Titulus
diſputātiū phōrū tot de aīa opīones ponūtur: niſiqꝛ nullus ſui naturā cognouit. Mox āt vt aīa ē ſeparata p̄t vniri ꝑ ꝯtactu alteri aīe: ⁊ vidēs aliamaīaꝫ cognoſcit ſeipſā. Sic̄ ⁊ āgeli an̄ cōfirmationēvidendo ceteros ſe videbāt in illis: dignitatē ꝓpriam ex illo ītuitu cōprehendētes aꝑte. ¶ Sꝫ dicetaliꝗs n̄ īepte ẜm regulā iurꝭ. Nēo p̄t ad īpoſſibileobligari. d̓ reg. iu. li. vi. Si igit̉ aīa n̄ p̄t ſe cognoſcere: gͦ n̄ obligat ſe ſcir̄. ⁊ ſi n̄ opligat̉ n̄ peccat ſe neſciendo: nec ē digna pēa. Sꝫ cū ignorātia ſit pēa gͦ n̄ē dicēda ſe ignorare: ſꝫ potiꝰ neſcir̄: ſicut ⁊ āgeli cūnō oīa ſciāt: dicūt̉ tn̄ illa que nō nouerūt neſcire: n̄aūt ignorare. Sꝫ ad hoc rn̄det̉ ꝙ ī ſcriptura aliqn̄ignorātia ponit̉ ꝓ neſciētia. Un̄ illud p̄s. Que ignorabā .i. neſciebā: interrogabāt me. Et loꝗtur d̓ xp̄oẜm ꝑtē ſenſitiuā: ī qua tꝑe paſſionis videtur fuiſſeneſcīa: non āt ẜm ꝑtē intellectiuā: in qua non ignorantia neqꝫ neſcientia erat aliqua eoruꝫ q̄ ſt̓: fuerūt ⁊ erunt: ſꝫ oīa ſciebat. Scd̓o pōt dici aliter .ſ.ꝙ īputat̉ a ſe ignorantia: ſicut ⁊ origīale peccatumcuiꝰ eſt pena: per propagationeꝫ deriuatuꝫ in poſteros a pͥmo parente. Si enī Adam nō peccaſſet nōeſſet aīa corporis ſerua: ſꝫ dn̄a: non obcecata tenebris peccatorū: ſꝫ illuminata luce virtutū: cū quaſi ꝗdeꝫ luce que fuiſſet oībus aīabus cōis ſe fortaſſis cognouiſſet q̄ mō ignorat. Tertio pōt ſic rn̄deri: lꝫ aīa ex toto ſenon valeat cognoſcere abſqꝫluminis īfuſione: pōt tn̄ ad talem cognitionem venire vt de ſe non preſumat: ⁊ non dicat quaſi p̄ſumendo. oſculetur me oſculo oris ſui ⁊c̄. quaſi ſithuius digna. Ignorat ergo pͥmo.Suam iniquitatem actualem.Suā infirmitatem virtualem.Suā īſtabilitatem ⁊ ībecillitatem viſualem.¶ Quātum ad pͥmuꝫ nota ꝙ nullus ē ita alienusa fide dū vera ſpeculet̉ ſequendo naturā ꝗ aꝑte n̄cognoſcat ſe deo obligatum: ⁊ īmenſe īgratū. Iſtaenī tria in natura ſpeculanti nota vident̉. Primūeſt ꝙ vnꝰ eſt prīceps a quo cuncta ꝓcedūt. regunt̉.⁊ cōſeruant̉ in eſſe. Hec concluſio ſeu ſn̄ia ꝓceditex dictis Platōnis ⁊ Ariſtotelis: ꝗ in naturali ſcīapotiores habent̉/ Scd̓m eſt ꝙ ſuo benefactori ꝗlibet eſt obligatꝰ ẜm proportionem beneficioꝝ datorum ⁊ receptorū. Hāc non ſoluꝫ hoīs natura docſed ⁊ muta tā fera qͣꝫ domeſtica. Ex his duobus ſequitur ꝙ hō ſūme deo obligatur a quo ſūma recepit ⁊ recipit etiā in vnoquoqꝫ momento. Tertium notū eſt oībꝰ ꝙ ingratitudo eſt magnū peccatum: grauiꝰ tn̄ ẜm qualitatem dantis: dati: ⁊ recipientis. Hanc dilatat moral̓ ⁊ extra fidem. .i. Senecaper magnam parteꝫ libri de beneficijs. Hinc apd̓oēs naturales ſiue gētiles mos fuit: ī qualibet terra vnū tēpluꝫ ſalteꝫ hr̄e cuꝫ ſacerdote: ꝗ deū ꝓpitiaret offenſū ⁊ bn̄ficiuꝫ laudaret. His p̄ſuppoſitꝭ pꝫꝙ hō ⁊ ſi nil alid̓ malitie geſſerit d̓o eſt ingratꝰ: ⁊ īgratuꝫ dꝫ maxīe ſe reputare: niſi in diuīas laudesſit ſęper diffuſus dicens. Sēꝑ laus eiꝰ in ore meo.vel niſi ꝓ ip̄o ſit ſēꝑ ꝑatꝰ ſe īpendere totū illd̓ freq̄n
