Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus .I.

homines ſaluabunt̉ quot angeli ceciderunt. Alij tot ſaluabūtur quot angeli creati ſūt bōi mali. Sed melius veriꝰ dicitur ſoli deo eſt cognitꝰnūerus electorū in ſuꝑna felicitate locandus. ẜmGreg. in collecta. hec. b. Lbo. in pͥma ꝑte. q. xxiij.Quarta creatōis aīe eſt p̄miatio ipſiꝰ. Un̄ magiſter in. ij. ſen. dicit deus fec̄ rōnalē creaturā vtſūmū bonū intelligeret: intelligendo amaret: amādo poſſideret: poſſidendo frueretur. Et Aug. dicit: aīa rōnalis creata eſt: vt deū videret: amaretlaudaret: ei ſeruiret ita videre ꝑtinet ad actuꝫrōnis: amare ad actū volūtatis: laudare ad actumſermonis: ſeruire ad actuꝫ oꝑis exterioris vt iſtisoībus fiat proteſtatio pͥme veritatis: ſūme bonitatis: īmenſe maieſtatis: eterne felicitatis. hec Alexāder ſecūda ꝑte. poſt Rainerius. Capitulū ꝗntū de īmortalitate anime.E immortalitate anime rōnal̓ quā negāt aſſerentescorꝑe mori heretici declarant̉ eſſe. xx.iiij. q. iij. c. pe. Borū errorē pōit ſapiens. Sapi. ij. recitans dicta eorum vt illud. Ex nihilo nati ſumꝰpoſt hec erimꝰ quaſi non fuerimus ⁊c̄. poſtea in inferno afflicti fatent̉ ſe erraſſe. Sꝫ aīam noſtrā eſſeīmortalem multiplici rōne: īnūerabiliū atteſtatōeexēplorū reuelatōe: oſtenſione: efficaciſſime comprobatur.Quantum ad primum.ſ. per rationes. Robertus holchot ſuper lib. Sapientie inducit tres rōnes. Quarū prima eſt ex ratione diuine liberalitatis. Amicꝰ .n. prouidet amico ſuo bonū qd̓ pōt: vt on̄dit phūs in li. ethicoꝝDeus ergo omnipotens ſit ẜuos ſuos amicosvocet. Uos amici mei eſtis ſi feceritis ⁊c̄. Ioh. xvergo prouidet eis de vita felici ꝑpetua qd̓ ſacerepoteſt. hoc eſt maximū bonū. Scd̓o probat̉ ex d̓ieꝗtate. Cum .n. deꝰ ſit iuſtiſſimꝰ nec patiat̉ aliquodbonū irremuneratū: ſic̄ nec aliqd̓ malū īpunitumqd̓ dictat iuſticia hic vt videt̉ ad ſenſū mali freq̄nter proſpant̉ vel non puniūt̉ ad ſufficiētiā: bōi vero depͥmūtur vt in pluribꝰ: vel remunerāt̉ ad ſufficientiā: ergo oportet aīam īmortalē vt in aliavita remuneret̉ vel puniat̉ ad plenū: ſꝫ ea geſſitin corꝑe hoc tangit peni. diſ. iij. Quid ergoturbamur. Tertio hoc declaratur ex d̓i infallibili veritate. .n. verax ſit mentiri p̄t. promittit āt ẜuisſuis vitā eternam dicēs. Ego vitam eiernā do eis.ſ. ouibus meis. Ioh. x. ergo corpꝰ corrūpatur:vt pꝫ neceſſe ē aīam eſſe immortalē recipiat vitāeternā. Btūs Tho. in pͥma ꝑte. q. lxxv. ponit duas rationes. Et pͥma eſt qꝛ corruptio inueniturniſi vbi īuenit̉ ꝯrietas. Generatūes .n. ex ꝯrijs īria ſunt. vn̄ corꝑa celeſtia hn̄t materiam ꝯtrarietati ſubiectā: incorruptibilia ſunt. In anima āt

