Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum .I.

aīa vniat̉ corꝑi vt forma: eſt īpoſſibile vniat̉ei aliqͦ corꝑe mediāte. Cuius eſt: qꝛ ſic dr̄ aliꝗdeſſe vnū quō ens. Forma aūt ſeip̄am facit reꝫ in actu: eſſentiā ſuā ſit actus: nec dat eſſealiqd̓ remediū. Un̄ vnitas rei cōpoſita ex materia forma ē ip̄am formā ẜm ſeip̄am vnit̉ materievt actꝰ eius. Nec eſt aliꝗd aliud̓ vniens niſi agensqd̓ fac̄ materiā eſſe ī actu: vt dr̄ in. viij. metha. Und̓pꝫ falſas eſſe opiniōes illorū dixerūt aliqua corpora eſſe media inter aīam corpus hoīs. ꝗdāplatonici dixerūt aīa ītellectiua hꝫ corpꝰ īcorruptibile ſibi vnitum natural̓r a nūqͣꝫ ſeꝑat̉: eo mediante vnit̉ corꝑi corruptibili hoīs. Quidā alij dixerūt v̓nit̉ corꝑi mediante qͦdā ſpū corporeo.Alij dixerūt vnit̉ corꝑi mediāte luce: quā dicūteſſe corpꝰ. Et de ꝗnte eſſentie natura: ita aīa vegetabilis vnit̉ corꝑi mediāte luce celi ſiderei. Aīaſenſibil̓ mediāte luce celi chryſtallini. Aīa ītellectiua mediāte luce celi empirrei vnit̉: qd̓ ficticiū deriſibile apꝑet: qꝛ lux eſt corpꝰ: qꝛ ꝗnta eſſētia vēit materialiter ī cōpoſitōeꝫ corꝑis mixtiſit inalterabil̓: ſꝫ tm̄ virtualiter. ēt qꝛ aīa vnit̉ īmediate corꝑi vt forma materie. Quāuis aūt ſubtracto ſeu d̓ficiente ſpū eſt qd̓dā corpꝰ ſubtile aīaſeꝑatur a corꝑe: ſic deficit vnio aīe ad corpꝰ: hoc ē qꝛ ille ſpūs ſit mediū ad cauſandū illā vnio: ſꝫ qꝛ tollitur diſpoſitio per quā corpꝰ ē diſpoſi ad talē vnionē. Eſt tn̄ p̄dictꝰ ſpūs mediū ī mouēdo ſic̄ pͥmū īſtrumētū motꝰ. ꝑtes .n. groſſiores corporis mouet: aīa ꝑtes ſubtiliores: vt ignē aereꝫ.i. per colerā ſanguinē. Sꝫ nec mediāte aliqͦ accidente vnitur aīa corꝑi: eſt ẜm. b. Tho. vbi ſupraqꝛ accidēs poſteriꝰ ſit ſubſtātia tp̄e rōe: vt dr̄.vij. methaph. p̄t ītelligi aliqua forma accidental̓in materia an̄ aīaꝫ eſt forma ſubſtātial̓. Preteriſtā vnionē aīe corꝑe p̄t aīa nr̄a vniri cuꝫ deocharitateꝫ feruens d̓ſideriū. p̄s. Adheſit aīa meapꝰte .ſ. charitatē.. i. Cor. vi. Qui adheret deo vnꝰſpūs eſt eo: p̄t vniri ꝓxīo volūtatis cōformatōem: vel ī bono vt illi de ꝗbꝰ dr̄ Act. iiij. Multitudinis credentiū erat cor vnū aīa vna ī dn̄o: vel inmalo: vt iudei de ꝗbꝰ dr̄ p̄s. ij. Prīcipes ꝯuenerūtī vnū aduerſus dn̄m. Pōt vniri aīa corꝑe ſuo.i. appetitu ſenſitiuo: iuxͣ illud p̄s. Sitiuit in te aīamea .ſ. cupiendo diſſolui tibi ſūme placere: volūtatem tuā in oībꝰ ꝯplere: qͣꝫ ml̓tipliciter caro mea. i.appetitꝰ ſenſitiuꝰ: oīa mēbra corꝑis ad idē ſubijciunt̉ ſpūi: in vnū ꝯuēiūt aīa ad oꝑandū v̓tuoſaSolꝰ tn̄ xp̄s ēt viator habuit ꝑfecte oīmode hācvnionē: vn̄ aīam ſuā appellat vnicā..§. II.Anima ſecundum aug.in. vi. trini. ī vnoqͦꝫ corꝑe ī toto ē tota in qͣlibꝫꝑte corꝑis eſt tota. Puiꝰ rōnē aſſignat. b. Tho. in. i.ꝑte. q. lxxvi. dicēs aīa vniat̉ corꝑi vt motor tm̄ſꝫ vt forma eiꝰ: neceſſe eſt ſit in toto tota in qͣlibet ꝑte tota. .n. ē forma corꝑis accidētal̓ ſꝫ ſubſtantialis. Forma autem ſubſtantialis non ſolum

