Capitulum VII.

ait menſurā oīum rerū: vt habet̉. x. metaphyſice.Sic forſitan intellexit Pitagoras qn̄ interrogatꝭad ꝗd natꝰ eſſꝫ hō. ait. Cā videndi celū: vt dic̄ lactātiꝰ. iij. inſtitutōnū. c. xxiiij. qꝛ d̓bemꝰ ꝯtēplari celū: ⁊cū eiª pulchritudine cognoſcimꝰ ad nos metipſosreuerti ⁊ nos cōẜuare: ne tā nobilem creaturā dānare velimꝰ: ⁊ eam auferre a celo. Et iſta cōſideratio ſubleuat ad eū vt regem ſequaris. .§. III.ertia. queſtio eſt. quideſt hō. ⁊ hoc qͣꝫtū ad corꝑis originem. Et ad hoc rn̄det Salomō dicens. ꝙ eſt grauitate cōformatꝰ vanitatis: ⁊ ſic rn̄det vt bonꝰ moral̓ ⁊ ethicꝰ: ſic̄ rn̄debat pr̄ ſuꝰ: ꝗ dicebat. Hō vanitati ſimilis factus eſtfacta pͥus interrogatōe. dn̄e ꝗd eſt hō: qꝛ īnotuiſtei aūt filiꝰ hoīs qꝛ reputas eū: vbi Caſſiodorꝰ inꝗt.Quid eſt hō: quaſi puluis ꝗ vento flante tranſfert̉quaſi limꝰ in terram liꝗdam reſolutꝰ ꝗ habere nonpōt firmitatem. Quaꝑꝑ ꝗd eſt hō ſub interrogatione ⁊ deſpectiue ꝓnūciandū ē? Ubi nota qd̓ ait Priſcianꝰ in. iij. li. ꝙ hō ꝗntuplicem habuit diminutionem vſꝫ ad hanc die. Nā antiꝗtꝰ d̓clinabat̉ hīc hōhomōis. ſic̄ vtebat̉ Enniꝰ qn̄ dicebat. Uulturꝭ ī ſiuis miſeꝝ mādebat homoneꝫ. Prima ergo ſua diminutio fuit hic hō hoīs: ſecūda eſt homūculꝰ: tertia eſt homūtio: qͣrta eſt homulꝰ: ꝗnta homuſculusPrima diminutio eſt tm̄ in obliqͥ ⁊ n̄ in recto. Alieqͣtuor ſūt in obliqͦ ⁊ in recto: qꝛ ꝓculdubio naturahpūana iā pͦ fuit diminuta in obliqͦ ſꝫ n̄ in recio: qꝛ pͦobliqua ml̓ier fuit creata q̄ n̄ eſt ꝑfecta ſic̄ vir: nulā tn̄ īꝑfectōeꝫ ex hac creatōe acꝗſiuit Adā ſꝫ ipſanatura fuit īꝑfectior: cū ſua īperfectio q̄ latebat adexͣ patuit. Secūda diminutio fuit in recto in pͦ peccato Eue: naꝫ tc̄ recte hūana natura acꝗſiuit mortem corꝑalem ſꝫ n̄ ſpūalem. Tertiāa diminutio fuitetiā in recto qn̄ .ſ. ip̄e Adā peccauit: qꝛ tūc fuit ipſamors corꝑis ⁊ aīe. Quarta diminutio fuit qn̄ habuit maledictōeꝫ ⁊ dctm̄ ei fuit. In ſudore vultustui veſceris pane tuo. Quinta diminutio fuit qn̄expulſus eſt de ꝑadiſo. Igit̉ ſi q̄ris ꝗd eſt hō: reſpice factorē vt recorderis te ſcm̄ fuiſſe: ⁊ tūc cogneſces in ip̄o eſſe breui tp̄e tue factōis: ⁊ quātam diminutionē habuiſti. Ul̓ prīa diminutio fuit ī pctōEue. ſecūda in pctō Adaꝫ. Tertiā in pctō legꝭ natire: quarta in pctō legis ſcripture: ꝗnta fuit in pctōhabito ꝯtracto ꝯtra legē gr̄ e. ¶ Et pͥma n̄ fuit in recto: qꝛ n̄ dānauit natura hūanam: ſꝫ oēs alias damnat maxīe ꝯtrahentes. Ul̓ pͥma diminutio fuit qn̄de Adaꝫ fuit coſta exͣcta. qꝛ tc̄ diminutꝰ eſt hō. Alivero quatuor fuerūt qn̄ ꝑ pctm̄ quatuor elementa ex ꝗbꝰ cōpōit̉ hō facta ſūt alterabilia int̓ ſe: ⁊ exeoꝝ actiuitate totꝰ corrūpit̉: ⁊ venit ab eſſe ad n̄ eſſeꝑ morteꝫ corporis. Igit̉ ſi vis ſcire ꝗd eſt hō: factorem ſeq̄re ⁊ ꝯſiderabis factionem: ꝙ de aliqͣ materia ſis creatꝰ vl̓ factꝰ: et videbis eſſe tc̄ vanū. UndeBernar. in ſuis ꝯtemplatōnibꝰ ſic ait. Attende hōꝗd fuiſti an̄ ortū: et ꝗd es ab ortu vſꝫ ad occaſuꝫ ⁊ꝗd eris poſt hanc vltam: ꝓfecto fuiſti qd̓ n̄ eras ex-

