Capitulum .IIII.
noribꝰ ⁊ aromatibꝰ odorē dedit ad vtendū voluptuoſe ſꝫ neceſſarie: ⁊ vt ex hoc aſſurgamꝰ ad bōitatē eiꝰ cognoſcendā. Sentit̉ aūt odor ſpūalis ab eoꝗ ſenſus mortificat ī veritate ꝑ odoratū ſpūs q̄ eſtdiſcretio bōi ⁊ mali: ſicut īter odoreꝫ ⁊ fetoreꝫ: naꝫſpūalia cū ꝯfortāt vicia ꝯturbant: naſus tuꝰ dr̄ deaīa Can. viij. ſic̄ terris .i. diſcretio: q̄ eſt ita alta vt alongo cognoſcat occultas īſidias vicioꝝ: ⁊ Cā. i. Inodore vnguētoꝝ tuoꝝ cucurrimꝰ. Inꝗt aīa ad ſpōſū ſuū xp̄m .i. in ſuauitatem exemploꝝ tue vite.¶ Quarta erat porta vetꝰ q̄ ſic dicebat̉ qͣſi a principio facta ⁊ pͥor alijs: ⁊ ſignat guſtū ꝗ a pͥncipio fuitregulat̉: pͥus alijs: dū prohibitꝰ fuit cibꝰ arborꝭ ſcīeboni ⁊ mali ⁊ aliorū ꝯceſſus. Hunc oꝑꝫ cuſtodire:qꝛ ꝗ cuſtodit os ſuū .ſ. guſtādo ẜm rōnē: ⁊ n̄ ẜm ſenſualitatē: cuſtodit aīam ſuā. Et tūc guſtat̉ ꝑ īternaꝫdelectatōem ⁊ gaudiū: vn̄ p̄s. Guſta. ⁊ vi. qm̄ ſua.eſt do. Dulcis eſt deꝰ ī or̄one: dulcior ī modificatōedulciſſimꝰ ī cōtēplatōe. ait baſili ¶ Quīta erat pota piſciū qꝛ inde apportabāt piſces: ⁊ ſignat tactuꝫ:qꝛ ſic̄ piſcis gaudet ī aqua ita tactꝰ ī molicie. Huncoꝑꝫ claudere n̄ ſolū a venereis actibꝰ: tactibꝰ ⁊ hiꝰ:ſꝫ ēt ab oībꝰ illicitis. Iſa. xxxiij. Beatꝰ ꝗ excutit manus ſuas ab oī munere .ſ. a līgua: ab obſeꝗo: a pecunia .i. q. i. ſūt nō nulli. In manibꝰ p̄cipue eſt tactꝰ:ꝗdā ꝯtactꝰ ſpūalis ⁊ amplexꝰ eſt aīe ad ip̄m deū perſincerū ⁊ ſeruidū affectū: vn̄ aīa can. ij. dextera illius āplexabitur me ⁊ de muliere ſanata ex cōtactufimbrie veſtimentorū xp̄i dixit ip̄e. Zetigit me aliꝗs Math. ix. Zetigerat ip̄a per deuotā affectōeꝫ: tāgit etiā eiꝰ veſtimenta ꝗ eū imitat̉. ¶ Sexta portadicebatur porta gregis: qꝛ ibi acculabāt pecudes.Et ſignat portam locutōis: vbi ml̓te locutōnes beſtiales ꝗeſcūt ⁊ vicia. Cū ergo cuſtodiuntur bn̄ heporte hierl̓m: intrat ieſus ī ip̄am per ſenſus ſpūal̓.ſ. viſū ꝯtemplatōis: auditū executōis diuinarū inſpirationū: odoratū diſcretōis ⁊ ſācter imitatiōis:guſtū dulcis exultatōis: tactū feruētis dilectiōits diuīe laudatōis ⁊ in ip̄o īgreſſu mirātur int̓iores potentie ſeu affectꝰ. In cuiꝰ figurā dr̄ Mathexxi. cū introiſſet ieſus hieroſolymā ꝯmota eſt vniuerſa ciuitas dicens ꝗs ē hīc. Sꝫ cū male cuſtodiuntur ſenſus: eijcitur xp̄s: ſeu egreditur iuxta illd̓egreſſus eſt ieſus ⁊c̄. ⁊ tūc intrat diabolꝰ: vn̄ hiero.Si ſuſceperimꝰ xp̄m in hoſpitio pectoris nr̄i: illicofugamꝰ diabolū. Si peccauerimꝰ ⁊ per peccati ianuā ingreſſus fuerit diabolꝰ: protinꝰ recedit xp̄s.de penit. di. ij. Si .n. inꝗt.¶ Capitulum quartum de locutione ⁊ multiplici vicio eius.Uia membrum lingue deſeruit n̄ ſolū ſenſui guſtus: ſꝫ etiam locutioni. Ideo nūc agendū eſt delocutionę. Et de hac dic̄ ſapiens ꝙ mors ⁊ vita .ſ.aīe ⁊ corporis in manibꝰ lingue ſunt .i. in ptāte ſeu