intellectiua pōt eſt aliqua ꝯtrarietas. Recipit. n.ſcd̓m modū ſui eſſe. Ea vero in ip̄a recipiūt ſuntabſqꝫ ꝯtrarietate: qꝛ rōnes ꝯtrariorū in intellectu ſūt ꝯtrarie: ſꝫ vna eſt ſciētia ꝯtrariorū. Impoſſibile ē ergo anima hūana ſit corruptibilis. Alia eſt: qꝛ vnūqd̓qꝫ ſuo eſſe deſiderat. deſiderium aūt in rebꝰ cognoſcentibꝰ ſeꝗtur cognitionem.Senſus aūt cognoſcit eſte niſi ſub hic nūc. Sꝫintellectꝰ apprehendit eſſe abſolute ſcd̓m tp̄s.Un̄ omne hn̄s intellectū deſiderat eſſe ſemꝑ. Naturale aūt d̓ſideriū poteſt eſſe inane. Oīs igit̉ intellectual̓ ſubſtātia ē īcorruptibil̓. Et ſi dicat̉qd̓ ē ex nihilo ē v̓tibile ī nihil: qꝛ finis dꝫ rn̄de̓ pͥncipio. Sꝫ anima creata eſt ex nihilo. ergo dicit̉ corruptibilis. Rn̄det. b. Tho. dicit̉ aliꝗd vertibile in nihil: importat̉ in creatura ad non eſſe potentia ſꝫ in creatore potentia ad hoc eſſe non influat. Dicit̉ āt aliꝗd corruptibile hoc īeſt ei potentia ad non eſſe: ſic ē in anima hec potentia.Un̄ corruptibilis ſꝫ incorruptibilis ē. Bn̄s Io.dn̄ici ſuper Eccleſiaſten inducit plures alias rationes ad hoc probandum: exinde auctoritates. Etprima eſt qꝛ nihil eſt qd̓ nos diſcernat a brutis etmutꝭ niſi religio cognitio ſūmi dei. Igit̉ ad fruēdum ſūmo aīa noſtra creata eſt. Hec ratio demonſtrat̉ inductiue qm̄ omne aīal id cognoſcit ſolūqd̓ ad eiꝰ vſū ſpectat. Aſinꝰ at cognoſcit aurū necmargaritas: ꝗa ad eius vſū facta ſunt: ſic diſcurrendo ſingula. Igit̉ ſi deū cognoſcere in hacvita cōtinue laboramus: natura nos docꝫ ad hūcfinem factos. Ex hoc argumento Lactantiꝰ li.vij. inſti. de vita beata plures elijcit rōnes. Secundo nihil eſt quod vtat̉ elemento celeſti niſiigit̉ ad celeſtia tendit: corpus: quod in terram reuertit̉ mortē. immortalis ē ergo aīa queilluc aſpirat. Iſta conſequentia videt̉ ſatis bona īmateria inductiue: cūcta animalia ſibi ſil̓ibusnutriāt̉ vtant̉ vt ētī li. de nutrimēto nutrito dr̄Antecedēs ſatis pꝫ: ꝗa nullū aīal igne vtit̉ niſiEt ſi dices ꝯͣ: qꝛ cāis catta comedūt cocta. Rn̄detur hoc agūt pret̓ ſuā naturā: ꝗa ita bene comederent cruda comedūt: libentiꝰ qͣꝫ cocta: ſꝫſunt inſaciabilia aīalia capiunt que ſibi dant̉aliunde hr̄e poſſint. v̓o ex oppoſito libētiusque igne cocta ſūt comedit: īmo nobis videtur impoſſibile fine igne viuere: Licꝫ Plinius ī morꝭ. li.vi. c. xiij. dicat: ī parte oriētali quibuſdā gentibꝰvſus ignis fuerit ignotꝰ: vſqꝫ ad tempꝰ Ptolomeiregis egypti. tūc .n. primo ignem habuerūt. Uerūeſt ex dictis in illo. c. credo illos eſſe hoīeſ.igitur locus ignis ſit in celo: vt patꝫ omnium cenſenſu exꝑimento: ſolus homo vtitur igne conſtat ſic nos natura docente: vt celo facti ſimus.Uide de hoc etiam Lactantiū vbi ſupra. Tertōꝓbatur ſic. aut aīa eſt immortalis: aut inſelitioreſt cunctis creaturis. Secunda ꝑs non eſt v̓a: vtconſtat manifeſte. ergo aīa eſt īmortalis. ꝓbo ꝯn̄aꝫ oīs res facta ē ad aliquem finem. adipiſcit̉