Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus

diſputātiū phōrū tot de aīa opīones ponūtur: niſiqꝛ nullus ſui naturā cognouit. Mox āt vt aīa ē ſeparata p̄t vniri ꝯtactu alteri aīe: vidēs aliamaīaꝫ cognoſcit ſeipſā. Sic̄ āgeli an̄ cōfirmationēvidendo ceteros ſe videbāt in illis: dignitatē ꝓpriam ex illo ītuitu cōprehendētes aꝑte. Sꝫ dicetaliꝗs īepte ẜm regulā iurꝭ. Nēo p̄t ad īpoſſibileobligari. reg. iu. li. vi. Si igit̉ aīa p̄t ſe cognoſcere: obligat ſe ſcir̄. ſi opligat̉ peccat ſe neſciendo: nec ē digna pēa. Sꝫ ignorātia ſit pēaē dicēda ſe ignorare: ſꝫ potiꝰ neſcir̄: ſicut āgeli oīa ſciāt: dicūt̉ tn̄ illa que nouerūt neſcire:aūt ignorare. Sꝫ ad hoc rn̄det̉ ī ſcriptura aliqn̄ignorātia ponit̉ neſciētia. Un̄ illud p̄s. Que ignorabā .i. neſciebā: interrogabāt me. Et loꝗtur xp̄oẜm ꝑtē ſenſitiuā: ī qua tꝑe paſſionis videtur fuiſſeneſcīa: non āt ẜm ꝑtē intellectiuā: in qua non ignorantia neqꝫ neſcientia erat aliqua eoruꝫ ſt̓: fuerūt erunt: ſꝫ oīa ſciebat. Scd̓o pōt dici aliter .ſ. īputat̉ a ſe ignorantia: ſicut origīale peccatumcuiꝰ eſt pena: per propagationeꝫ deriuatuꝫ in poſteros a pͥmo parente. Si enī Adam peccaſſeteſſet aīa corporis ſerua: ſꝫ dn̄a: non obcecata tenebris peccatorū: ſꝫ illuminata luce virtutū: quaſi ꝗdeꝫ luce que fuiſſet oībus aīabus cōis ſe fortaſſis cognouiſſet ignorat. Tertio pōt ſic rn̄deri: lꝫ aīa ex toto ſenon valeat cognoſcere abſqꝫluminis īfuſione: pōt tn̄ ad talem cognitionem venire vt de ſe non preſumat: non dicat quaſi p̄ſumendo. oſculetur me oſculo oris ſui ⁊c̄. quaſi ſithuius digna. Ignorat ergo pͥmo.Suam iniquitatem actualem.Suā infirmitatem virtualem.Suā īſtabilitatem ībecillitatem viſualem. Quātum ad pͥmuꝫ nota nullus ē ita alienusa fide vera ſpeculet̉ ſequendo naturā aꝑtecognoſcat ſe deo obligatum: īmenſe īgratū. Iſtaenī tria in natura ſpeculanti nota vident̉. Primūeſt vnꝰ eſt prīceps a quo cuncta ꝓcedūt. regunt̉. cōſeruant̉ in eſſe. Hec concluſio ſeu ſn̄ia ꝓceditex dictis Platōnis Ariſtotelis: in naturali ſcīapotiores habent̉/ Scd̓m eſt ſuo benefactori ꝗlibet eſt obligatꝰ ẜm proportionem beneficioꝝ datorum receptorū. Hāc non ſoluꝫ hoīs natura docſed muta fera qͣꝫ domeſtica. Ex his duobus ſequitur ſūme deo obligatur a quo ſūma recepit recipit etiā in vnoquoqꝫ momento. Tertium notū eſt oībꝰ ingratitudo eſt magnū peccatum: grauiꝰ tn̄ ẜm qualitatem dantis: dati: recipientis. Hanc dilatat moral̓ extra fidem. .i. Senecaper magnam parteꝫ libri de beneficijs. Hinc apd̓oēs naturales ſiue gētiles mos fuit: ī qualibet terra vnū tēpluꝫ ſalteꝫ hr̄e cuꝫ ſacerdote: deū ꝓpitiaret offenſū bn̄ficiuꝫ laudaret. His p̄ſuppoſitꝭ pꝫ ſi nil alid̓ malitie geſſerit d̓o eſt ingratꝰ: īgratuꝫ dꝫ maxīe ſe reputare: niſi in diuīas laudesſit ſęper diffuſus dicens. Sēꝑ laus eiꝰ in ore meo.vel niſi ip̄o ſit ſēꝑ ꝑatꝰ ſe īpendere totū illd̓ freq̄n

