Capitulum. III.

cupium ſit retibus: laqueis: pedicis: precipitijs:arcū viſco. hamo. Piſcatura ſit retibꝰ: ſageis: gurguſtijs hamis: iaculis. Nauigatio qͦꝫ ē mechaniceſpēs ſcd̓m p̄dicta: ad quā ꝑtinet oīs induſtria emēdi ⁊ vēdēdi. Hec vniuerſa littora adijt: pacē ⁊ familiaritatē cū exteris natōnibꝰ cōponit ⁊ prinata bona cōia facit. Medicīa corꝑis vl̓ tuetur vl̓ reſtaurat ſalutem. Hec cōtinet occaſiones ⁊ oꝑationes.Occaſiones ſūt ſex. Aer circūdās nos: cibus: potꝰſōnus: ⁊ vigilia: motus: ⁊ quies: exanitō: ⁊ repletio⁊ accidētia aīe .i. paſſiones inſurgētes. Oꝑationesſūt ītus ⁊ foris. Intus vt ea q̄ ītromittunt̉ ꝑ naresꝑ os ꝑ anū: ad excitādas ſternutatōes: vomitatōeſ⁊ purgatōes. Foris vt ſūt emplaſtra: īciſio: ⁊ vſtioTheatrica ꝯtinet ludos diuerſi generis. nā ludusaut ē gignicus: aut agō: aut circeſiſ: aut ſcenicꝰ: autgladiatorius. Gignicus ē qui ī gymnaſio exercetur. cꝰ quīqꝫ ſūt genera .ſ. ſaltus: curſus: iactꝰ: v̓tuſ:atqꝫ luctatio. dr̄ aūt hic v̓tus īmēſitas viriū ī labore ⁊ pondere corꝑis. Agonū genera fuerūt curſuſceleritas: ſagittādi ꝑitia: ſtādi patiētia: ad cytharāqͦꝫ vel tibias incedēdi geſtus: decātādi modulatō:terreſtris qͦꝫ ⁊ naualis ꝑpetiēdoꝝqꝫ ſupplitiorumcertamina. Circenſes ludi dicti a circueūdo. Scenaͣ locus ē intra theatrū in modū domus in ſtratacū pulpito: vbi cantabant comici ⁊ tragēdi: ſaltabant hiſtriones ⁊ mimi. Gladiatores pugnabantī amphiteatro: illic iuuenes vſum armoꝝ diuerſomodo diſcebant: ⁊ mō īter ſe pugnis aut gladijs:modo circa beſtias intendebant. Eſt ⁊ ludus alee:coree: pile. Alea taxillis luditur: ab hac fraus etmendacium ⁊ ꝑiuriū nūqͣꝫ abeſt: poſtremo ⁊ dānarerū. Et propterea hec ſcelera aliqn̄ ſūt hic legibꝰinterdicta. hec Uin. Logica diuidit̉ ī grāmaticam⁊ rōnē diſſerēdi. Grāmatica āt ē ſcīa recte loq̄ndirecteqꝫ ſcribendi origo ⁊ fundamentum omniumliberaliū artiū. Et diuidit̉ ī lr̄am: ſyllabā: dictōnēet orōnē. Littere grece ⁊ latine ab hebreis vident̉exorte. Apud illos .n. pͥmo dictum eſt aleph: indetractū eſt a grecis alpha. ⁊ a latinis. a. Oēs aūt lr̄eapud grecos ⁊ verba ꝯponunt ⁊ nūeros faciunt.Nā a ſignificat vnū b duoc tria. ⁊ ſic de ceteris.Rō diſterendi diuidit̉ in dialeticā ⁊ rhetoriam.Dialetica ip̄a eſt q̄ propͥe dr̄ logica .i. rōnal̓ diffiniēdi: q̄rēdi: diſſerēdi potēs. Itaqꝫ dicibile alid̓ ꝯplexū alid̓ īcōplexū. Et īcōplexoꝝ alid̓ īherēs ītra. dehͦ agit̉ ī li. p̄dicamētoꝝ. Aliud inherens exͣ: ⁊ d̓ hocagit in li/ pͥncipioꝝ. Cōplexoꝝ aliud abſolutum. etde hoc in li. ꝑiarmenias: vbi agit de enunctiationeſine reſpectu. Aliud ordinatū ad alteꝝ: ⁊ hoc vl̓ adoēm materiaꝫ indifferenter: ⁊ de hoc in libro pͥorū.vel ad materiam determinatam ꝯͣctū. ⁊ hoc tripliciter. qꝛ vl̓ ad materiam neceſſariaꝫ: et de hoc agit̉in li. poſterioꝝ. vl̓ ad probabilē: et de hoc in li. topicorū. vel ad ſophiſticam: et de hoc in li. elencorum¶ Rhetorica eſt bn̄ dicendi ſcīa: ad ꝑſuadendū iuſta et bona: in rerū ꝑſonarūqꝫ et negociorū cauſa.Rhetor eſt vir bonꝰ et dicendi ꝑitꝰ. Uir bonꝰ ꝯſiſtit

