ſcd̓a collatione abbatꝭ Moyſi de qͣdā ꝗ freq̄nter: illuſus adiabolo ſub ſpecie bonoꝝ āgeloꝝ ſibi in ſōnijs apparentiū tandē ex eiꝰ mādato ſeu exhortatōe queꝫcredidit xp̄m: proiecit ſe in puteū. Et de alio ꝗ ſil̓iilluſiōe ſeip̄m circūcidit. Et de qͦdā alio ꝗ propriuꝫfiliū more Abrahe interficere voluit. ¶ Scd̓a ſomnia qn̄ꝫ ſūt ſigna aliquoꝝ futurorū euentuū: in qͣꝫtū .ſ. reducūtur in aliqua cām cōeꝫ ſomnijs ⁊ futuris euentibꝰ. Et ẜm hoc plurime recognitōes futurorū: ex ſomnijs fiūt tāqͣꝫ ex ſignis. Signū āt vocatur qd̓ deſignat aliꝗd: lꝫ n̄ ſit cauſa ip̄ius: vt verbigr̄a. Aſperitas lingue ſignū ē febris. Uel amaritudo lingue ⁊ ſomniū de guſtu fellis: ſignū eſt febrisinſtantis. Un̄ q̄dam ſomnia ſūt q̄ ſunt ſigna eoruꝫ