tans. Quid retribuā dn̄o oībꝰ retribuit mihi⁊c̄. De ꝗbꝰ tn̄ pauciſſimi reꝑiūt̉ fere nulli vt decꝫ tn̄ aīa habēs aliꝗd bone voluntatis audet dicereoſculet me ⁊c̄. quaſi ſit digna diuino oſculo: cumfuerit multipliciter adultera os habeat fetidum ſpurciſſimū. Scd̓m quis ignorat qd̓ tn̄ perviam nature ſcire pōt: eſt ſua infirmitas potētiarum ſuarū debilis valitudo: aut nulla. Si .n. ſpeculata fuerit ſub curſu nature ſuā defectōnē tp̄alem: quā continue tēdit ad mortē ſuā: apprehēditinfectionalē ꝯuerſioneꝫ: qꝛ ꝗcꝗd in ſuo vſu capitcorrūpit: carneꝫ ſuā fetidā etiā viuens linit ī vermes: ſuā pͥncipaleꝫ oꝑationeꝫ: ẜm quā potius trāſmutat que d̓s facit: qͣꝫ ipſa aliqd̓ producat ſic̄ conſiderari pōt in qualibet arte dicet pro certo ſuū facere eſſe d̓ficere: ſuū poſſe impotētiā nominabit.Uis o aīa de te gloriari: aut te extollere de potētiaaut oꝑe tuo. Audi dicenteꝫ tibi p̄s. Quid gloriarꝭī malitia potens es iniꝗtate. Ecce tota gloria tuaSubuertiſti regna: hoīes occidiſti: igne cōſūpſiſtimulta d̓s creauerat. Sic fecerūt Nabuchodonoſor: Alexander magnus: Cyrus: ceſar octauianus alij. Forte libros cōpoſuiſti: vt Ariſtoteles:Plato: Plinius. Auguſti. Orige. Piero. hiꝰ:vt dicis aliquid fecuti ordinaſti eos partibus:cathenaſti cōnexis veritatibus: repleſti: adornaſtifloribus: ſanctorum rationibus colligaſti: vt beatus Thomas. Albertus. Bonauen. Ricardus.Egidius de roma. huiuſmodi. nouitatibus d̓coraſti quibus letantur moderni: ſilua mulcentiumaures ſecularium litterarū adu̓braſti coloraſti figuris: dulci curſu ſermonis vt Lactantius. Alanus dantes. Franciſcus petrarcha. alij. Erras ſihoc dicis te feciſſe. quicquid habent veritatꝭaffabilitatis: vel ordinis: totum eſt alienuꝫ: tuaſcīa teſto. Si quid autem in eis extat falſitatis: veritatis: defectus totum illud egit ignorantia tuapreſumptio tua: vtinaꝫ non aliquādo malitia tua.Si dicis o anima edificia magna conſtruxi: erexiturres menijs altis ciuitates plurimas auxi: vtArphaxat: Salomon: Diocletianus: Nemroth.Sed reſpondeat tibi veritas tua dicat: ſtabilesmontes fodiſti: ex lapidibus inde ſublatis ciuitates domos feciſti. ecce quia defeciſti propriefeciſti. Reuertere igitur ad cor hieruſalem: ſciaste non poſſe niſi mori: peccare: deſtruere corrūpere. Cum autem tibi aliquid attribuitur vel exiſtimas ex te aliquid eſſe cum nihil ſis aliꝗd poſſe: cum ſine deo nihil poſſis: te ignoras. Quantum ad tertium ignorat anima ſuam inſtabilitatem et imbecillitatem viſualem ſeu intellectualeꝫ:que tamen ex via nature ſcire poteſt. Nouit vnuſquiſqꝫ ſe labiliſſimam babere memoriam intelligentiam valde mutabilem: vt cum vni concluſioni oſtenſe adhereat: audita aliqua ratione in contrarium ad illud aſſentit. Uolitiuaplus variabilem qͣꝫ dies. xij. horarum varietur