Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumV.

Et hoc intelligitur illud Sap̄. i. Os qd̓ mentituroccidit aīam. Sꝫ mēdacioſum iocoſū: uel etiā acvtilitatem alioꝝ dictum ſpūale uel tꝑale: nūqͣꝫ eſt ſine peccato veniali ſaltem. Gloriatio ſiue iactamtiā ſiue vanaꝫ gloriā. Sed dicit dominus. glorietur ſapiens in ſapientia ſua: nec potens ī potētiaſua: nec diues in diuitijs ſuis. Hiere. ix. Et eſtqꝛ gloria eius qͣi ſtercus vt dicitur. i. Macha. ij. Et ꝗs iactat ſe uel laudat de aliquo criminali vtiqꝫmortale eſt ẜꝫ Tho. 2ᵉ. Addit aūt iactantia ſupralorificationem: ut plurimū falſitateꝫ dicēdo pluſqͣꝫ ſit. Sed dicūt damnati ī inferno quidaꝫ. Quidnobis profuit ſuperbia noſtra iactātia diuitiarūEcce omnia trāſierunt ſicut vmbra Sap̄. v. homicidij perpetratio ſcilicet precepto vel cōſilio huiꝰmodi. p̄s. Lingua eorū gladius acutus ſcilicet adoccidendum. Et ſic turbe iudeorum occideruntchriſtum hora tertia crucifixum .ſ. līguis iudeorūSꝫ vt dicit Aug. fratri tuo male ꝑſuades occidis. de pe. di. i. noli. ¶Irriſio .ſ. aliꝗs deridetaliū ad iniuriā: ꝑꝑ qd̓ agit ꝯͣ honorē ip̄ius. Et talisirriſio graue peccatū ē circa deū: diuīa: ac ēt cumſit erga pn̄tes ſil̓r ꝯͣ ſeruos dei. Un̄ dr̄ prouer. iij.Abhoīabilis eſt deo oīs illuſor. Et ex pueris d̓ridebāt Heliſeū vocātes caluū. xlij. Occiſi ſūt ab vris. iiij. Reg. ij. Cāt .i. cantare vana amatoria proiocantia ad laſciuiā qd̓ vtiqꝫ eſt abſqꝫ graui peccato. Un̄ Salomō inter cetera delectabilia curieſue dicit ſe habuiſſe cantores cantatrices. Et potea ꝯcludit ī his oībꝰ reꝑit vanitatē afflictōemſpūs .ſ. ꝯtritōem: ſꝫ dꝫ remiſſio hꝰ peccati hr̄i. Un̄ ī vitā fratrū legit̉ de qͦdā ꝑꝑ ꝯplacentiā multāī hiᵐ torqbat̉ acriter ī alia vita futura. Laſciua pronūciatio .ſ. lenociniū vl̓ ſcurrilitatem eſt v̓bisturpibꝰ. Et hec ſūt grauia peccata: ſolū dicūt̉ ītentōe īducendi aliū ad turpia. Sic̄ dicit Salomōde muliere mala. prouer. vij. Irretiuit euꝫ multisſermouibꝰ: ſꝫ ēt ex hiꝰ ſeꝗt̉ ruina audientiū. Un̄apl̓s dic̄ Scurrilitas ad rem ꝑtīet noīetur invobis. Maledictio hic īportat imp̄catōeꝫ mali erga aliquā creaturā: vt dr̄. Ueniat tibi tale malūvl̓ tale. Et deliberato aīo illud optat̉ ī malū eiꝰmortale ē. Et ſic ītelligit̉ illd̓ i. ad Cor. vi. Nec maledici regnū dei poſſidebūt. Sꝫ maledicere familiā vl̓ ſubditos cauſa correctōis eſt abſꝫ pctō: qꝛ debitꝰ modus eſt iſte corrigēdi. Nugatio īcantatōis vtiqꝫ v̓bis fiūt nugatorijs vanis: ſēꝑ peccatū eſt. Aliqn̄ ēt mortale. Et de hac p̄s. Odiſti obẜuātes vanitates ſuꝑuacue. Ad qd̓ ēt facit qd̓ dicitAug. xxvi. q. iij. igit̉. Oēs hiꝰ artes nugatorie noxie ſuꝑſtitōis fugiende ſūt a xp̄iano. Or̄o indebita vꝫ ſine attentōe īterruptōe: nimia acceleratōe. Oratio .n. cōis vt horaꝝ canonicaꝝ: vl̓ in pn̄ia īiūcta oꝑꝫ ſit vocal̓. ēt alia q̄cūqꝫ p̄t vocal̓. Et petit̉ illicitū vt vindictā inimici vel poſſe aliꝗdnali facere: graue pctm̄ eſt. Iuxͣ illd̓ p̄s. Oratio eiꝰfiat in pctm̄. Et illud Iaco. petitꝭ. accipitꝭ ⁊c̄. 7 Peieratio .i. iurare ſciēter falſū vl̓ ꝗd illicitū ꝓ-

