Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.VI.

fantaſmate: et fantaſma ſit repn̄tatiua rei corporalis. p̄t aliqd̓ fantaſma deuꝫ in ſua eſſentia reiſentare. vt dr̄ Ioh. iiij. Spūs eſt deus: corpꝰEt intelligi clare p̄t niſi ꝗs ſit alienatꝰ a ſenſibꝰvt Paulus in raptu ſuo. Sic ergo pertranſit īimagine .ſ. ad intelligendū..§. III.Quantum ad tertium.cōturbat̉ freq̄nter ex eo: ea imaginat̉ .ſ. inimplēdo d̓ſideria ſua q̄rēdo diuitias hiꝰ habuerūt effectū: ſꝫ fruſtra ꝯturbatur qꝛ inutiliter ſinerōne hec expediāt ſaluti ſue. Cōturbat̉ aliqn̄tribulatōibꝰ aduerſitatibꝰ: ſꝫ fruſtra qꝛ p̄t ea vttare deo ſic diſponente. Conturbat̉ ſepe ſuis ſolicitudinibus ī multiplicādo tp̄alia: ſꝫ fruſtra: qꝛ oīa in morte dimittit. Ad qd̓ facit qd̓ dicit ideꝫp̄s. alibi vꝫ. Sic̄ ſōnū ſurgentiū dn̄e: imagīes ip̄oꝝ.i. imagīatōes mūdanoꝝ ad nihilū rediges. §. IIII.Nota quod circa potētiā fantaſticā ſiue imaginatiuā: oꝑari p̄t pꝰ deū eſtprīa oīs motōis. angelus bonꝰ āgelus malꝰ: et ip̄e per ꝓpͥos actꝰ. Et angelus operat̉ in ea ad īſtruēdū: qd̓ probat̉ rōne: auctoritate: exemplo.Rōnē aſſignat. b. Tho. i. parte. q. cxi. talis eſt.Diuīa ſapīa vt dicit Dionyſius de diui. no. cōiūgitfines prioꝝ pͥncipijs ſecūdorū. Ex pꝫ natura īferior in ſui ſup̄mo attingitur a natura ſuperiori.Natura āt corporal̓ eſt infra naͣm ſpūalē. Int̓ oēsāt motꝰ corporeos perfectior eſt motꝰ localis vtbat phūs. iiij. phyſicoꝝ. Et ideo natura corꝑal̓ nataeſt apta moueri a natura ſpūali ẜm motū localeꝫmaginatiua igit̉ potentia ſiue fantaſtica: ſit ſenitiua affixa organo corꝑali p̄t īmutari angelūbonū: hoc magꝭ ꝑticulariter declarat idē. b. Tho.in. q. cxi. arti. iij. Ubi dicit apparitōes imaginarie q̄iunt in fantaſia cauſantur interdū ī nobis exlocali mutatōe corꝑaliū ſpirituū humoꝝ. UndeAriſto. in li. de ſom. vigi. aſſignans cām apparitōnis ſōnioꝝ dicit: aīal dormit deſendēte plurimo ſanguīe ad pͥncipiū ſenſitiuū .ſ. a capite ad cor:ſil̓ deſcendūt motꝰ .i. īpreſſiōes relicte ex ſenſibiliūmotionibꝰ: in ſpiritibꝰ ſenſualibꝰ conſeruantur:mouent pͥncipiū ſenſitiuuꝫ ita ſit q̄dā apparitioac ſi tum pͥncipiū ſenſitiuū a rebꝰ ip̄is exterioribusīmutaretur. Et tanta p̄t ꝯmotio ſpirituū hūoꝝ hꝰ apparitōes ēt vigilantibꝰ fiūt: ſicut pꝫ in freneticis in alijs hiꝰ. Sicut ergo ſit naturalē comotōem hūorū: ita p̄t fieri per operatōem āgelorū: ex vt dictū eſt materia corporal̓ naturaliter ſubeſtangelis ad motū localē. Probat̉ hoc etiaꝫ aucͣtoritate. dr̄ .n. Eccle. i. Luſtrans vniuerſa in circuitu pergit ſpūs ī circulos ſuos reuertitur. Qd̓ exponitur a ꝗbuſdaꝫ ſole: iccirco dr̄ ſpūs: corporea celeſtia ſint aīata: ſed qꝛ vtit̉ eis angelus ſicut motor mobili ad mouendum ip̄m corpꝰ ſolarev̓tute ſua. Dr̄ aūt reuerti ī circl̓os ſuos: qꝛ eoſdēgradus quos aſcendit zodiacū: eoſdeꝫ reuer

