Titulus .I.
exēplorū: magnaꝝ actionū: egredere a propͥo amore ex qͦ procedit et p̄ſūptio ⁊ ſui excuſatio ⁊ terrēaaffectio. Ip̄e enī amor proprius iudiciū peruertitobfuſcat rōnē: ītellectū obtenebrat: inficit volūtatem: viā ſalutis obſtruit: ignorat deū: ꝓximum neſcit: exulat virtutes: peccata accumulat: ſuſcitatrixas: honores querit: delectatur in hoīum cede:rapinā exercet: negligit diuīa mādata: corporeosſenſus effrenat: querit voluptates: ꝑadiſū clauditpandit portas inferni: ⁊ ciuitatē babylonis aīabuſreplet dānatis. Qui ſic amat aīam ſuam perdit eā⁊ qui odit eam ſic .ſ. qͣꝫtum ad amorem propriuꝫ invitam eternam cuſtodit eam. Io. xij. Agredere ergo de preſūptionē: ⁊ diſce hūilitatem. Et hoc eſt qd̓ſubditur. Abi poſt veſtigia gregum. ⁊ hoc ē quodſecūdo q̄rebat. Scd̓o ergo q̄rebat̉. Quis ſit terminus reꝗrendus ℟. ꝙ hūilitatis actus: vnde orcit. Abi poſt veſtigia gregū .i. ſequere alios .ſ. ꝓbosqui .ſ. ſunt agni per īnocentiam: oues ꝑ patientiaꝫboues ꝑ maturitatem: aſelli per ſimplicitatē: leophantes per caſtitatem: cerui per curſuꝫ feruoris⁊ hiꝰ. Et ne īnitaris prudentie tue: vt te īſtruit Salomon prouer. iij .ſ. operans ẜm tuū ſenſum: ſꝫ alios conſule: alios imitate. vel ſic. Abi poſt veſtigiagregum .i. conſidera in te quibus paſſionibus vl̓occupationibus brutalibus peccati eſt dedita. Ueſtigia enim ſunt ſigna relicta ex quibus hō diſcernitur a brutis: ⁊ hec ſunt opera ex quibus cognoſcitur ſi homo viuit vt hō: aut vt brutum: ⁊ ſic pōtſe cognoſcere. Ubi ſciēdū. ꝙ poſtquā genus hūanum cōparatum eſt iumentis inſipientibꝰ ꝑ pctm̄.Uocatus eſt homo leo per ſuperbiā: equus per furorem: vulpis per malitiam: ſirena ꝑꝑ deceptionēlupus ꝑꝑ crudelitatem: hedus ꝑꝑ diſſolutionē: capra ꝑꝑ ābitionem: pulex ꝑꝑ īportunitateꝫ: agnusaūt ſi reuertit̉ a vitijs ꝑꝑ īnocentā ouis: ſi proſeꝗtur per patiētiā ⁊ obedientiā ⁊ demū homo ſi perficitur per beniuolentiam. Grex .n. nomē eſt brutorum collectiuum non angelorū vel hominuꝫ. Homines igitur cum ſequi .i. imitari habeas conſidera: qꝛ greges dicuntur: vt diſcas diſcernere quosſequaris. qd̓. jͣ. declarabit̉. Hic āt prius noͣ ꝙ primus homo ſe effecit ſil̓em iumentis inſipientibꝰ ꝑPer primam operationem.Per domini trepidationem.Per perditam ſpeculationeꝫ.Per inſulſam locutionem.Per mutatam nutritionem.Per nouam inhabitationem:Per diuinam ſeparationem.Per mortis incurſionem.Per pellium traditionem.Quā plures fuiſſent differentie īter genus humanum ⁊ bruta ſi non peccaſſet: ſed iſtorū decem ꝑpeccatum et experientiā ſenſit ſimilem ſe brutis.¶ Quātū ad primū ante peccatum corpus volun-
