Capitulum.VI.

ſenſus vt dicit Diony. Natura āt nulli deeſt in neceſſarijs. Un̄ oportuit ꝙ anima ītellectiua non ſolum hēret virtutē ītelligēdi ſꝫ ēt ſentiēdi. Actio ātſenſus n̄ ſit ſine corporeo inſtrumēto. Oportuit ethō aīam intellectiuā tali corpori vniri ꝙ poſſet eēꝯueniēs organum ſēſus. Oēs āt alij ſenſus fundātur ſuper tactum. Ad organū āt ꝯueniens tactꝰ requirit̉ ꝙ ſit mediū inter ꝯria q̄ ſūt frigidum ⁊ calidū: hūidū ⁊ ſiccū ⁊ ſil̓ia: qͦrū eſt tactꝰ app̄henſiuus.Sic .n. eſt in potētia ad ꝯͣria: ⁊ poteſt ſentire ea. Un̄qͣꝫto organū tactꝰ fuerit magꝭ r̄ductū ad equalitatēꝯplexiōis tanto ꝑceptibilior eſt tactus. Aīa aūt ītellectiua hꝫ ꝯpletiſſime virtutem ſenſitiuam: qꝛ qd̓ ēinferioris p̄exiſtit ꝑfectius in ſuꝑiori: vt dicit Dionyſius. Un̄ oportuit corpus cui vnitur aīa intellectiua eſſe corpus mixtū inter omnia alia magis reductū ad equalitatē ꝯplexionis. Et ꝑꝑ hoc int̓ oīaaīalia homo eſt melioris tactꝰ ⁊ inter ip̄os hoīes ꝙſūt melioris tactꝰ: ſūt melioris intellecꝰ. Cuiꝰ ſignūeſt: qꝛ molles carne bene aptos mente videmꝰ: vtdicitur in ſcd̓o de anima. hec. b. Tho. ¶ Quāuis ātanime hūane ſint ſubſtātie īcorporee in ſe vt āgeli:non tn̄ ſūt ſingule diuerſaꝝ ſpecieꝝ vt āgeli: ſꝫ oēsanime ſiue vnite ſiue ſeꝑate ſunt vniꝰ ſpei: ⁊ eiuſdēꝑfectōisⁱ naturalis: ⁊ ſi nō accidētalis. Ꝙ āt vnaanima ſit acutior ⁊ virtuoſior alia: procedit vl̓ exmeliori corꝑis diſpōne ⁊ cōplexione. vel ex meliori exercitio vel ex maiori gratia collata. Un̄ Sapi.viij dicitur. Sortitus ſū animā bonā. ¶ In vnione aūt anime cū corꝑe anima ip̄a q̄ a deo īmaculata creatur maculā ꝯͣhit original̓ peccati. ꝑꝑ qd̓ videtur ꝙ n̄ deceat diuinā ſapīam anima humanaꝫcorꝑi infundere. Nā nullus ſapiēs ponit theſauꝝſuū in loco in qͦ maculā ꝯͣhit: ſꝫ anima hūana ē precioſiſſimꝰ theſaurꝰ dei: vt pote dei imagine inſignita. ergo n̄ decet diuinā ſapientia: animā ip̄am talicorꝑi infundere. ex quo maculā ꝯͣhit. Sed ad hocrn̄det̉ tripliciter. Primo ſic: qꝛ ſic̄ non eēt Sapiēsꝗ theſaurū in loco mundo ꝯſeruabileꝫ: poneret inloco inmundo: ita eēt valde inſipiens ꝗ theſauruꝫnon aliter ꝯſeruabilē non ēt poneret ī loco immūdo: ⁊ p̄cipue ſi emundandi theſauruꝫ poſſibilitasremaneret. Scd̓o poteſt ſic reſponderi ꝙ ꝙͣuis illiꝗ in peccato originali naſcuntur ſint obnoxij: vt pͥuentur illa ꝑticipatione diuine bonitatis: q̄ in patria beatos effic̄ tn̄ ꝑticipant facultatē ꝑticipandi illam. vn̄ non deficit penitꝰ opꝰ dei: p̄cipue a fine: cuꝫꝑueniendi ad finē vltimū non tollat̉ facultas. Tertio ſic rn̄detur ꝙ macula vel culpa originalis nonꝯtrahitur ex vniōe aīe ad carnem: ſꝫ ex volūtate pͥmi ꝑntis: ꝗ actualiter peccādi ꝑ īobedientiā īfec̄ totā naturā hūanā qua virtualiter erat ī ip̄o ẜm rōeꝫſeīalē. hec. b. Tho. ſuꝑ. ij. ſenten. diſ. xxxij. Et hincAug. Traxit ergo reatū .ſ. creatura naſcēs: qꝛ vnūerat cū illo ⁊ ī illo a quo traxit qn̄ illud qd̓ ꝯtraxitadmiſſum ē. i. q. iiij. Iā itaqꝫ. ¶ Nō obſtāte ergo īfectione aīe p̄dicta decuit deuꝫ aīam: corꝑi humano īfundere pꝰ peccatuꝫ pͥmoꝝ ꝑentum. ⁊ hoc tripli