natura: vita: moribꝰ: ⁊ actibꝰ. Dicendi ꝑitia cōſiſttiartificioſa: eloquentia: ꝗ ꝯſtat ꝑtibus ꝗnqꝫ .ſ. inuētione: diſpoſitione: memoria: pronunciatione: et fine officij qd̓ eſt aliꝗd ꝑſuade̓. Iſta āt dicendi ꝑitiaꝯſiſtit in tribus .ſ. natura: doctrina: ⁊ vſu. Cāꝝ genera tria ſūt. Deliberatiuū in qͦ ꝗd debeat vl̓ n̄ d̓beattractat̉. Demonſtratiuum in qͦ ꝑſona laudabil̓ autrep̄hēſibil̓ on̄ditur. Iudiciale in qͦ de ip̄iꝰ facto pene aut p̄mij ſn̄ia datur. Deliberatiuuꝫ genꝰ duplexeſt .ſ. ſuaſio ⁊ diſſuaſio. Suaſoriuꝫ aūt tribus diuidit̉ .ſ. vtili: poſſibili ⁊ honeſto. Demonſtratiuumhꝫ duas ꝑtes .ſ. laudem ⁊ vituperium. Partes orationis rhetorice quatuor ſūt .ſ. exordiuꝫ: narratioargumentatio: ⁊ ꝯcluſio. hec Uin..§. IIII.Et nota quod inuētoresartium liberalium ⁊ mechanicarū; ⁊ phīe: ⁊ auctores librorū ip̄arum cōiter fuerunt gētiles ⁊ reprobi hoīes. In grāmaticalibꝰ pͥncipal̓ pōitur Priſcianus. Iu rhetoricis Tullius cicero ꝗ ethnicus d̓ diuina prouidentia male ſenſit ẜm. b. Tho. pͥma ꝑte.q. xxij. quem ēt maloꝝ morum fuiſſe on̄dit Saluſtius. Sꝫ ⁊ ip̄e Saluſtiꝰ cuꝫ demoſthene greco oratore ꝑmaxīo īfideles fuerunt. Lactantius autem:vt omittā Titū Liuium: lacteo fōte mananteꝫ: ſederrantem: chriſticola fuit. Sed erroreꝫ milleniſtarum ſectatꝰ ē: de de ſpūſancto minus bn̄ ſenſit: vtpatet in lib. ſuo inſtitutionū. ¶ Int̓ poetas magnꝰfuit Homerus apud grecos: Sꝫ apud latīos maior Uirgilius: qui vltra infidelitatē turpiſſimus īmoribus fuit: nec minus eo Naſo ſeu Quidius: ⁊precipue ī ſua doctrīa laſciuijs plena. Inter hiſtoriographos p̄cipui. Ualerius maximus in proſa.Lucanus in metro. Suetonius incircunciſi corde ⁊ corꝑe: Ioſephus iudeus pꝰ xp̄i aduentum iudaiſmū ſuum ſecutus ē. ¶ In logicalibus Ariſt.effluxit: ⁊ totius phīe mōarcha. Cuius ꝑti moraliSocrates ſe totū dedit. Pitagoras naͣli: ſed vtriuſqꝫ diſcipulus. Plato vtrāqꝫ cōplexus ē: vt dicitAugꝭ. de ciui. dei. Hic ſuꝑ oēs theologꝰ fuit: cuiꝰdoctrina antiqui ſcrī doctores imbuti ſūt: vt Ambro. Orige. Augꝭ. Hiero. Baſilius. Errores tn̄ eiꝰplurimos abijcientes. Origeneꝫ dimittēdo. Moderni vero Ariſtotelem ſequūtur propt̓ doctrineordinem ⁊ minus errantem. Omnes hi cum ſuisſectis epicureis: ſtoicis ⁊ peripatheticꝭ: cum alijs n̄excludendo Senecam moraliſſimum. Sed cumvulgo idolatrantem ab extra ſecundum. b. Tho.Prīcipes illi ſūt ꝗ ẜꝫ apl̓m. i. Corinth. dei ſapīamminime cognouerūt. Et dn̄antes ſuper beſtias .i.beſtiales hoīes ⁊ rudes. Hi pͥncipes gētiū: ⁊ ludētes ī auibus celi. i. demonijs: ſua curioſitate ⁊ plurima falſitate ſuggeſta: illudētes hoīes ⁊ illuſi abipſis ſpiritibus malignis congregātes ſibi auruꝫſapīe ⁊ argētum eloquētie ſine fine. demum exterminati ſūt ⁊ ad īferos deſcēderūt: vt dr̄ Baruch.iij. ¶ Arithmetrica d̓r̄ de pͥmioribus Pitagoraꝫīueniſſe ꝗ ⁊ ſin̄ fide fuit. Lubalcam muſicā. Aſtro