tati ⁊ volūtas deo erat ſubiecta: ſed conſūato delicto: caro voluntati ⁊ voluntas d̓o rebellauit. hinceſt ꝙ ſentiens rebellioneꝫ mēbrorū genitaliū vterqꝫ erubuit: vt bruta aīalia non valentes membriscarnalibus īperare vt patet Gen̄. iij. ¶ Scd̓o tex/turam lanificum ⁊ hiꝰ que propriā ſunt aranearūante pctm̄ hō nō exercuit nec exercuiſſet: poſt qd̓cōmiſſum folia ficus collegit: intexuit vt ſciuit: etfecerunt ſibi perizomata: vermiū artes imitantesGen̄. iij. ¶ Quo ad tertiū abſqꝫ peccato hō diuinūquerebat aſpectū: ſicut fidelis ſeruus remunerātem patronū libenter expectat. Nō enī trepidauitimꝑantis aſpectum: vel cuncta aīalia ad ſe afferētis. At vbi factus eſt reus: iudicio timet aduentuꝫSic Adam a facie ſua ſe abſcondit in ligno: veſtigia ⁊ vocē ambulantis expauens. hoc autē brutorum ē ad vocem .ſ. ⁊ ſonū dn̄i ſui abſcondere ſe: etcum tremore latere: vt patet in pluribus aīalibus¶ Quantū ad quartum nota. ꝙ eo tp̄e qͣꝫuis ꝑuo.ſ. ſpacio horarum ꝗnqꝫ ⁊ non vltra: quo ſine peccato ſteterat in illo loco ameno: aſſuetus erat celica cōtemplari: ſed per peccatum ſe totum in ſēſuales affectōes ⁊ difficultatē intellectus ſenſit redactum. Un̄ non dubitauit ſe ſil̓em brutis effectuꝫ: q̄bus ante nōia impoſuerat iuxta vniuſcuiuſqꝫ proprietatē nature que fortaſſe ad ipſum per deū fuerūt adducta. Gen̄. ij. vt per cognitionē ipſorum ſedemū cognoſce̓t in eorū grege tranſiſſe. ¶ Quantū ad quintū aduerte ꝙ expertꝰ fuerat hō primꝰlinguā ſerpentinā pariter et hūanaꝫ optimeqꝫ nouerat earū diſtantiā. Erat enim vox hominis ſimplex: veritate: modulatōne: ⁊ deo plena. Ex abundātia .n. cordis os loꝗtur ait xp̄s. Math. xij Linguā vero ẜpentinā verſutaꝫ: fallacēqꝫ fuiſſe nonignorahat cuꝫ ſe iaꝫ ſciret deceptū. Demū conſcīateſte loquēdo cū dn̄o mentiri et ſuū infamare actorem: ſicut ille ẜpens fecerat: ſe videbat Gen̄. iij.et ſic per inſulſam locutionē: ſe ſimilem ẜpenti oſtēdit ¶ Quantū ad ſextā attende ꝙ diſtinxerat dn̄scibū hoīs a pabulo bruti ſicut eoꝝ ſpeciſicū eē. Arboꝝ .n. fructū homini: fenū parauerat iumentis.Sic erāt vtriuſqꝫ menſe diuiſe. Ad vbi ad vitiuꝫē deuentū ad brutoꝝ menſam inuitatus eſt homoatqꝫ locatus: cū dictum fuit per veritatē eternamcomedas herbas terre. Gen̄. iij. ¶ Quātum ad ſeptimū ſcias ꝙ ſicut ſequeſtrauerat dn̄s mēſas: itaet inhabitatōes cōſtituerat diuerſas. Locus eniꝫhomīs erat fuiſſetqꝫ in euū terreſtris paradiſusin quo creatuꝫ deus poſuit ipſuꝫ: et pars reliquahabitabilis terre ceteris animalibus erat conceſſa. Illa erat ciuitas: iſta rus: illa paradiſus templūſecurū: illa vero demonū ſilua plena timoris. Cūigitur cōſumata preuaricatio foret olim celeſtis:ad villā mittitur ad ouile pecus: ẜuus demonis addn̄m ſuū: atqꝫ ad portā paradiſi ne ſit facilis ſpesredeundi: cherub cuſtos collocatur cum verſatiligladio. ¶ Quo ad octauū. O qͣꝫ clare ſenſit ſe ī brutū mutatū: niſi rō in totū fuiſſet amiſſa quando ē