vili materia poſtea factꝰ: ⁊ viliſſimo panno inuoliitus: menſtruali ſanguine in vtero materno fuiſtinutritꝰ: tūica tua fuit pellis ſecūdina: ſic indutus ⁊ornatus ad nos veniſti ⁊c̄. multi ibi. Et. b. Ambro.in exameron de oꝑe ſexti diei ait. Nōne hec oīa ſicut vmbra p̄tereūt? Nōne domus tua hec puluiseſt ⁊ ruina? Nōne hec omnia fabula? Nōne ſeculitheſaurus vāitas ē? Nōne tu ipſe es vermis? Repice in puluere hominū: ⁊ vide ꝗd de te niſi cinis:⁊ oſſa remanebūt. hoc eſt ex corꝑe tuo. Reſpice inqͣꝫ: dicmihi ꝗs ibi diues: ꝗs ibi pauper ſit. diſcerneinopes ac potentes: nudi omnes naſcimur: nudimorimur: nulla diſcretio inter cadauera mortuorū: niſi qꝛ grauius fetent diuitū corꝑa debite guīe⁊ luxurie: qͣꝫ pauꝑis quem audiſti crudeliter deſūctum .ſ. Lazarū. Si ergo cōſiderabis te factū: videbis ꝗd eſt hō: qꝛ ꝗd vanum. hec omnia ibi. ¶ Macrobius etiam de ſōno Scipionis dicit. Anime incluſe corꝑibus ip̄m corpus velut carcerem fetidūtenebris horridum ſordibus ⁊ cruore patiūt̉. Etxiij. q. ij. in eccleſiaſtica dicit̉. Terram geris: terrateris: in terram reuerteris: ꝗ de terra ſumeris. ẜmaūt Aug. nihil informius terra. Hinc ⁊ Uirgiliusin. iij. eneidos. Nō mihi ſi lingue centum ſint oraqꝫ centū. Ferrea vox: omnes ſcelerūqꝫ dep̄hendere formas. Omnia penaruꝫ ꝑcurrere nomina poſſim. ps. Uniuerſa vanitas oīs homo viuens. Caro inſuper ait apl̓s: ꝯcupiſcit aduerſus ſpūꝫ ⁊ ſp̄saduerſus carnem. Et ſit cōtinuū bellū inteſtinuꝫQuod bellū repn̄tat̉ in motibus celorū cōtrarijs.Sicut .n. ſunt duo celorū motus .ſ. motus pͥmi mobilis: quod theologi appellant celum chryſtallinūalij firmamentū: ꝗ eſt ab oriente in occidenteꝫ vniformis ⁊ continuus. Alius eſt motus planetaruꝫad oppoſitum .ſ. de occidente in orienteꝫ per ſignazodiaci. Ita in hoīe duplex eſt motus in appetēdo.ſ. motus ſenſualitatis: et motꝰ rōnis ex ſpū ꝗ ſuntoppoſiti. Unde et Alanꝰ de cōplanctū nature. Sic̄ꝯtra raptam firmamenti volubilitatem motu contrario exercitus militat planetarū. Sic in hoīe ſenſualitatis rōniſqꝫ hoſtilitas cōtraria reꝑitur. Rōnis .n. motus ab ortu celeſtiū oriens: occaſum pertranſiens: terrena conſiderando regirat in celumEcontrario motus ſenſualitatis planetarū: cōtrarōnis firmamentum in terreſtruꝫ occidens aliqn̄labuntur. ¶ Et noͣ. ꝙ homo vltra propriam acceptionem aliqn̄ ſumitur pro ꝑte rōnali: et dr̄ homo īterior. aliqn̄ pro ꝑte ſenſuali ſeu corꝑe: et dr̄ exterior homo. Et de vtroqꝫ. ij. Corin. iiij. Lꝫ nr̄ exterior homo corrūpatur: tn̄ is qui ītus eſt homo nr̄ renouatur de die in diem. Item de primo: homineset iumenita ſaluabis dn̄e .i. rationabiliter viuēteset beſtialiter ſalute naturali et ſalute ſpūali: cumbeſtie conuertunt̉ in hoīes ſic̄ Nabuchodonoſorꝑ penitenciā. De ſcd̓o. i. Corin. iij. Cum ſint īter voszelus et contentio. nonne ſecundum hominemambulatis. Aliqn̄ ſumitur hō pro diabolo: et dicitur malus hō. p̄s. Nō timebo ꝗd faciat mihi hō. ⁊