vſu locutionis: nā ſi ꝗs male vtatur īde mors ei ſequitur aīe: ſic̄ pꝫ in petro cū ore xp̄m negauit: ꝗ exhoc mortē anime incurrit. Et in qͦdā de ppl̓o iudeorū: ꝗ in deſerto deū vl̓ xp̄m blarphemauit liguaſua: ⁊ ob hoc lapidatꝰ ē. Uita āt ex līgua procedit anime ⁊ corꝑis: ſi ꝗs bene vtatur: qd̓ patet in publicano: ꝗ dicēs. Deꝰ ꝓpicius eſto mihi peccatori cumhūtlitate: iuſtificatꝰ eſt. et xp̄o dicente v̓bo ſuo Lazare veni foras: corā omnibꝰ viuificatꝰ ē. Primoigitur on̄detur qūo bene ꝗs ea vti dꝫ. ſcd̓o qūo ꝗsmale vtat̉: ⁊ qͦt mala īde proueniāt. Et pro pͦ ſūmat̉ad d̓claratōeꝫ hꝰ v̓bū p̄s. dicētꝭ. Laudatōeꝫ dn̄i loquetur os meū: ⁊ bn̄dicat omnis caro nomini. ſancto eiꝰ in ſecl̓m ⁊ in ſecl̓m ſecl̓i. Ubi notantur triagenera locutionū bonaꝝ.Prima ẜm naturā. ibi. Laudationem dn̄i.Scd̓a ẜm gr̄am: ibi ⁊ benedicat omnis caro.Tertia ẜm gl̓iam. ibi. Et in ſecl̓m ſeculi.Quantum ad primumē ꝯſiderādū: ꝙ int̓ oīa animalia ſolū hōi ꝯceſſa eſtloq̄la natural̓r. Nā ⁊ ſi aſina balaā aliqn̄ locuta ēilid̓ fuit ꝑ ſpāle miraculū n̄ ꝑ naturaꝫ: ſꝫ neqꝫ v̓baſua ip̄a ītellexit. Ex qͦ igit̉ creatur̄ rōnali ē ꝯceſſa līgua loquax: rōnabil̓r ea vti dꝫ: n̄ beſtialiter. Et hocet on̄dit ip̄a diſpoſitio naͣl̓ oris ⁊ lingue. Et hoc eſtqd̓ dic̄ p̄s. laudatōem dn̄i loꝗtur os meū .i. diſpoſitio oris mei bn̄ ꝯſiderata: docebit me recte loꝗ ẜmrōnē: ⁊ ſic ꝯn̄r deū laudare. Un̄ ⁊ de qͦdaꝫ muto axp̄o ſanato dr̄: ꝙ loq̄batur recte Mar. viij. Et d̓ qͦdā alio: ꝙ locutꝰ ē mutꝰ Luc. xi. ¶Circa diſpoſitionē āt oris ⁊ līgue qͣtuor ꝯſiderabimꝰ: vꝫ: eiꝰ finaleꝫcāꝫ: materiā: formā: ⁊ circūſtātiā. Quātū ad pͥmuꝫcā final̓ ꝓpter quā lingue nr̄e data ē locutio: eſt vthō ꝑ eā māifeſtet cor ſuū: ⁊ cogitatōes ſecretas: q̄al̓s ab hoīe ſciri nō poſſent. Un̄ dicit phūs ꝙ ea ꝙſunt in voce: ſūt note earū q̄ ſūt in aīa paſſionumHoc ergo ē pͥmū quod docet tē naturaliter os tuum: vt .ſ. loquaris qd̓ hēs in corde ⁊ n̄ ꝯtrariū. Caueas ne lingua tua ſit ſerpentina: q̄ triſulcata ſeutriplex dicitur: nō ꝙ hēat tres linguas ſꝫ qꝛ ita velociter mouet: vt videat̉ habere tres līguas. Hactriplici līgua vſus ē ātiquꝰ ſerpēs cū locutꝰ ē pͥmemulieri. Nā ⁊ falſū dixit ⁊ decipere intendebat: etverbū ſuū colore veritatis ⁊ vtilitatis operuit. Neigit̉ ei ſimil̓ fias: vide ne falſū loquarꝭ ne ꝑ mēdaciū decipe ītēdas: nec duplici aut ſophiſtico vtarisſermōe: ſꝫ ſicut vnā linguā tm̄: non duas d̓dit tibidn̄s ad manifeſtandū interiorē ꝯceptū: ita vere etſimpl̓r loquaris: nā de loquentibꝰ doloſe diē p̄s. līguis fuis doloſe agebāt: iudica illos deꝰ .i. cōdēna¶ Quātū ad 2ᵐ: vꝫ materiā lingue. nota ꝙ ip̄a lingua ex carnea non oſſea: et inde multum ductilis et volubilis hinc inde per os: vt ex hoc intelligas te in locutiōe tua non eſſe durum ⁊ pertinacem: ſed ductilē ad retractandum ſi quid male dixiſti: ad petendum veniam: ſi alium offendiſti: etnon proteruum ⁊ durum ad defendendum tuam