tit̉ ſeu retrocedit. Aug. etiā in li. de trini. dicit: angeli adhibent ſe corporalia ad aliquos effectusproducendos: ſic̄ factū fuit per āgl̓os malos: ſerpentibꝰ de nouo formatis corā pharaone īcantatōnibꝰ magorū: ẜm expoſitōem aliquorū: hoc āt fieri p̄t niſi loqualiter mouendo. Phī ēt poſuerūt ſuprema corꝑa moueri localiter a ſpūalibꝰ ſubſtātijſ.i. angelis. On̄ditur idē exēpluꝫ: vꝫ ex viſiōibusimaginarijs prophetaꝝ eis factis in ſōno vel vigilia: miniſterio bonoꝝ āgeloꝝ. Et hiꝰ oꝑatōe ſeu trāſmutatione imaginatōis ẜm. b. Tho. n īprimit angelus aliquā formā imaginariaꝫ: nullo pͥus ſit ſenſū accepta. .n. poſſet face̓ cecꝰ imaginaret̉colores. Sꝫ hoc facit cauſādo motū localē ſpirituum hūoꝝ vt dictū ē: ex quo motu imaginatio informatur: vt actꝰ fantaſticus motꝰ conſurgat ab impreſſionibꝰ interiꝰ ꝯſeruatis: prius acceptis a ſenſibꝰ. Et angelus bonꝰ cauſat aliquā imaginariāviſionē: ſiue in hoīe vigilante ſiue dormiente: qn̄ſil̓ illūinat intellectū: vt cognoſcat talis qd̓ per hſil̓itudinē ſignificetur. Sic̄ in Iohāne euangel̓. deviſionibꝰ imaginarijs: vt habet in Apoca. de libroclauſo ſeptē ſigillis apparitiōe eorum de ſepteꝫangelis tuba canentibus: quas habuit intellexitminiſterio angelorum vigilans. Unde dicit ipſe inprimo capitulo. Significauit deus que oportet fieri cito loquens per angelum ſuū ſeruo ſuo Iohanni. Et Ioſeph dormienti apperuit angelus illūinauit: monendo de trāſlatione pueri Ieſu in egyptum. Math. ij. Qn̄qꝫ vero per operationē angeli boni ſolūmodo ſimilitudines rerum apparētin imaginatione: abſqꝫ alia illuminatione intellectus ad ītelligendū qd̓ ſignificet: nec tn̄ ſit deceptōper eos: ſꝫ hoc contingit ex defectu intellectus eiꝰcui apparent. Sicut accidit in ſōnio Phara. ſeptem ſpicis ſeptem vaccis varijs ſignificantibusſeptem annos fertilitatis alios ſeptem ſterilitatisquod tamen ipſe non intellexit: ſed Ioſeph interp̄tatus eſt..§. V.Operatur etiā angelusmalus .i. diabolus circa fantaſiā hoīs ſꝫ ad decipiendū. Qd̓ declarat̉ naturali rōe: canonis auctoritate: exꝑimentoꝝ multiplicatōe. Primū ſic declaratur corꝑa naturaliter ſubdūt̉ obediunt naͣe angelice qͣꝫtū ad motū localē. Angeli āt mali ēt ſi amiſerint gr̄am tn̄ v̓tutem naturalem. aūt pote̓tia fantaſtica ſiue imagīatiua ſit corꝑal̓ .i. affixa orgāo corporeo: naturaliter ēt ſubditur āgelis mal̓vt poſſint ea tranſmutare: cauſādo varias fantaſias ex deſcenſione hūoꝝ ſpirituū ad principiumſenſitiuū ꝓcurata ab eis. Patet hoc ex canone. Dr̄ enī. xxvj. q. v. c. ep̄i. Illd̓ eſt omittēdū qd̓dam ſcelerate mulieres pꝰ ſathan retro conuerſe:demonū illuſionibꝰ fantaſmatibus ſeducte: credunt ſe ꝓfitentur Diana nocturnis horis d̓apaganorum: vl̓ Herodiade: vl̓ īnumera ml̓titudine mulierum equitare ſuꝑ qͣſdam beſtias: