Titulus. II.

opinionē. Un̄ ⁊ aug. dicit. Magne ſapientie ē hoīeꝫreuocare quod male loquutus ē. xxij. q. iiij. Eſt ētipſa lingua mollis ⁊ delicata nō aſꝑa. Et hoc te docet vt locutio tua ſit benigna humana: nō aſpera ⁊dura. Unde dicit ſponſus de ſpōſa ſua .ſ. aīa in Cāti. Mel ⁊ lac ſub lingua tua. Mel .ſ. ſuauis locutionis: ⁊ lac refrigeratiōis. Et hoc niſi oporteat aliqn̄aſpere loqui in correctione ſubditoꝝ. Und̓ apl̓usad Timotꝭ. Increpa eos dure. Eſt etiā ipſa līgua q̄ſi ſemꝑ madefacta ⁊ mollis: ⁊ hoc vel ex ſaliua procedente a ſtomaco: vel a fleumate ex capite deſcendente: vel ex putredine in pectore cōgregata. Ad ſignificandū ꝙ locutio tua debet eſſe vel de verbisdiuinis tanqͣꝫ ex cibis ſpūalibus acceptis ex ſacraſcriptura ⁊ retentis in ſtomaco memorie. Uel d̓ opprobrijs ⁊ paſſionibus xp̄i: qui eſt caput noſtrum.Uel de peccatis tuis proprijs tanqͣꝫ ſaliue in pectore voluntatis aggregatis. Iuxta illud ꝓuerb. xvi:Iuſtus prior accuſator ē ſui. Quod ⁊ faciebat apoſtolꝰ: dicēs .i. ad Timotꝭ .i. Qui priꝰ fuit blaſphemꝰ⁊ perſequutor ⁊ contumelioſus. ¶ Quantū ad tertium: ſcilicet formam. Notandum ꝙ līgua eſt longa ⁊ lata ⁊ groſſa: ſed magis longa qͣꝫ lata ⁊ magislata qͣꝫ groſſa: vt ītelligas ꝙ recte potes loqui velde longitudine perſeuerantie in bono: vel de latitudine mutationis ſtatus ſpiritualis: vel de ſubtilitate ſcientie diuine vel humane. ¶ Iſtud vltimūnon frequenter exercendum ⁊ ſi bonum ſit. Sedvt dicitur Iaco. i. Siquis veſtrum īdiget ſapiētiapoſtulet a deo. ¶ Potius līgua ī ſe ſubtilis eſt īgroſſanda. Sicut naturaliter ſit quādo linguam quisretorquet. Sicut faciebat apoſtolus .i. ad Corinthiij. dicens. Non potui vobis loqui ſpūalia ſed carnalia .i. groſſa ⁊ materialia tanqͣꝫ paruulis in xp̄oLac potum vobis dedi. De mutatione aūt ſtatꝰhominis non de facili loquendum. Niſi cuꝫ quisintelligit vocationem a deo eſſe. ¶. Sed ad per ſeuerādum in bono permaxime debet eſſe locutio.¶ Sicut apoſtolus faciebat. ad Corīth. vij. Unuſquiſqꝫ in ea vocatione qua vocatus eſt permaneat. Eſt etiam attendendum ꝙ lingua deſuperlongior qͣꝫ ſit ſubtus. Ubi quodammodo ligata eſt: nō aūt ex parte ſuꝑiori: ad innuendū: ꝙ locūtio de īferioribus ſiue terrenis dꝫ eſſe breuis: d̓ ſupernis vero ꝓlixa: qd̓ ſeruauit peroptīe virgo glorioſiſſima breuiſſime loquens de terrenis ēt neceſſarijs: vt illud Ioh. ij. vinū nō habent. Sed copioſe de diuinis: vt illud. Magnificat ⁊c̄. Luc. i.¶ Quantū ad quartū .ſ. circunſtantiā ꝯſidera diligenter quot muris ſit circūquaqꝫ lingua clauſaªcircundata: vt habere elicias nō de facili ⁊ īdiffereter eſſe loquendū: non tn̄ ex omni parte clauſa etſed hꝫ aperturā oris. Et ſi cū clauſura dentiū vellabioꝝ qꝛ etiā rep̄henſibile eſſet ſēper tacere: propter qd̓ dicit Iſa. vi. Ue mihi qꝛ tacui. Sꝫ priꝰ frāgenda ſūt verba dentibus examinatiōis. Et hoc ēquod dicit Calixtꝰ papa. Pōderet vnuſꝗſqꝫ ẜmones ſuos: ⁊ qd̓ ſibi nō vult loꝗ alteri ne loquat̉. di.

l. c. pōderēt. Poſita ē ēt līgua in ore tāqͣꝫ in quofurno igneo: qꝛ totū eſt rubeū: ⁊ ſub oculis ⁊ naribus: vt ſcias locutiōeꝫ eſſe d̓bere charitatiuā ⁊ dicretā. vn̄ apl̓. Sermo veſter ſit ſale cōditus: ⁊ vt videat ꝗs: ꝗbuſ loquat̉. Et ſic laudationē dn̄i loqutur os meū iſtis obſeruatꝭ. Cū enī ꝗs ſic bene loqdeum laudat exemplo p̄s.Secundo ex auctoritate p̄s. īnuit̉ locutio ẜm gr̄am cū dicit ⁊ bn̄dicat oīcaro nōi ſancto eius. oīs caro .i. oīs hō. Oīs etiā caro dici pōt oē aīal: ⁊ nō ſolū oē aīal: ſꝫ ⁊ oīs creatura benedicit deo mō ſuo. Ad quod ēt faciendū iutabant tres pueri Ananias Azarias ⁊ miſael: oēncreaturā in fornace ignis poſiti: ſed ſine leſione dicentes. Benedicite oīa oꝑa dn̄i dn̄o Dan̄. iij. Quadruplici aūt verbo oīs caro ⁊ oīs creatura bn̄dideū ⁊ ſuo exēplo nos oēm carnē .i. oēm hoīem adbenedicendū inducit. Et primū verbū eſt.Regratiemus.Secundum faciamus.Tertium Proficiamus.Quartū. Nos non ſumus vel non ſtamus.¶ Quantū ad primū regratiatur ꝗs ſuū bn̄ſacirem qn̄ ⁊ ipſū laudat: ⁊ de eo qd̓ cōceſſit ꝗetat̉ nōalid̓ q̄rens ēt cū ei ẜuit. Sic oīs caro ⁊ creaturagcūqꝫ deū benedicit ⁊ regratiat̉. Laudat .n. evirtute ⁊ pulchritudine creatura ſuū creatorvulgariter dr̄: ꝙ opus laudat factorē: ẜm quēlectu dicebat p̄s. Laudēt eū celi ⁊ terra: mare ⁊q̄ ī eis ſūt. Contentant̉ aūt ſingula ita de eē ſuo: ⁊cōditione: ꝙ non deſiderāt nec q̄runt in aliā tramutari. Et id qd̓ deus īpoſuit: in hoc eī īdefectibter ẜuiunt ⁊ obediunt. Iuxta illud p̄s. Precepoſuit .ſ. eis ⁊ nō p̄teribit. Ex quo igit̉ oīs creatbenedicit deo regratiādo: erubeſcat miſer hō nonregratiari deo: ꝗ ſuꝑ oēs exaltatus ē ab eo. O qtta ingratitudo reꝑitur in hoīe qui nec deū launec deū regratiat eū laudādo: nec cōtentat̉ detu ſuo tanqͣꝫ minus debito receꝑit a deo ſuo vicans beneficiū receptū: nec obſeruās eius p̄ceptiExēplo igit̉ vniuerſe creature r̄gratiet̉ ore: ex qͣlocutio ei cōceſſa eſt nomini ſācto dei in ſeculiIuxͣ illd̓ qd̓ ait apl̓s. In oībꝰ gr̄as agite. ¶ Sov̓bū creature ē faciaꝫꝰ Nulla .n. creat̉a r̄ſa ſic̄ nll̓a reꝑit̉ abſqꝫ forma ſubſtātiali: foq̄ dat eſſe rei: dat ei ⁊ oꝑari: vn̄ ⁊ cōmētator dicitꝙ qui aufert oꝑationes a rebus aufert eſſentiatrerū. Facit āt vnaqueqꝫ ſemꝑ qd̓ ſibi ꝯgruit. S⁊ hoīeꝫ ꝗ pͥmꝰ creatus ē poſuit ibi in ꝑadiſo volūtatꝭ vt oꝑaret̉: ibi Gen̄. ij. Sꝫ natura viciata ꝑcatū ita iners ⁊ ocīoſa effecta ē: vt maiorē tꝑis peſibi ꝯceſſi ad oꝑandū amittat: ſemꝑ tp̄us expectāsad oꝑandū ex deſidia. Un̄ p̄s. Xp̄us faciendi dn̄e.oīs caro ſeu creatura benedicat dn̄m oꝑādo qd̓ ſbi ꝯuenit ⁊ in hoc on̄dit virtutem ſuaꝫ nam terra