mittendo: vl̓ ſine neceſſitate: aut ſeruare promiſſū iuramento firmatū cum p̄t fieri dꝫ mortaleeſt: qͣꝫtū ad pͥmū vltimū caſū. Un̄ Eccle. xxiij. Iuratōi aſſueſcat os tuū: ml̓ti .n. caſus in illa. Querulatio .i. murmuratio vꝫ ꝯq̄ri v̓bis de aliquo: cuꝫimpatīa p̄cipue de ſuꝑioribꝰ: qd̓ qͣꝫ graue ſit pctm̄on̄ditur ī pūitōe eiꝰ i. ad Cor. x. Neqꝫ murmuraueritis ſic̄ ꝗdā eoꝝ murmūrauerūt ab extermīatore ꝑierūt. Et ml̓tipliciter al̓s pūiti ſunt: vt pꝫ libronūeri totū. Reuelatio ſecretoꝝ vl̓ ꝯfeſſiōis vl̓ſigilli ꝯfeſſiōis vl̓ alioꝝ ī ſecreto cōmiſſorū: qd̓ſit ī pͥmo cāu ſēꝑ eſt grauiſſimū pctm̄ mortale ī aliis qꝛ ꝯͣ ius naturale niſi fiat ad obuiādū ſcādal̓ ētmortale. ꝓuer. xi. Qui reuelat ſecreta ꝑdet fidemamici. Suſurratio que ī hoc ꝯſiſtit .ſ. pōere diſcordiā maliuolētiā īter amicos v̓ba: dicendo vnimalū de altero qd̓ ex ſe eſt mortale ẜm Tho. 2ᵉ. faciendo hoc ad talē fineꝫ. Ad Ro. i. ſuſurrones deoodibiles ſūt. Zemeraria affatio .i. dicere alicuitumeliā obprobria ī iniuriā eiꝰ. Et hoc vitiū pōitapl̓s ad Ro. i. īter alia de ꝗbꝰ dixit. Qui talia agūtdigni ſūt morte .ſ. eterna. Uerbū ocioſū de xp̄sMath. xij. dic̄ de v̓bo ocioſo qd̓ locuti fuerīt homines rōneꝫ reddēt ī die iudicij. Et dr̄ v̓bū ocioſūẜm Gre. ī mora. qd̓ caret neceſſitate vl̓ debita vtilitate. igitur tot vitia oriāt̉ ex līgua: orādus eſtdeus vt dirigat p̄s. dicēte. Pone dn̄e cuſtodiam̄ori meo ⁊ē. Capl̓m ꝗntū de fenſibꝰ interioribus.E ſenſibus interribus qͦs Auicēna in lib. de aīa: dic̄ eſſeꝗnqꝫ .ſ. ſenſū cōem fantaſiā: imaginatiuam: extimatiuam: memoratiuam. Sed. b. Tho. inpͥma ꝑte. q. lxxix. dicit eſſe quatuor tm̄. Naꝫ potentiam imaginatiuam fantaſiam pro vna ponit. jPro huiꝰ aūt declaratione dicit idē naturadeficiat in neceſſarijs oportet tot eſſe actiones aīeſenſitiue quot ſufficiant ad vitam ꝑfecti aīal̓. Etcūqꝫ harū actionū poſſūt reduci ad vnū p̓ncipium: reꝗrūt diuerſas poientias: potētia aīe nihil aliud ſit qͣꝫ proximū pͥncipiū oꝑatōis aīe. Eſtaūt cōſiderandū ad vitā ꝑfecti aīal̓ reꝗritur ſolū apprehendat apud preſentiā ſenſibileꝫſꝫ ēt apud eius abſentiā. Alioꝗn cum aīalis motꝰ actō ſequatur apprehenſione moueret̉ aīal adquerendum aliqd̓ abſens: cuius ꝯͣriū apparet maxime in aīalibꝰ perfectis que mouentur motu proceſſiuo. Mouentur .n. ad aliqd̓ abſens apprehenſum. Oportet ergo aīal aīam ſenſitiuam: nonſolū recipiat ſpecies ſenſibilium: cum p̄ſentialiterīmutat̉ ab eis: ſꝫ etiā eas retineat cōſeruet. Reciꝑe āt retinere reducuntur in corꝑalibus ad diuerſa pͥncipia. humida bene recipiunt male retinent. Ecōtrario āt eſt ſiccis. Unde potentiāſenſitiua ſit actus organi corporalis: oportet eſſe