ci rōne. Et pͥmo ex parte diuīe prouidentie. ſcd̓o exparte diuīe ſapīe. tertio ex ꝑte oſtenſiōis diuīe iuſiucie. ¶ Quātū ad pͥmā rōne claꝝ eſt: ꝙ non erat decens ꝙ deus ſua oꝑa īmutaret ab eo ꝙ prouidit ⁊inſtituit: tum qꝛ vel eēt mala. tuꝫ qꝛ ſi nō eſſēt mala: tn̄ potuiſſēt ea facere meliora. Sed ſic ab eternō prouidit ⁊ ī tp̄e ſic inſtituit: vt hoīes ꝑ ſexuū cōmixtionem generarentur: ⁊ ꝙ corꝑi ꝑ coitum ſeīato anima infūderetur: ergo n̄ decuit ꝙ deus hoc īmutaret. ¶ Scd̓a rō eſt ex ꝑte diuine ſapientie ⁊ ētalis. Non ē ſapient inducere maiorē defectū: vtminor defectus euitetur: immo ecōuerſo. Sꝫ maior eſſet defectus ſi hūanū genꝰ n̄ multiplicareturēt ſic infectū: qͣꝫ ſi anime corꝑibꝰ hūanis non infunderentur: tum qꝛ ſi non multiplicaretur genꝰ hūanū: non īpleretur numerus electorū: cui quodammō oīa cooperantur: tū qꝛ dimitteretur naturalisgenerationis proceſſus: ꝗ eſt per ꝯmixtione̓ ſexustum qꝛ ſubtraheretur oīum reꝝ ꝗdā gradus. Nāſi aīa tali corꝑi n̄ vniretur oporteret ꝙ oīo aīa noncrearetur: vel ꝙ alterius nature eēt: ⁊ ſic ī vniuerſo hec natura n̄ eſſet. Sꝫ hoc n̄ decet diuinā ſapīaꝫqꝛ tc̄ vniuerſum īꝑfectū eſſet. ¶ Tertia rō eſt ex ꝑteoſtēſionis diuīe iuſticie. Ex hoc .n. ꝙ aīa vnita corpori ꝯͣhit originale peccatum: vn̄ procedit ꝯcupīa⁊ penalitates plurime ī punitionē ip̄ius peccati. ꝙvnum fuit traductum ab Adā in poſteros: on̄dit̉qͣꝫ ſeuere deus peccata puniat. Un Zach. xiij. c. dicitur. Adam exēplum meum ab adoleſcentia meaSꝫ ſciēdū ē ꝙ ip̄a ꝯcupīa ſeu fomes duplicit̓ p̄t ꝯſiderari: vꝫ ꝓut hꝫ rōne cl̓pe ⁊ ꝓut hēt rōne pene.Et pͦ mō cōſiderādo prout .ſ. hꝫ rationē culpe in qͣꝫtū .ſ. concupīa eſt peccatum: ⁊ ad peccatū ſequens īclinat. ſic talis fomes ſeu concupīa non eſt a deo: ſicut peccatū actuale Ade non habuit deū auctoreꝫſed propͥam voluntatem: q̄ ex peccatoº actuali fuitdeordīata. Un̄ Aug. inꝗt. Ꝙ illud quo homo fit d̓terior nō ē a deo. Sed ſi conſideretur ſecundo modo prout .ſ. concupīa habet rationem pene: ſic huiꝰpene deus eſt cā: non ſicut agens influens vl̓ immittens penam aliquam: ſed ſicut non agens vl̓ n̄influens ſuā gratiā: ex qua fomes ordinatꝰ erat. .i.ſenſualitas ſubdita rationi ꝑfecte. hec. b. Tho. ī ſcripto ſuꝑ ſecūdo ſen. diſ. xxij..§. III.Notanduꝫ ē autē quodlicet per baptiſmū tollatur pena eternalis que d̓betur ex peccato originali perſone .ſ. carentia diuineviſionis: n̄ tn̄ tollitur pena tp̄alis que debetur nature ex ip̄o peccato originali: cuiuſmodi eſt inordinata concupīa vel pugna carnis ad ſpūꝫ ſames neceſſitas moriendi: ⁊ huiuſmodi. Uoluit autem deus iſtas penas remanere poſt baptiſmū triplici ratione. ¶ Prima eſt ad manifeſtandum equitatemvel infallibilitateꝫ diuini iudicij: vt .ſ. illa ſententiaquā dictauerat de morte Ade ⁊ poſterorum eius:immobilis permaneret: vnde ab illa ſententia nemo euadit. Scd̓a eſt ad oſtendendum fructum