tans. Quid retribuā dn̄o ꝓ oībꝰ q̄ retribuit mihi⁊c̄. De ꝗbꝰ tn̄ pauciſſimi reꝑiūt̉ ⁊ fere nulli vt decꝫ⁊ tn̄ aīa habēs aliꝗd bone voluntatis audet dicereoſculet me ⁊c̄. quaſi ſit digna diuino oſculo: cumfuerit multipliciter adultera ⁊ os habeat fetidum⁊ ſpurciſſimū. ¶ Scd̓m ꝙ quis ignorat qd̓ tn̄ perviam nature ſcire pōt: eſt ſua infirmitas ⁊ potētiarum ſuarū debilis valitudo: aut nulla. Si .n. ſpeculata fuerit ſub curſu nature ſuā defectōnē tp̄alem: quā continue tēdit ad mortē ſuā: apprehēditinfectionalē ꝯuerſioneꝫ: qꝛ ꝗcꝗd in ſuo vſu capitcorrūpit: ⁊ carneꝫ ſuā fetidā etiā viuens linit ī vermes: ſuā pͥncipaleꝫ oꝑationeꝫ: ẜm quā potius trāſmutat que d̓s facit: qͣꝫ ipſa aliqd̓ producat ſic̄ conſiderari pōt in qualibet arte dicet pro certo ſuū facere eſſe d̓ficere: ⁊ ſuū poſſe impotētiā nominabit.Uis o aīa de te gloriari: aut te extollere de potētiaaut oꝑe tuo. Audi dicenteꝫ tibi p̄s. Quid gloriarꝭī malitia ꝗ potens es iniꝗtate. Ecce tota gloria tuaSubuertiſti regna: hoīes occidiſti: igne cōſūpſiſtimulta q̄ d̓s creauerat. Sic fecerūt Nabuchodonoſor: Alexander magnus: Cyrus: ceſar octauianus ⁊ alij. Forte libros cōpoſuiſti: vt Ariſtoteles: ⁊Plato: ⁊ Plinius. Auguſti. Orige. Piero. ⁊ hiꝰ: ⁊vt dicis aliquid fecuti ordinaſti eos partibus:cathenaſti cōnexis veritatibus: repleſti: adornaſtifloribus: ſanctorum rationibus colligaſti: vt beatus Thomas. Albertus. Bonauen. Ricardus.Egidius de roma. ⁊ huiuſmodi. nouitatibus d̓coraſti quibus letantur moderni: ſilua mulcentiumaures ſecularium litterarū adu̓braſti ⁊ coloraſti figuris: ⁊ dulci curſu ſermonis vt Lactantius. Alanus dantes. Franciſcus petrarcha. ⁊ alij. Erras ſihoc dicis te feciſſe. Nā quicquid habent veritatꝭaffabilitatis: vel ordinis: totum eſt alienuꝫ: tua cōſcīa teſto. Si quid autem in eis extat falſitatis: veritatis: ⁊ defectus totum illud egit ignorantia tuapreſumptio tua: vtinaꝫ non aliquādo malitia tua.Si dicis o anima edificia magna conſtruxi: erexiturres ⁊ menijs altis ciuitates plurimas auxi: vtArphaxat: Salomon: Diocletianus: Nemroth.Sed reſpondeat tibi veritas tua ⁊ dicat: ſtabilesmontes fodiſti: ⁊ ex lapidibus inde ſublatis ciuitates ⁊ domos feciſti. ecce quia defeciſti ⁊ nō propriefeciſti. Reuertere igitur ad cor hieruſalem: ⁊ ſciaste non poſſe niſi mori: peccare: deſtruere ⁊ corrūpere. Cum autem tibi aliquid attribuitur vel exiſtimas ex te aliquid eſſe cum nihil ſis ⁊ aliꝗd poſſe: cum ſine deo nihil poſſis: te ignoras. ¶ Quantum ad tertium ignorat anima ſuam inſtabilitatem et imbecillitatem viſualem ſeu intellectualeꝫ:que tamen ex via nature ſcire poteſt. Nouit vnuſquiſqꝫ ſe labiliſſimam babere memoriam ⁊ intelligentiam valde mutabilem: vt cum vni concluſioni oſtenſe adhereat: audita aliqua ratione in contrarium ad illud aſſentit. Uolitiuaplus variabilem qͣꝫ dies. xij. horarum varietur