Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus .I.

ſcit aduerſus ſpūm: ſic inde ſibi acꝗrat reſiſtendomaiorē coronā. Quāto .n. ꝗs pl̓ibꝰ hoſtibꝰ geritbellū diutiꝰ laborat ſi victoriā obtinet: tanto glorioſior ē triūphus. aūt ſolū īpugnat̉ a ſuoſpū: vt angelus pͥmus: aut a demone: vt Adā terrenus: ſꝫˡ ab īnueris demonijs: a paſſionibꝰ carniſ tm̄ ſemel: ſꝫ viuit. Ad qd̓ ēt videt̉ face̓ qd̓ dicit Lactantiꝰ ī li. vi. inſti .ſ. deus excogitauit inenarrabile opus: vt .ſ. infinitā multitudinē aīarumcrearet: quas prior fragilibꝰ ībecillibꝰ corꝑibusalligatas cōſtitueret. bonū malūqꝫ medias: vt conſtantibꝰ ex vtriſqꝫ nature v̓tute ꝓponeret ne īmotalitatē delicate aſſeq̄rēt̉ ac molliter: ſꝫ ad illd̓ eterne vite: ineloꝗbile premiū ſūma difficultate acmagnis laboribꝰ ꝑuenirent. hec illi. Pōt tertia adduci .ſ. admaiorē pulchritudineꝫ vniuerſi acon̄ſionē ſapīe ſue. quāto in ciuitate aliqua ſūtplura reꝝ genera: tanto pulchrior reddit̉: tantoqꝫmagis ſapīa artificis maior apparet qͣꝫto plura artificia variata ꝑegerit. Fec̄ ergo deꝰ glorioſus creaturas aliquas pure ſpirituales: vt āgelos aliaſ pure materiales: vt elemēta: elemētata corꝑibusceleſtibus. his quoqꝫ addidit creaturā conſtātempartim ex ſpūali .ſ. animā: partim ex materiali: vtcorpus ſicuti ē omnis homo: vt dicitur extra deſum. tri.. fi. ca. c. i. In quo etiam triphario operevniuerſi repn̄tatur myſterium trinitatis: vnuꝫvniuerſū ex tribꝰ reꝝ generibꝰ cōſtituit̉ Unituraūt aīa rōnalis corpori cuꝫ creatur. Creatur aūtaīa quelibet: a pͥncipio mundi: vt ꝗdā hereticidixerūt. xxiiij. q. iij. c. pe. ſꝫ organizato corpore hūano cōcepto in vtero matris: diſtinctio membratunc aīa creat̉ creando corꝑi infunditur. UndeAugu. Cōtemplemur facturā Ade In Adam .n.exēplū datū eſt: vt ex eo intelligatur: ꝗa formatūcorpus aīam accepit. poterat anima limoⁱ terre admiſceri: ſic corpus formari. Sed ratōne infirmabat̉. Infirmabat̉ gl. i. rōne: hec ſententia deſtruebatur: ꝗa primū oportebat domū ꝯpaginari: ſic inhītatorē induci Aīa certe ꝗa ſpūs eſt: in ſicco habitare pōt. Ideo in ſanguine fert̉ habitare. ergo liniamenta ꝯpacta fuerint: vbi eritanima. xxxij. q. i. Quod vero non formatū. .§. I.De modo vnionis anime corꝑe. Noͣ. ẜm Uin. in ſpe. hiſto. aīa poteſtconſiderari ꝓut eſt ſubſtātia: ſic ꝓprie dr̄ aīa qͣſianimans ꝑficiens corpꝰ. Et ẜm hoc ē in eo ſicutꝑfectio in ſuo ꝑfectibili: ſicut forma in materia. vnde deſtructo corꝑe deſtruit̉ aīa inqͣꝫtū forma: nonautē inqͣꝫtū ē ſubſtātia .i. ſp̄s. Sic .n. dr̄ aīa ab a qd̓eſt ſine: menē qd̓ ē defectꝰ. qͣſi ſine defectu: ꝗaquā illa ſubſtantia deficit. ēt dic̄. Auguſti. animam in corꝑe: vt formā in materia. intelligē ē ẜm omnē modū: ꝗa .ſ. anima ſeꝑatur a corꝑeẜm qd̓ eſt ſubſtantia. forma v̓o ẜm nullo modoſeparatur a materia. Itaqꝫ non ē aīa vnita corꝑiper modū cōtinuationis: ꝗa continuatio terminū