eſt perfectio totius: ſed cuiuſlibet partis: cum totum ꝯſiſtat ex ꝑtibꝰ: forma totiꝰ dat ſingulisꝑtibꝰ corꝑis: ē forma ē ꝯpoſitio ordo ſic̄ formadomꝰ: tal̓ forma ē accidetalis: aīa v̓o ē forma ſubſtātial̓: vn̄ oꝑꝫ ſit forma actꝰ ſolū totiꝰ: ſꝫ cuiuſlibet ꝗetis. Et recedente aīa: ſic̄ dr̄ aīal niſi equoce: quēadmodū aīal pictū lapideū: ita eſtde māu oculo: carne oſſe: vt philoſophꝰ dicit.Cuiꝰ ſignū ē nulla ꝑs corꝑis hꝫ propͥum opꝰ aīarecedente: tn̄ qd̓ retinet ſpēm: retineat oꝑatō ſpēi. Actꝰ āt eſt in eo cui actꝰ ē. Un̄ oportet aīam in toto corpore in qualibet ꝑte ei. Hoc āt ītelligendū eſt ẜꝫ qͣꝫtitatiuā totalitatē qꝛ hāc hꝫ: qꝛaīa eſt quāta: nec ēt ẜm totalitatē v̓tutis: qꝛ ẜmquālibet ſuā potentiā eſt in qualibet ꝑte corporisſꝫ ẜm viſū in oculo: ẜm auditu in aure: ſic de alijsSꝫ eſt tota in qualibet parte ẜm totalitatē perfectōis eſſentie: ſic̄ in ſuperficie alba: tota albedo eſtin ſuperficie: in qualibet parte ſuperficiei ẜm totalitateꝫ perfectōis eſſentie. Potentiaꝝ āt aīe qꝛq̄dā ſt̓ in ea ẜm qd̓ excedūt totū corporis capacitatem .ſ. ītellectꝰ volūtas: hiꝰ potētie ī nulla parte corporis ec̄ dicūt̉. Alie v̓o ſūt cōes aīe corpori: vnd̓ oportet taliū potētiaꝝ q̄libet ſit ī qualibet parte corporis: ſꝫ ī illa corporis ꝑte ꝓportionata ad talis potentie operatōnem..§. III.Sciendū aūt quod ipſaeſſentia aīeᶠ eſt eiꝰ potentia. Si .n. vt dic̄ dionyſiꝰ.v. c. angelice hierarchie. celeſtis ſpūs .i. āgeli: diuidūt̉ in eſſentiā: virtutem oꝑatōem: multomagisdicendū de aīa eſt inferiorꝭ gradus in ordīe ītelligibiliū: alid̓ eſſe eſſentiā: alid̓ virtutem: potentiam. Pro cuiꝰ declaratōe dicit. b. Tho. in. i. ꝑte. q. lx.xvij. arti .i. eſt īpoſſibile dicere eſſentia aīe ſiteiꝰ potentia: lꝫ ꝗdā hoc poſuerint. Et eſt qꝛ cumpotentia actus diuidāt ens: qd̓libet genꝰ entis:oportet ad ideꝫ genꝰ entis referat̉ actꝰ potentia ſi actꝰ eſt in genere ſubſtantie: potentia ē adillū actū p̄t eſſe in genere ſubſtātie. Oꝑatio autēaīe eſt in genere ſubſtātie: ſꝫ in ſolo deo eiꝰ oꝑatōeſt ei ſubſtātia. Un̄ dei potentia eſt oꝑatiōis pͥncipiū: eſt ip̄a dei eſſentia: qd̓ eſſe p̄t: nec in aīa nec ināgelo: vel alia creatura. Un̄ ſeꝗt: nec aīe potentiā eſt in genere ſubſtātie. Eſſentia āt aīe eſt in genere ſubſtantie: ergo eſſentia eiꝰ p̄t eſſe potentia eiꝰ.Alia eſt qꝛ aīa ẜm eſſentiā ſuā eſt actꝰ. Si ergo ip̄a eſſentia anime eſſet immediatū operatiōispͥncipiū: ſemper hn̄s animā: actu haberet opera vite: ſic̄ ſemper hn̄s animā actu eſt viuū. Sꝫ inuenit̉hn̄s animā ſemper habere in actu opera vite: vt dormit: hiꝰ. Si āt q̄rat̉ ꝗd ſit potentia animeex eſt eius eſſentia. Rn̄det. b. Lho. vbi ſupra:eſt accidens: prout accidens diuidit̉ ꝯͣ ſubſtātiam.Sic .n. nihil eſt mediū inter ſubſtātiā accidēs: qꝛdiuidūtur ẜm affirmationem negatōem .ſ. eſſe inſubiecto: vl̓ eſſe in ſubiecto. Et ſic ſit ſubſtātia ip̄a aīe: oportet ſit accidens qͥlibet potentia