Capitulum.VII.

liter Salomō de hoīe ſub breuitate v̓boꝝ ⁊ ſenſusdiffuſe procedit. Nā vt natural̓ rn̄det de hoīe: qd̓eſt aīal rōnale ꝑ libertatem arbitrij: qꝛ ſeꝗ poſſit.Ut aſtrologus rn̄det. ꝙ eſt microcoſmꝰ .i. mīor mūdus: qꝛ in ſe ꝯtinet totius orbis dignitatē: qꝛ regēUt ethicus rn̄det: ꝙ eſt natꝰ de ml̓iere breui viuestp̄e: ⁊ replet̉ multꝭ miſerijs. Un̄ dicit factorē ſuū: qd̓dr̄ reſpectu corꝑis. ¶ Dico ergo pͥmo ꝙ cū q̄ritur.Quid eſt hō: ꝙ Salomō rn̄det vt bonꝰ natural̓: ꝙip̄e p̄dotatus eſt libertate volūtatis: qꝛ ſeꝗ poſſit.De hac libertate loꝗtur Ieſus filius Sirac. Eccle.xv. dicens. Deꝰ ab initio ꝯſtituit hoīem ⁊ reliꝗt illūī māu cōſilij ſui: adiecit p̄cepta ⁊ mandata ſua. Sivolueris mādata ſeruare ꝯſeruabūt te ⁊ īꝑpetuuꝫfidem placitā face̓. Appoſuit tibi aquā ⁊ ignem: adqd̓ volueris porrige manū tuā. An̄ hoīem vita etmors bonū ⁊ malū qd̓ placuerit ei dabitur illi. hecibi. Hoc aūt libeꝝ arbitriū: vt magr̄ ſn̄iaꝝ pōit ī. ij.diſ. xxv. c. i. eſt facultas rōnis ⁊ volūtatis q̄ bonuꝫeligitur gr̄a aſſiſtente vel malū eadē deſiſtente. Libertas ꝑtinet ad volūtatē q̄ ſola īter potentias aīelibera eſt. nā nō pōt intellectꝰ n̄ intelligere obiectūſibi clare pn̄tatū. Nec pōt intelligere obiectum obſcure ſibi pn̄tatū. Nec pōt intelligere qn̄ vult: ⁊ nōintelligere qn̄ n̄ vult. aliter diceremꝰ ꝙ aīe dānatoruꝫ poſſent ſe beatificare: ⁊ maxīa pena eſt ſcire feeſſe pͥuatū gl̓ia eterna: ⁊ ſcire ſe eſſe ī penis. Si igitur aīa poſſet libere ītelligere ⁊ libere nō ītelligere:ſeꝗtur ꝙ aīa dānati poſſet libere intelligere ſe nōeſſe priuatā: ⁊ ſic eadem rōe poſſet ſe intelligere apprehendere deū ⁊ ſic eſſe beatā. Dico igitur ꝙ oīslibertas q̄ eſt in hoīe: eſt a volūtate ⁊ nulla alia. Arbitriū āt dr̄ rōnis. rōnis eſt .n. diſcernere īter bonū⁊ malū: ⁊ ſtādū eſt ad ſuū arbitriū. Dr̄ ergo liberuꝫarbitriū facultas rōnis ⁊ volūtatis. Et ſeꝗtur ī ip̄adiffinitōe. qͣ bonū eligitur ⁊c̄. Et ex hoc vr̄ ꝙ n̄ ſit īnoſtra ptāte facere bonum: qꝛ dic̄ aſſiſtente gratia.gratia .n. eſt a deo: ⁊ gratis data: ⁊ gratū faciēs. Nāſi n̄ eēt gratis data n̄ eſſet gratia ſꝫ d̓bitū: igit̉ vr̄ ꝙnō habemꝰ libeꝝ arbitriū ad bonū ſꝫ ad malū: maxīe cū determinatū fuerit alibi: ꝙ nēo bn̄facere p̄tniſi pͥmo moueat̉ a d̓o. Et ſic videtur ꝙ rn̄ſio Salomōīs ſit faſſa: ꝗ pͥncipal̓r pōit libeꝝ arbitriuꝫ vtſeꝗ poſſit hō factorē ſuū ⁊ n̄ dic̄ vt recedere poſſita factore ſuo. Hic ſub breuitate rn̄deo ꝙ liberū arbitriū eſt pͥncipaliꝰ ad bn̄ oꝑandū qͣꝫ ad male oꝑardū ī nobis. Nā dictū ē liberū arbitriū ꝑtīere ad rationē vl̓ volūtatēm. In volūtate āt eſt naturale d̓ſideriū ſeꝗ ⁊ inuenire ſūmū bonū vt alias dctm̄ eſt.Et eſt ꝑ ꝯn̄s naturale odiū ad fugiēdū maluꝫ. Rōāt n̄ hꝫ niſi iudicare ꝗd ſit bonū ꝗd ſit malū ⁊ nonplus afficit̉ qͦ ad iudiciū ad vnū qͣꝫ ad alid̓. Ex qͦ ſequit̉ ꝙ libertaſ arbitrij fortior ē ad bonū qͣꝫ ad malū: ⁊ iō ſapientiſſime dixit Salomon vt ſeꝗ poſſit ⁊nō vt fugere aut recedi poſſit. Et vt ihi clariꝰ ſit ſolutio dubij qͣliter ſit in nr̄a ptāte ⁊ libertate ſeꝗ deum ⁊ facere bonū: qͣꝫqͣꝫ oē bonum pͥmo a d̓o mouēte procedat: nota duo familiaria exempla. quoruꝫ