hꝫ ẜm quē res alteri cōiungitur: nec eſt totumillud quo ꝯtinuat̉. Aīa aūt ē totū corpꝰ abſqꝫtermino ſitu. Unde dicit Augu. non ē in corpore ſicut vinum in vtre: ſed tota toti corpori coniuncta eſt. Eadē rōne nec per modū cōtiguitatis:ſꝫ nec modū mixtōis. qꝛ ī mixtōe oꝫeē ꝑtiū diuiſione. qꝛ non pōt qd̓cunqꝫ quātocūqꝫ corporimiſceri: aīa vero quātocūqꝫ corpori ꝯiūgit̉. Similiter nec modum impreſſionis. Impreſſū .n.ſubſiſtit ſine eo cui eſt impreſſum: vt pꝫ in forma īpreſſa ſtatue vel ſigillo: ſed modum agglutinationis. qn̄ .n. egredit vel exciditur ſemē ab homīe inpueri generatōne: ſpūs dicit̉ edificator vel artifex ſimul egredit̉: diſpōnes acꝗrit in corpore priuſqͣꝫ anima infundatur: qͣſi ad recipiendā habilitat corpꝰ vel coaptat. Sicque iſta duo in vnuꝫglutinat. Sūt aūt vnuꝫ vt cōtinuum vel indiuiſibile: ſꝫ vnū rōne: ꝗa ſit eadem viriuſqꝫſed ꝗa faciūt vnū cuiꝰ ē vna .ſ. hominē: hec ille.Fit at hec vnio aīe tūc de nouo a deo creat̉ in capite. xl. dieꝝ a pͥncipio cōceptionis ad mareſ. vel.xlvi. vt notat mgr̄ ſē. pꝰ Augu. in. iij. diſ. iij. Et vt̓dicit Inno extra de cele. miſ. in quadā. Ad ꝯpoſitionē aūt hūani corꝑis elemēta ꝯcurūt videlꝫ terraaqua: aer ignis. Et ad vegetationē eiuſdē corꝑiſquattuor humores cōſil̓es illis cōueniūt videlꝫ:ſanguis: colera flegma: melāconia. hec ibi. Coleraē ſicca calida cōgruit igni. Sāguis ē calidushūidus: cōgruit aeri. Flegma huidū frigidū:ꝯgruit aque. Melāconia. frigida ſicca: cōgruitterre. Ex his humoribꝰ hꝫ ho īclinatiōeꝫ naturalēad aliqͣ vitiā ad aliqͣs v̓tutes ſciētiaſ. colerici inclinātur ad irā ad magnanimitate fortitudineꝫ. Sanguinei ad luxuriā ad beniuolentiāaffabilitatē. Flegmatici ad pigritiā īcuriamſuetudinē patiam. Melancolici ad deſꝑatōnem ſuſpitiones ꝯpūctioneꝫ modeſtiā. Quātum adſcīas ẜm Ioh. dn̄ici ī dialogo ſuo pꝰ Albertū magnū. colerici īclinātur ad metaphyſicalia. ſāguīeiad naturalia. flegmatici ad moralia. melācolici adpoeticalia. His etiā correſpōdent qͣtuor paſſiōes gaudiū ſāguini. ſpes coler̄. timor flegmati. dolorſeu triſticia melācolie. Et ſic̄ ex īproportōe hūorūcorꝑis generat̉ infirmitas. Ita ex īordinatōne paſſionū īfirmitas pctī: tādeꝫ inducit morteꝫ. In huius figurā dr̄ Luc. vij. hi portabāt .ſ. mortuū ſteterunt. Hi qui portant mortuum ī anima ex inordinatione paſſionum ſūt: gaudia mūdi: ſpes lōgeue vite: timor valendi penitere vl̓ recidiuādi.dolor aduerſoꝝ ducūt ad ſepulchrū īferni. Sedgr̄a chriſti ceſſādo a malis reuiuiſcit pctōr. §. II.Unitur aūt anima hūana tali corꝑi .ſ. hūano vald̓ ꝯuenient̓. Et ē ẜꝫ. b.Tho. ī prīa ꝑte. q. lxxvi. qꝛ aīa ītellectiua ẜꝫ naͣe ordineꝫ īfimū gradu tꝫ ī ſb̓ſtātijs ītellectualibꝰ: ī tātū hꝫ naturalit̓ ſibi īditā noticiā v̓itatis ſic̄ angeli ſꝫ oꝫ colligat ex rebus ſenſibilibus viam