pͥmum eſt diui Aug. ſuꝑ illud Io. Nēo pōt veniread me niſi pater meus traxerit eum. Et eſt tale.Imagineris vnum piſcatoreꝫ ꝗ hamo capit piſceꝫille ponit hamū ⁊ eſcā ⁊ totum ſub aꝗs. Conſideramodo ſi eſt in ptāte alicuiꝰ piſcis intrare gremiumpiſcatoris vl̓ n̄. Dicenduꝫ eſt ꝙ n̄. Nā eſto ꝙ piſciscapiat eſcā ⁊ hamet̉: ſi piſcator nō traxerit ſurſū hamum ⁊ piſcē: nunqͣꝫ piſcis exiret de aꝗs: nec ad piſcatorem aſcenderet: ſꝫ neceſſe eſt vt piſcator trahitCōſidera ſcd̓o ſi in ptāte piſcatoris eſt trahere adſe piſces cum vult. Et ſil̓iter dicendum ꝙ n̄. naꝫ ſipiſcator ꝑ mille ānos traheret ſurſum hamum etpiſcis nō eſſet affixus hamo: nunqͣꝫ traheret piſcēꝗs ergo ordo ē hꝰ: Eſt pͥmo ꝙ piſcator aptat hamūinuolutū eſca: demū mittat in mare: deīde ꝙ piſcisſpōte veniat ⁊ capiat hamū ſub eſca. Poſtremo vero ꝙ piſcator trahat piſcem. Iā puto ꝙ habes intentionem. Deus eſt piſcator ꝗ poſuit eſcā ſuoruꝫ p̄ceptoruꝫ in hoc mari magno ⁊ ſpatioſo: ſub qͣ eſcalatet hamus .i. amor. nā oīa p̄cepta ad amorem reſerūtur. Ecce ergo ꝙ d̓us incepit ſꝫ neceſſe eſt ꝙ tuſequaris ⁊ vadas ad capiendū eſcā ⁊ amorem: ⁊ tc̄d̓us ꝑ ſuū amorem trahet te. Si ergo tu n̄ venis n̄traheris: ⁊ ſi n̄ traxerit: nūqͣꝫ ibis ad eū. Ben̄ ergodicit Salomō cum q̄ritur ꝗd eſt hō ꝙ ip̄e eſt in libertate arbitrij: vt ſeꝗ poſſit. Ad hoc etiaꝫ facit qd̓Aug. dicit ibidem: vꝫ. Noli cogitare te inuituꝫ trahi. non .n. inuitus trahitur animus ſed amore. Eſtquedam voluptas cordis cui dulcis eſt panis illeceleſtis. Porro ſi poete dicere licuit. Arahit ſuaquenqꝫ voluptas: non obligatō ſed delectatio.Quanto magis dicimus trahi hominem ad chriſtum: qui delectatur veritate: delectatur beatitudine: delectatur iuſticia: d̓lectatur vita eterna: quodtotum eſt chriſtus. Ramum oſtendis oui ⁊ trahiseam. Nuces oſtendis puero et trahis eum. Hinc⁊ Ambro. Uoluntariū militem ſibi elegit chriſtusUoluntarium ſeruum diabolus auctionatur. xv.q. i. nō eſt. Et in hoc eſt ſimilitudo ad deum ꝗ oīaoꝑatur ẜm cōſilium voluntatis ſue nullo cogente⁊ homo eſt dn̄s actuum ſuorum..§. II.Dico ſecundo quod cuqueritur ꝗd eſt hō. ꝙ nr̄ Salomō rn̄det: vt aſtrologus. ⁊ dicit ꝙ eſt dignitate ſublimatꝰ ⁊c̄. quaſi velit dicere. ꝙ ip̄e hō ē minor mundus ꝗ dr̄ microcoſmꝰ. Ubi debes ſcire ẜm Tho. ſuꝑ Io. in. ca. i. ꝙmundus eſt triplex .ſ. magnus: īmo maximꝰ: ⁊ iſteeſt deus. Secundus eſt medius: ⁊ iſte eſt munduscreatus in quo ſumus nos. Tertius eſt minor: etiſte eſt homo. Sic puto intelligebat Io. qn̄ dicebatIn mundo erat .i. in ſeipſo. et ſic deus eſt mundusEt mundus per ipſum factus eſt. Et iſte eſt de quoGn̄. i. In principio creauit deus celū ⁊ terram. Etmundus eum n̄ cognouit .i. hō ad quē ſpectat euꝫcognoſcere .ſ. deum. Sic etiā videtur Ambro. hominē appellare mundum. diſ. xxxv. Sexto die.Ubi dic̄ ꝙ ꝑ cibos mundus debebat īminui .i. hō